Agus sinn ag iarraidh ciall a bhaint as freagracht mhorálta an duine ní mór dúinn tosú leis an admháil gur beagnach cinnte go bhfuil ár ndearcadh féin claonta go mór i dtreo ár leasa féin. Tá léirthuiscint nádúrtha againn ar thaitneamhachtaí agus ar chompord an duine agus ar na tascanna sin is tromchúisí dúinn; agus luach a chur orthu nó iad a dhímheas dá réir.

Ach tá cónaí orainn i casta an-, domhan idirghaolmhar a bhraitheann lena fheidhmiú ceart ar ár gcumas luach smaointe agus mothúcháin daoine eile a aithint. Tá a chastacht chomh mór sin nach féidir le haon duine bás a rá go soiléir cathain ba cheart dúinn a bheith ag freastal ar dhaoine eile nó ag iarraidh orthu fónamh dúinn. Mar sin, má dhiúltaíonn tú Dia a bheith ann b’fhéidir go ndéarfá nach fiú duit an t-alt seo a léamh a thuilleadh; mar cé eile a bheidh chun tú a choinneáil cuntasach as do chuid gníomhartha? Ach más é sin do sheasamh ansin, sula stopann tú ag léamh, seo a mheas: níl aon cheartas uachtarach chun aon duine eile a choinneáil cuntas ach an oiread. Is cuma cén duine aonair nó grúpa atá i seilbh na cumhachta in aon chás ar leith, beidh an bua aige; cibé acu reiligiúnach nó neamhreiligiúnach, bíodh sé cineálta nó cruálach.¹

Ach más é Dia an té a thabharfaidh cuntas orainn go léir, ansin is é an rud a theastaíonn uainn i ndáiríre a bheith ar an eolas ná an rud a cheapann muidne nó aon duine eile faoi cad ba chóir a tharlóidh: ach cad a cheapann Dia féin.

Nílimid chomh cliste le Dia

Níl a fhios againn cé a scríobh leabhar Iób: ach creidtear go bhfuil sé an-ársa. Ach tá doimhneacht a tuisceana ar nádúr daonna agus diaga araon an-doimhneach. Go hachomair, téann an plota mar seo…

Is é Job an duine is críonna, fear is cineálta agus is mó eagla Dé dá ghlúin. Mar gheall air seo glacann Dia an-áthas air agus beannaíonn sé go mór é. Ach bíonn argóint idir Dia agus Sátan mar thoradh air seo; áit a áitíonn Sátan nach bhfuil deabhóid Iób do Dhia ach mar gheall ar na beannachtaí a fhaigheann sé. Mar sin, ar deireadh thiar tugann Dia cead do Shátan rud ar bith a thaitníonn leis a dhéanamh do Iób, gearr ar a shaol a ghlacadh. Cailleann Iób a shaibhreas go léir agus a chlann go léir, go bhfágtar é ina aonar, clúdaithe i boils painful a bhfuil ach searbh, ag gearán bhean chéile. Ach ní chríochnaíonn sé ansin. Tagann cairde chun sólás a thabhairt dó; agus, féachaint ar a staid uafásach, éiríonn siad cinnte go gcaithfidh sé rud éigin uafásach a bheith déanta aige chun é sin a thuillte agus thosaigh siad ag iarraidh a chur ina luí air a admháil. Jab, idir an dá linn, áitíonn sé go bhfuil sé neamhchiontach: ach i measc a chuid agóidí aistríonn a argóint de réir a chéile ó, “Ní thuigim: ach tá muinín agam i nDia fós,” — go, “Cén fáth nach míneoidh Dia é féin ar a laghad?”

Mar fhocal scoir, Cuireann Dia isteach ar chaint ina n-éilíonn sé go míníonn Iób cuid acu (go maith, in áit go leor, i ndáiríre) de rúndiamhra na cruthaitheachta; i bhfeidhm ag rá, “Cé a cheapann tú go bhfuil tú, a bheith in ann a thuiscint cén fáth a bhfuil sé seo á dhéanamh agam?” Faigheann Job an pointe, gabhann leithscéal agus guíonn sé maithiúnas dá chairde gan chuidiú. Ag an bpointe sin, tá deireadh leis an triail agus tá Iób i bhfad níos beannaithe ná mar a bhí sé riamh.

Ach - faigh seo - a Dhia riamh mhíníonn sé do Iób cén fáth ar tharla sé seo. Ní leor ár dtuiscint agus ár loighic chun pleananna agus cuspóirí Dé go léir a thuiscint. Agus tugann an scríbhneoir léargas ar ardchuspóir Dé sa ghnó seo, fágann sé muid leis an dearcadh go, cé go bhfuil Dia díreach sa deireadh thiar agus ba mhaith leis sinn a bheannú, Bíonn amanna ann nuair nach dtuigfimid cén fáth go ndéanann Sé rudaí áirithe. Ag amanna den sórt sin is é an rud is fearr gur féidir linn a dhéanamh ach dul ar muinín a chur as.

