Sula bogadh ar aghaidh go dtí an teagasc sonrach Íosa, bheadh ​​sé ina chuidiú breathnú gairid ar an mbealach ar tháinig forbairt ar thuiscint an Bhíobla ar an gceist seo.

Revelation Forásach

Tá sé tábhachtach a thuiscint go soláthraíonn an Bíobla nochtadh forásach ar thoil Dé don chine daonna. Ar dtús, Chónaigh an fear i stát comhaltachta le Dia agus le rochtain bhuan ar ‘Crann na Beatha’ a bhí in ann bás a fháil go héifeachtach dúinn ([x]Gen 3:22[/x]). Dá bhrí sin, an cheist, ‘Cad a tharlaíonn nuair a gheobhaimid bás?’ neamhábhartha a bhí ann; agus i n-iarmhairt pheaca Ádhaimh ní raibh an chuma ar an scéal go dtarlódh mórán – ach amháin gur briseadh comhluadar an duine le Dia agus gur díbríodh as Gairdín Éidin é.. Ach anois, mar a gheall an nathair go mealltach, d’éirigh an cine daonna ‘cosúil le Dia, fios maith agus olc.’ roimh ré, ní raibh a thaithí ach go maith: anois thosaigh sé ag dul i dtaithí ar olc (inmheánach agus seachtrach araon), míorúilt na beatha nua, searbhas an fhuath agus an bháis agus an neamhábaltacht scanrúil a fháil amach cad a tharlódh dó nuair a fuair sé bás. Ag an bpointe seo, ní raibh a fhios aige ach go raibh a chorp i ndán dó lobhadh ar ais sa talamh.

Ach bhí sólás mór amháin aige. Bhí cúram fós air ag an Dia a raibh a muinín geallta aige ([x]Gen 3:21[/x]) agus bhí tuar déanta aige i gcoinne an nathair: “Cuirfidh mé naimhdeas idir tú féin agus an bhean, agus idir do shliocht agus a sliocht. Cuirfidh sé bruise do cheann, agus bruitfidh tú a shála.” ([x]Gen 3:15[/x]) Ní raibh a fhios ag Ádhamh ná ag an nathair cad a chiallaigh sin. Cínte, bhí sé tábhachtach nach raibh a fhios ag an Sáirsint: óir ba chuid de phlean Dé é go mbeadh an nathair féin gafa lena thitim féin a dhéanamh.

Ach labhraímid eagna Dé i rúndiamhair, an eagna atá curtha i bhfolach, a réamhordaigh Dia roimh na saolta chun ár nglóir, nach bhfuil ar eolas ag aon cheann de rialóirí an tsaoil seo. Óir bhí a fhios acu é, ní bheadh ​​​​siad céasadh Tiarna na glóire. ([x]1Co 2:7-8[/x])

Thar na céadta bliain ina dhiaidh sin léirigh Dia níos mó faoina chuspóir deiridh: ach i gcónaí ar shlite a lean ar aghaidh ag ceilt a straitéise deiridh agus ag an am céanna ag múineadh níos mó dúinn faoi phrionsabail mhaitheas agus cheartais Dé – agus an tábhacht ríthábhachtach a bhaineann le caidreamh creidimh a fhorbairt le Dia.

• [x]Gen 5:24[/x]. Imíonn Enoch lá amháin i gcúinsí a chuireann in aghaidh míniú réasúnach. Ar tháinig deireadh tobann lena rianta le héadaí caite agus gan comhartha streachailte, cosúil le hÉilias sna blianta ina dhiaidh sin ([x]2Ríthe 2:11-13[/x])? Níl a fhios againn: ach iad siúd a fágadh i gcrích go, mar bhí a fhios aige go ndearna sé gar do Dhia mar a chéad tosaíocht, Caithfidh gur dheonaigh Dia a mhian.
• [x]Gen 6:5-8:22[/x]. Méadaíonn an t-olc chomh mór sin go gcinneann Dia gur gá stop a chur lena scaipeadh trí phianbhreith bháis láithreach. Ach Noah - fear a, cosúil le Enoch, shiúil le Dia, mhair go hionraic agus ghéill sé do ghlór Dé – caomhnaítear an breithiúnas láithreach sin, in éineacht lena chlann.
• …agus mar sin leanann an scéal, le teagmhais leanúnacha ag treisiú ceann amháin, eile nó an dá choincheap go n-íocfaidh Dia an t-olc ar ais orthu siúd a dhéanann olc: ach sin, ar chuma, in ainneoin na n-olc agus na mortlaíocht léir a tharla don chine daonna, Bhí Dia fós ag iarraidh ár gcuideachta agus ní gá gurb é an bás an deireadh dóibh siúd a bhí á lorg go fírinneach.

