ඉහළ විවේචන

උසස් විවේචකයන්ගේ තර්ක පදනම් වී ඇත්තේ මුල් පල්ලියේ දේවධර්මය මුල් පල්ලියේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා යම් කාල පරිච්ඡේදයක් තුළ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය විය යන අදහස මතය..

උසස් විවේචන ආරම්භ වන්නේ නව ගිවිසුමේ අපගේ නවීන පරිවර්තන සකස් කිරීමේදී භාවිතා කරන ලද එම පාඨ සහ ක්‍රියා පටිපාටි සමඟිනි.. ඇත්ත වශයෙන්ම අමතර සාක්ෂි තිබීම ප්‍රශ්නයක් නොවේ, නමුත් න්‍යායික ප්‍රගතියක් වැඩි වැඩියෙන් අනුමාන සහ ආත්මීය වන නිගමනවල එය අනුගමනය කරයි. මෙම අදියරයන් කෙටියෙන් පහත දක්වා ඇත:

අ) පාඨමය විවේචනය

බයිබලයේ සියලුම නවීන පරිවර්තන නිෂ්පාදනය කිරීමේදී අනුගමනය කරන ලද ක්‍රියාවලියම මෙයයි, එමගින් මුල් ලේඛනයට හැකි තරම් සමීප කියවීමක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා දැනට පවතින අත්පිටපත් ප්රවේශමෙන් සංසන්දනය කරනු ලැබේ.

ආ) සාහිත්‍ය විචාරය

මෙය වචන භාවිතයේ ආස්ථානයෙන් පෙළ විශ්ලේෂණය කිරීමට උත්සාහ කරයි, ව්යාකරණ, ශෛලිය සහ අර්ථය. එවැනි විශ්ලේෂණයක බොහෝ වටිනාකමක් ඇත: නමුත් බරපතල අන්තරායන් ඇති විය හැකිය, විශ්ලේෂකයාට ඉතා පහසුවෙන් තම තමන්ගේ අර්ථකථනය පෙළ මත පැටවිය හැකි බැවිනි, නැතහොත් ලේඛකයෙකුගේ පද භාවිතය සාම්ප්‍රදායික භාවිතයට වඩා වෙනස් වන්නේ කොතැනදැයි හඳුනා ගැනීමට අපොහොසත් වේ. තවත් පොදු ගැටළුවක් වන්නේ සාහිත්‍ය ශෛලිය බොහෝ විට අන්තර්ගතය අනුව වෙනස් වීමයි: මෙය බොහෝ විට බහු කර්තෘත්වය පිළිබඳ ඕනෑවට වඩා විස්තීර්ණ හිමිකම් පෑමට හේතු වී ඇත.

c) ඓතිහාසික විවේචනය

මෙම පාඨය ලියා ඇත්තේ කොහේද සහ කවදාද යන ප්රශ්නයට පිළිතුරු දීමට උත්සාහ කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි, කා විසින්, කාට ද, සහ කුමන තත්වයන් යටතේද. නැවතත්, මෙය ඉතා ප්රයෝජනවත් විය හැක: නමුත් මෙම ක්‍රියාවලියේදී භාවිතා වන සාක්ෂිවල ස්වභාවය සහ විවිධ ඉඟි වලට සාපේක්ෂ බර ලබා දීම පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය.. බොහෝ විට, ඇඹරීමට පොරොවක් ඇති විවේචකයින් පෙළෙහි සරල ප්‍රකාශයකට හෝ පල්ලියේ පියවරුන් වැනි මූලාශ්‍රවල සාක්ෂිවලට වඩා අනුමාන අර්ථයකට හෝ සම්බන්ධයකට වැඩි බරක් පැවරීමට තෝරාගෙන ඇත. එම ජෙරුසලමේ දේවමාළිගාව විනාශ කිරීම සම්භාව්ය උදාහරණයක් වේ.

ඈ) මූලාශ්ර විවේචනය

ක්‍රියාවලියේ තවත් අදියරක් වන්නේ ලේඛනය පදනම් වී ඇති මූලාශ්‍ර ලේඛන සහ සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳව න්‍යායගත කිරීමයි. NT ලේඛන සම්බන්ධයෙන්, මීට පෙර ලේඛන සහ වාචික සම්ප්‍රදායන් තිබූ බව සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනේ (cf. Lk 1:1-4) සහ පළමු ශුභාරංචි තුන අතර ඇති සමානකම් පෙන්නුම් කරන්නේ ඔවුන් සියල්ලෝම එවැනි මූලාශ්‍ර භාවිතා කළ බවයි. නමුත් මෙම ලේඛනවල ඉතිරිව ඇති පිටපත් නොමැති බව සැලකිල්ලට ගත යුතුය. චෝදනා කරන ලද ප්‍රතිසංස්කරණ, ආදි ‘ප්‍ර’, උපකල්පිත වන අතර ඒවායේ අඩුපාඩු නොමැතිව නොවේ, සමහර අවස්ථාවල පවතින ඓතිහාසික සාක්ෂි වලට පටහැනිව ක්‍රියාත්මක වේ.

ඊ) විවේචන ආකෘතිය

ආකෘති විවේචනයේ පදනම් මුලුමනින්ම පාහේ සමපේක්ෂන වේ. එය ආරම්භ වන්නේ ශුභාරංචිය කුඩා වාචික හෝ පාඨමය ඒකක වලින් එකට එකතු කර ඇති බවට උපකල්පනය කිරීමෙනි., pericopes ලෙස හැඳින්වේ, පල්ලියේ නිශ්චිත අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා අවශ්‍ය පරිදි ස්වාධීනව බෙදා හරින ලද සහ අනුවර්තනය කරන ලද හෝ නිර්මාණය කරන ලදී. මේවා ජනප්‍රවාද ස්වරූපයෙන් තිබෙන්නට ඇත, කතන්දර, මිථ්යාවන්, උපමා හෝ කියමන්. ඓතිහාසික විස්තර සහ කාලානුක්‍රමය විශේෂිත කරුණු වැදගත්කමක් නැති පසුකාලීන කතුවැකි එකතු කිරීම් ලෙස සැලකේ. ක්රියාත්මක වන පරිදි, මෙම මොහොතේ දී, පාඨය තුළම ඇති ඓතිහාසික සාක්ෂි සරලවම ඉවත දමනු ලැබේ. ඇත්ත වශයෙන්, මෙම ඓතිහාසික තොරතුරු පසුව ගොතන ලද ඒවා නම්, විශාල ඓතිහාසික නිරවද්‍යතාවයක් අප බලාපොරොත්තු නොවනු ඇත. එහෙත් එන්ටී ලේඛනවල ඓතිහාසික තොරතුරුවල ලැජ්ජා සහගත ධනයක් අඩංගු වේ; සහ මෑත කාලීන සොයාගැනීම් වලින් මෙම තොරතුරු තහවුරු කිරීම උසස් විවේචකයින් පිළිබඳ සංශයවාදය වැඩි වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් විය’ හිමිකම් කියයි.

ඊ) අඩුකිරීමේ විවේචනය

මෙය ආකෘති විවේචනයේ උපකල්පන මත ගොඩනගා ඇත, උපකල්පිත පසුකාලීන සංස්කාරකවරුන්ගේ යැයි කියනු ලබන අභිප්‍රේරණ විශ්ලේෂණය කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙනි (සංස්කාරකවරුන්) පාඨයෙන්. ඇත්ත වශයෙන්, ආකෘති විවේචනය සමපේක්ෂනය නම්, මෙම ක්රියා පටිපාටිය ඊටත් වඩා වැඩි ය.