Mar is airde na Spéartha

In áit eile, cloiseann an fáidh Isaiah Dia é a chur mar seo:

“Óir ní mo smaointe do smaointe, ná do bhealaí mo bhealaí,” a deir an Tiarna. “Mar is airde na flaithis ná an talamh, mar sin tá mo bhealaí níos airde ná do bhealaí, agus mo smaointe ná bhur smaointe.” ([x]Isaiah 55:8-9[/x])

Bhí spéis agam san eolaíocht ar feadh mo shaoil, ceann de na rudaí is suimiúla atá tugtha faoi deara agam ná sin, is mó a fhaigheann an cine daonna amach, dá mhéad a fhaigheann muid níl a fhios againn. Ag am amháin sainíodh an eolaíocht mar ‘lorg na fírinne:’ sa lá atá inniu ann tá sé sainmhínithe níos measartha mar 'an cuardach le haghaidh níos lú amhras.’ I lá Íseáia cheap an duine gurbh é ár ndomhan an t-aon domhan. Ansin fuaireamar amach go raibh muid ar cheann de na pláinéid éagsúla a bhí ag fithisiú na gréine. Ansin thuig muid nach raibh sa ghrian againn ach ceann amháin de na milliúin i réaltra ollmhór. Ní chomh fada sin sular rugadh mé, ceapadh gurbh é an t-aon réaltra a bhí againne; ansin nach raibh ann ach ceann amháin de na milliúin (tá, ní hea - déan é sin 2 milliún milliún); ansin go raibh an cruinne ar fad ag méadú i ndáiríre agus anois tá eolaithe ag fiosrú an bhféadfadh fiú líon gan teorainn na cruinne a bheith ann! Fear, le ach ní bhíonn ach 1.2 lítear de spás cognaíocha, tá cúis mhaith aige a bheith bródúil as a chuid éachtaí intleachtúla: ach má tá fíor-eagna ar bith aige, tá cúis níos mó aige le haithint go humhal ar a ísleacht i gcomparáid le haon intleacht atá in ann é seo ar fad a cheapadh!

Contúirtí na Fealsúnachta

Is í an fhadhb mhór le fealsúnacht dhaonna ná go bhfuil sé dírithe ar dhaoine, an leas is mó is féidir a fheiceáil mar an rud a thugann an toradh is inmhianaithe, ó thaobh an duine. Mar sin nuair a iarraimid orainn coincheapa mar cheart a mheas, mícheart, ceartas agus sonas deiridh trí lionsa leasanna féinlárnaithe an duine, is féidir linn peirspictíocht shaobhadh agus conclúidí lochtacha a bheith againn sa deireadh.

An Téacs a ghlacadh i gComhthéacs

Mar sin níl le déanamh againn ach breathnú ar ráitis an Bhíobla ar an gceist seo agus tabharfaidh sé sin na freagraí ar fad dúinn, simplí agus simplí - ceart? An bhfuil, no. Tá an scrioptúr ar fad spreagtha ag Dia: ach tá sé taifeadta ag fir, ag baint úsáide as teanga agus coincheapa daonna, atá teoranta dár n-eispéireas daonna ar rudaí agus a bhféadfadh ár bhfreagraí agus ár mothúcháin daonna tionchar a imirt orthu freisin. Thairis sin, is minic a athraíonn bríonna agus coincheapa focal le himeacht ama. Mar sin caithfimid fiafraí cé a dúirt nó a rinne cad é, nuair; agus cad é go díreach a thuig siad tábhacht na bhfocal agus na n-imeachtaí sin? Ar thuig siad i gceart iad, agus an bhfuil tuiscint againn ar an teachtaireacht atá Dia á chur in iúl dúinn, trí iad, i gceart?

Cad é níos mó, táimid ag déileáil le coincheapa (ar nós eternity!) atá thar ár dtaithí; agus subtleties de bhreithiúnas morálta agus cuspóra nach bhfuil ar ár gcumas a thuiscint (mar atá i gcás Job). Mar sin, uaireanta, ní fhágfaidh na fírinní is mian le Dia a mhúineadh dúinn ach mearbhall orainn.