Ní hé sin le rá nach raibh aon tairngreachtaí eile ag díriú ar theacht Íosa. De réir mar a chuaigh am ar aghaidh, bhí níos mó agus níos mó.

Maidir leis an slánú seo, na fáithe á lorg agus á gcuardach go dúthrachtach, a rinne tairngreacht ar an ngrásta a thiocfadh chugaibh, ag cuardach cé hé nó cén sórt ama Spiorad Chríost, a bhí iontu, léirigh, nuair a thuar sé fulaingtí Chríost, agus na glóir a leanfadh iad. ([x]1Pe 1:10-11[/x])

mar sin féin, rúndiamhair i gcónaí an tslí ina gcomhlíonfaí na tairngreachtaí seo; le creidmhigh indibhidiúla uaireanta ag malairt dóchais agus éadóchais. Luafaidh mé dhá shampla eile le haghaidh léiriú ar leith…

Jab, i lár a chuid gearán go léir, thagann amach le GEM fíor de léargas spioradálta:

Tá a fhios agam go bhfuil cónaí ar m'fhuascailteoir, agus go sa deireadh beidh sé seasamh ar an talamh. Agus tar éis mo chraiceann a bheith scriosta, fós i m'fheoil feicfidh mé Dia; ([x]Jab 19:25-26[/x])

Chomh fada agus is féidir linn a insint, Níor inis Dia seo ná aon fháidh roimhe seo do Iób. Go deimhin, dealraitheach ó [x]Jab 7:9[/x] nár tharla an smaoineamh seo dó roimhe seo. Ach ní cosúil go raibh sé go spioradálta i dtiúin le Dia ag an am! Níl le déanamh aige ach na leideanna ón bplé a bhí ag Dia roimhe seo leis an duine a léamh agus a chreideamh a chur i bhfeabhas agus i gceartas Dé.. Mar sin baineann sé de thátal as go gcaithfidh an slánú teacht – fiú má bhíonn air fanacht go deireadh an domhain.

Tá sampla den chineál céanna i [x]Psalm 49:1-20[/x]. Déanann an salmóir cur síos air seo mar ‘thomhais’ – ceist a ndealraíonn sé nach bhfuil freagra réasúnach aici ach a bhfuil ciall léi nuair a fheictear ar deireadh é ón bpeirspictíocht cheart. Tosaíonn sé ag fiafraí cén chaoi ar féidir leis aghaidh a thabhairt ar an todhchaí gan eagla, nuair a bhíonn amanna olc agus in ainneoin a fheasachta ar a pheaca féin. Ansin cuireann sé é seo i gcomparáid le féinmhuinín sotalach na ndaoine a bhain rathúnas agus stádas sa saol seo; ag cur in iúl nach féidir leo fiú a saol féin a shábháil agus nach bhfuil sé ar fad i gceist. Críochnaíonn sé leis na focail seo:

Ceaptar iad mar thréad do Sheol. Beidh an bás ina n-aoire. Beidh ceannas ag na hionraic os a gcionn ar maidin. Lobhfaidh a n-áilleacht i Síol, i bhfad óna n-áitreabh. Ach saorfaidh Dia m'anam ó chumhacht Sheol, óir gheobhaidh sé mise. Séala. Ná bíodh eagla ort nuair a dhéantar saibhir le fear, nuair a mhéadaítear glóir a theach. óir nuair a gheobhaidh sé bás ní thabharfaidh sé aon ní uaidh. Ní thig a ghlóir anuas ina dhiaidh. Cé gur bheannaigh sé a anam– agus molann fir tú nuair a dhéanann tú go maith duit féin– rachaidh sé go glúin a aithreacha. Ní fheicfidh siad an solas choíche. Fear a bhfuil saibhreas gan tuiscint, Is cosúil leis na hainmhithe a bás. ([x]Psa 49:14-20[/x])

