[pm_teideal]

An staraí Rómhánach agus orator Tacitus (c.55-120 AD) scríobhann sin, tar éis Tine na Róimhe i 64 Fógra, bhí ráflaí ann go raibh an tine tosaithe ar orduithe Nero:

“Dá bharr sin, chun fáil réidh leis an tuairisc, Cheangail Nero an chiontacht agus chuir sé na céasadh is áille ar aicme a raibh fuath acu dá n-aindiachas, ar a dtugtar Críostaithe ag an bpobal. Críostóir, ónar tháinig an t-ainm, d'fhulaing sé an pionós an-mhór le linn réimeas Tiberius ag lámha duine dár n-chúisitheoirí, Pontius Píoláit, agus piseog is mischievous, dá bhrí sin sheiceáil le haghaidh na huaire, arís bhris amach, ní hamháin i Iúdáia, an chéad fhoinse an olc, ach fiú sa Róimh, áit a dtagann gach ní folaitheach agus náireach ó gach cearn den domhan ina lár agus ina n-éiríonn coitianta. Dá réir sin, gabhadh gach duine a phléadáil ciontach ar dtús; ansin, ar a gcuid faisnéise, ciontaíodh an iliomad ollmhór, ní h-amhlaidh sin an choir do losgadh na cathrach, amhail fuath in aghaidh an chine daonna. Cuireadh magadh de gach sórt lena mbás. Clúdaithe le craicne na n-ainmhithe, bhí siad stróicthe ag madraí agus bás, nó a bhí nailed le crosa, nó a bhí doomed chun na lasracha agus dóite, chun fónamh mar soilsiú oíche, nuair a bhí solas an lae imithe in éag. Thairg Nero a chuid gairdíní don seó, agus bhí seó á thaispeáint aige sa sorcas, agus é ag meascadh leis na daoine i ngúna chariotálaí nó ina sheasamh in airde ar charr. Uaidh sin, fiú do choirpigh a raibh pionós foircneach agus eiseamláireach tuillte acu, tháinig mothú comhbhá; óir ní raibh, mar ba chuma, ar son leas an phobail, ach cruálacht aon fhir a mhaslú, go raibh siad á scrios.” (Annála 15.44.)

Admhaíonn scoláirí Tacitus mar dhuine de na staraithe is fearr dá chuid. A bheith i do chéile comhraic soiléir na Críostaíochta, ar an bhfíric go luann sé Íosa’ meastar gur comhthacaíocht thar a bheith láidir é céasadh ar an mbealach seo de réir aon ghnáthchaighdeáin stairiúla. Eile, d'fhéadfaí a mhaíomh, Tá tábhacht le dearbhú ar ghéarleanúint Nero ar Chríostaithe sa Róimh tar éis tine 64 Fógra. Mar a dúradh áit eile, cabhraíonn an teagmhas seo le dáta luath na ndoiciméad Tiomna Nua iad féin a bhunú.

Tugann daoine le tuiscint gur ó fhoinsí Críostaí amháin a thóg Tacitus a chuntas: ach ní léiríonn sé aon eolas ar fhoirceadal Críostaí, breathnú orthu in áit mar cult maslach, a dhéanann sé seo dodhéanta. Thairis sin, de ghnáth bíonn sé an-chúramach ina chuid Annála idirdhealú a dhéanamh idir fíricí tuairiscithe agus iad siúd a mheasann sé a bheith bunaithe gan amhras réasúnach, ag baint úsáide as frásaí ar nós, ‘Deirtear,’ ‘Chuir cuid acu ar taifead é,’ srl. le haghaidh clostrácht, agus fiú, ‘Lean mé formhór na staraithe,’ nó ‘na húdaráis is líonmhaire agus is iontaofa,’ i réimsí ina n-admhaíonn sé go raibh roinnt díospóide ann. Ach scríobhann sé faoi Íosa’ crucifixion mar fhíorfhíric, gan aon cháilíocht ar bith.

Tugann sé piseog marfach don Chríostaíocht freisin, agus deir go raibh Críostaithe ciontach i gcoireanna maslach!

Dá mbeadh aon amhras ann faoi na fíricí a bhain le hÍosa’ bás, Is ar éigin gur chaill Tacitus an deis é sin a rá; agus, mar staraí Rómhánach, bheadh ​​rochtain éasca aige ar na cartlanna Impiriúla.

Ach ní bheadh ​​na cartlanna Impiriúla glaoch ar Íosa, 'Críost', agus bhí Pioláit ina reachtaire, ní procurator.

Tacitus go léir’ leabhair ag déileáil leis an tréimhse tar éis an léigear imithe go mistéireach. Cén fáth?

Ar ais go príomhalt.