Is é fírinne an scéil gur féidir ‘téacsanna profaí’ a aimsiú’ is cosúil go dtacaíonn siad le beagnach gach dearcadh ó, ‘Téann gach duine chun na bhflaitheas sa deireadh,’ chun, ‘Beidh an chuid is mó daoine cráite in ifreann go deo.’ Dá bhrí sin, tá sé amaideach gach sliocht ar an ábhar seo a ghlacadh agus a éileamh go gciallaíonn sé go díreach cad a cheapann muid ar dtús. Ní mór gach ráiteas a thuiscint ina chomhthéacs féin ar dtús, agus ansin maidir leis na cinn eile go léir. Agus uaireanta bíonn sé chomh tábhachtach a thabhairt faoi deara an méid nach ndeir an scrioptúr agus a dhéanann sé, ar eagla go nglacfaimid leis níos mó ná mar atá beartaithe. Seachas sin, beidh tú ag teacht salach ar a chéile, ag maíomh nach féidir le roinnt scrioptúr a bhfuil le rá acu a chiallaíonn nó díreach do Bhíobla a chaitheamh amach as an bhfuinneog agus rud éigin a cheapann tú a bheith ‘níos réasúnach’ a chur ina áit!’

jesus, Caighdeán Óir na Fírinne

I ndeireadh na dála, ní fhéadfadh ach Dia féin an fhírinne iomlán a fhios a bheith aige cad a tharlóidh nuair a thiocfaidh lá an Bhreithiúnais. Déanann ár n-aineolas féin gach iarracht dhaonna a mhíniú. Mar sin, is é an t-aon bhealach amháin ar féidir linn an fhírinne neamhvarnished a fhoghlaim ná trí nochtadh díreach ó Dhia. De réir theagasc Críostaí, Is é Íosa Briathar Dé síoraí, teacht chugainn i bhfoirm dhaonna, maraíodh agus teacht ar ais ó na mairbh. Déanann sé seo caighdeán óir na fírinne dó. In aon choimhlint léirmhínithe dealraitheach idir scrioptúir éagsúla nó tuairimí daonna, ba chóir go mbeadh tosaíocht ag focail Íosa. Uaireanta b'fhéidir nach dtuigfimid cad atá á rá aige linn; ach tá sin ceart go leor. Ní haon ionadh é go bhfágann castachtaí an tsaoil sinn faoi bhrón uaireanta. Is é an dúshlán atá romhainn ná a fhoghlaim chun muinín a chur as fiú nuair nach dtuigeann muid - féach [x]Jn 3:3-13[/x] agus [x]Jn 6:60-68[/x].

“Óir an té a mbeidh náire ormsa agus as mo bhriathra sa ghlúin adhaltranach agus pheacach seo, beidh náire ar Mac an Duine freisin, nuair a thagann sé i nglóir a Athar in éineacht leis na haingil naofa.” ([x]Mar 8:38[/x])

Íosa san Aistriúchán

Comhtheanga na Palaistíne in Íosa’ Aramaic a bhí sa lá: ach tá an Tiomna Nua scríofa sa Ghréigis. Uaireanta is maith le scoláirí an dá theanga a chur in iúl go bhfuil ‘Aramaisms’ in Íosa’ leagann nathanna chun suntais gur i Aramaic a labhair sé de ghnáth; agus aistríodh na briathra seo go Gréigis ina dhiaidh sin. I bhformhór na gcásanna, níl sé seo tábhachtach; mar tá an-chúram déanta ag na haistritheoirí chun Íosa a aistriú’ focail chomh cruinn agus is féidir: ach is féidir fadhbanna a eascairt as an bhfíric nach bhfuil meaitseáil chruinn ag gach focal i dteanga amháin sa teanga eile. Uaireanta d’fhéadfadh go mbeadh leithead brí ag an bhfocal Aramaic nach bhfuil ar fáil sa Ghréigis (an t-alt, ‘Ár n-Arán Laethúil,’ pléann sampla amháin dá leithéid). Amanna eile is féidir gurb é an focal Gréigise é a bhféadfadh brí beagán níos leithne nó níos cúinge a bheith aige ná an Aramaic. Ciallaíonn sé seo go gcaithfimid a bheith cúramach faoi léirmhínithe atá ag brath ró-mhór ar bhríonna nach bhfuil chomh soiléir céanna d’fhocal Gréigise. Ní mór dúinn a fhiafraí an bhfuil údar leis an spleáchas sin i bhfianaise chomhthéacs agus allmhairiú ginearálta Íosa’ focail.

Tá fadhb ar leith ag baint leis na focail Ghréagacha sin a bhaineann leis an saol freisin, tá an bás agus an tsíoraíocht daite go nádúrtha ag fealsúnacht na Gréige. Ach tá Íosa ag tabhairt aghaidh ar na ceisteanna seo ó thaobh na nGiúdach den chuid is mó (cé nach gá aontú le tuairimí traidisiúnta Rabbinic). Mar sin, agus téarmaí den sórt sin á léirmhíniú tá sé níos tábhachtaí scrúdú a dhéanamh ar an gcaoi ar tuigeadh agus ar úsáideadh iad i dtéacsanna an Tiomna Nua, seachas bríonna a dhíorthaítear ó litríocht chlasaiceach nó chomhaimseartha na Gréige a chur i leith.

Léigh ar aghaidh …

Fonótaí

1. B’fhéidir gurbh fhiú é a léamh ‘Tá Seaimpín de dhíth ar Grá‘ ina ionad.