Síol

‘Siol’ an focal Eabhraise do ‘áit na Marbh;’ tagraítear dó uaireanta sa Sean-Tiomna mar ‘the pit’ ([x]Ezekiel 31:16[/x]). I mBéarla, is minic a aistrítear go meafarach é mar ‘the grave;’ cé go bhfuil tagairt á déanamh do shuíomh adhlactha fisiciúil, úsáideann an Eabhrais focal eile, go hiondúil ‘sepulchre.’ Freagraíonn Sheol go garbh leis an bhfocal Gréigise, ‘Hades;’ agus déantar é mar sin sa Tiomna Nua agus sa Sean-Tiomna Septuagint. Déantar é a rindreáil freisin mar ‘Sheol’ nó ‘Hades’ sna haistriúcháin Bhéarla is nua-aimseartha.

[x]Ezekiel 32:18-32[/x] péinteálann sé pictiúr de Sheol cosúil le clais ollmhór ina luíonn na mairbh ó náisiúin éagsúla curtha i ngrúpaí; cuid acu níos mó comharthaí onóra ná a chéile: ach mar sin féin marbh. Ghlac cuid acu misnigh as an bhfíric nach bhfuil faic le rá ag an bhfís seo d’Eseciel faoi Iosrael agus iad siúd go léir a luaitear gan timpeallghearradh. Ach daoine eile, feasach ar a bpeaca féin, agus gan aon ionchas soiléir ar aiséirí a fheiceáil sa deireadh chonaic fós an bás mar an deireadh agus dhírigh siad a n-dóchas ar an oiread agus is féidir de bheannacht Dé a fháil i rith an tsaoil seo. Fiú an Rí Hezekiah (duine de na ríthe is diaga Iúdá) ag súil go gcríochnóidh sé i Síol, gan aon ionchas ar an saol sa todhchaí, nuair a fuair sé bás:

arsa mise, “I lár mo shaoil ​​théim isteach geataí Sheol. Bainim iarmhar mo bhlianta amach.” arsa mise, “Ní fheicfidh mé Yah, Yah i dtír na mbeo. Ní fheicfidh mé fear níos mó le háitritheoirí an domhain. Baintear mo theach cónaithe, agus iompaítear uaim é mar phuball aoire. Tá mé rollta suas, cosúil le fíodóir, mo shaol. Déanfaidh sé mé a ghearradh amach as an loom. Ó lá go hoíche cuirfidh tú deireadh liom. …Oir ní féidir le Síol moladh a thabhairt duit. Ní féidir leis an mbás tú a cheiliúradh. Iad siúd a théann síos sa chlais, ní féidir leo a bheith ag súil le d'fhírinne. ([x]Isa 38:10-12,18[/x])

Gehenna

‘Géine’ crapadh Gréagach ar an ainm Eabhrais é, 'Gleann mac Hinoim.’ An gleann seo, díreach taobh amuigh de Iarúsailéim, áit a raibh droch-cháil air. Nuair a thit na daoine Giúdach ar shiúl ó Dhia, thóg siad ‘áit ard’ (suíomh íobartach) ann; áit a ndeachaigh leanaí tríd an tine’ (i.e. íobairt) do Dhia na gcéin, Molech. D'fhógair an fáidh Iremiah na focail seo a leanas ina choinne:

Tá áiteanna arda Thopheth tógtha acu, atá i ngleann mhac Hinnom, a mic agus a n-iníonacha a dhó sa tine; rud nár ordaigh mé, ná níor tháinig sé isteach i mo intinn. Dá bhrí sin, féuch, tagann na laethanta, a deir an Tiarna, nach dtabharfar Tophet a thuilleadh air, ná Gleann mhac Hinnom, ach Gleann an Mharaithe: óir adhlacaid siad i dTóphet, go dtí nach mbeidh aon áit a adhlacadh. Beidh corpáin na ndaoine seo ina mbia d'éanlaith an spéir, agus d'ainmhithe an domhain; agus ní chuirfidh aon duine eagla orthu. ([x]Jer 7:31-33[/x])

[x]Jeremiah 19:1-15[/x] déanann sé fuaimniú níos suntasaí fós maidir leis an áit seo; ag cur béime go líonfar é le corpáin na ndaoine a thréig Dia; agus go ndéanfaí fiú Iarúsailéim mar é mar gheall ar aingíne a áitritheoirí.

An Dara Tréimhse an Teampaill

I rith na mblianta idir filleadh ón deoraíocht sa Bhablóin agus breith Íosa bhí easaontas mór foirceadal i measc na nGiúdach. Dhiúltaigh páirtí intleachtúil na Sadúcach do smaoineamh na n-aingeal, biotáillí, saol i ndiaidh báis agus breithiúnas deiridh mar phiseog; ach d'áitigh na Fairisínigh a bhfírinne. ach, léirmhínithe a bhí ann maidir le bríonna beachta na scrioptúr a bhí ag déileáil leis an ábhar, ag brath ar na léirmhínithe ar rabaí aonair – agus an-éagsúil. Ach faoi aimsir Íosa ‘Sheol’ Tuigtear go ginearálta go gciallaíonn sé áit na marbh; cé gur dealraitheach go raibh na Fairisínigh tagtha ar an tátal go ndéanfaí Giúdaigh fhíréanacha a shábháil óna míthaitneamhacht agus ina ionad sin go gcuirfí fáilte rompu isteach i gcuideachta na bpatriarch chun fanacht lena n-aiséirí faoi dheireadh le linn na haoise Meisiasacha.. Ba choinníoll é seo ar a dtugtar ‘Bosom Abraham’ uaireanta.’

Faoin gcéad haois RC Aramaic, seachas Eabhrais, a bhí mar ghnáth-theanga laethúil na nGiúdach; agus ba nós coitianta é a bheith ag gabháil leis an léamh poiblí ar na scrioptúr Eabhraise le hathinsint mínithe véarsa ar véarsa in Aramaic, ar a dtugtar Targum. Ar dtús, aithriseadh iad seo ó chuimhne: ach faoi lár an chéad haois AD bhí siad á dtiomantas don scríbhneoireacht.

Léiríonn na Targums é sin, le linn Íosa, ‘Géine’ a tháinig chun bheith ina fhocal don áit ar chuir Dia pionós ar na héagóraigh - go háirithe ar na Gintigh neamhchreidmheacha: ach freisin Giúdaigh. ach, ceapadh go gcaithfidh teorainn a bheith ann le fad an phionóis agus na traidisiúin ráibe a d’fhorbair le linn na tréimhse seo a leagadh síos uasteorainn de 12 mhí. Creideadh go bhféadfadh duine a bheith incháilithe le haghaidh aiséirí nó scriosta faoi dheireadh; cuirtear síos ar an dara ceann mar ‘an Dara Bás.’ Ar go leor bealaí, mar sin, bhí na traidisiúin raibíneacha maidir le Gehenna níos cosúla le coincheap Caitliceach na Purgadóir ná leis an gcoincheap ar a dtugaimid Ifreann.

Mar sin nuair a thosaigh Íosa ar a mhinistreacht bhí na coincheapa seo a leanas bunaithe cheana féin i smaointeachas na nGiúdach, cé gur ábhar díospóireachta fós a bhfíor-nádúr:

• Sheol - Áit na Marbh.
• Bosom Abrahám – áit a bhféadfadh Giúdaigh chearta fanacht lena n-aiséirí faoi dheireadh.
• Gehenna - áit retribution Dhiaga, le leanúint ag aiséirí sa deireadh, nó
• An Dara Bás – scrios nó staid báis bhuan.

Léigh ar aghaidh …