യേശു അതിശയോക്തി കാണിക്കുകയായിരുന്നോ?

യേശു അതിശയോക്തി കാണിക്കുകയായിരുന്നോ?

റബ്ബിനിക് അധ്യാപകർ പലപ്പോഴും ബോധപൂർവമായ അതിശയോക്തികൾ ഉപയോഗിച്ചു. യേശു അതേ കാര്യം തന്നെയല്ലേ ചെയ്യുന്നത്?

വിജയിക്കാൻ നരകത്തിലേക്കോ പണമടയ്ക്കാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ മടങ്ങാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കിൽ ചുവടെയുള്ള ഏതെങ്കിലും ഉപവിഷയങ്ങളിൽ:

ഊന്നൽ നൽകാനുള്ള മാർഗമായി അതിശയോക്തി

നരകത്തിൻ്റെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് യേശു ശരിക്കും ഗൗരവത്തിലായിരുന്നു എന്ന ആശയത്തിനെതിരായ ഏറ്റവും സാധാരണമായ വാദങ്ങളിലൊന്ന്, യഹൂദ റബ്ബികൾ ബോധപൂർവം തീവ്രമായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പോയിൻ്റ് പതിവായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക എന്നതാണ്., അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ എടുക്കാൻ പാടില്ലാത്ത സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണങ്ങൾ. ഇത് തീർച്ചയായും സത്യമാണ്; തൻ്റെ ചില പോയിൻ്റുകൾ കൂടുതൽ അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ യേശു തന്നെ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു; അതുപോലെ, “എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സഹോദരൻ്റെ കണ്ണിലെ കരടിലേക്ക് നോക്കുന്നത്, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കണ്ണിലെ പലക ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല?” (Mat 7:3) അപ്പോൾ നമ്മൾ ഇവിടെ പരിഹരിക്കേണ്ട വിഷയം യേശുവിൻ്റെ സന്ദർഭം എത്രത്തോളം ആണ് എന്നതാണ്’ നരകത്തിൻ്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അല്ലാത്തതിനെ ന്യായീകരിക്കാൻ കഴിയും, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ ആലങ്കാരികമായി, യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ’ വാക്കുകൾ.

യേശുവിൽനിന്നുള്ള മറ്റൊരു ഉദാഹരണം നമുക്ക് ഹ്രസ്വമായി പരിചിന്തിക്കാം’ അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ സന്ദർഭത്തിൻ്റെ പ്രാധാന്യം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനായി സ്വന്തം അദ്ധ്യാപനം:

യേശു ചുറ്റും നോക്കി, ശിഷ്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു, “സമ്പത്തുള്ളവർക്ക് ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് എത്ര ബുദ്ധിമുട്ടാണ്!” അവൻ്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശിഷ്യന്മാർ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ യേശു വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞു, “കുട്ടികൾ, സമ്പത്തിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവർക്ക് ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് എത്ര ബുദ്ധിമുട്ടാണ്! ഒരു ധനികന് ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനെക്കാൾ എളുപ്പം ഒട്ടകത്തിന് സൂചിക്കുഴയിലൂടെ കടക്കുന്നതാണ്.” അവർ അത്യധികം ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു, അവനോടു പറഞ്ഞു, “അപ്പോൾ ആരെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും?” യേശു, അവരെ നോക്കി, പറഞ്ഞു, “പുരുഷന്മാരുമായി ഇത് അസാധ്യമാണ്, അല്ലാതെ ദൈവത്തോടല്ല, എന്തെന്നാൽ, ദൈവത്തിന് എല്ലാം സാധ്യമാണ്.” (Mar 10:23-27)

എന്ന് പറയുന്ന ഈ ഭാഗത്തിൻ്റെ വിശദീകരണം നിങ്ങൾക്ക് പരിചിതമായിരിക്കും “സൂചിയുടെ കണ്ണ്” പ്രധാന ഗേറ്റ് അടച്ചിരിക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിഗത പ്രവേശനത്തിനായി പ്രധാന പ്രവേശന കവാടത്തിനടുത്തോ അതിനടുത്തോ സജ്ജമാക്കിയ വളരെ ചെറിയ ഗേറ്റിന് നൽകിയ പേരായിരുന്നു ഇത്. തൽഫലമായി, അത്തരമൊരു കവാടത്തിലൂടെ ഒട്ടകത്തെ കയറുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമാണ്; അത് ചെയ്യണമെങ്കിൽ അതിൻ്റെ ഭാരം ഒഴിവാക്കണം. ഇത് വളരെ നല്ല അക്ഷര വ്യാഖ്യാനമായി തോന്നുന്നു; സ്കൂളിൽ കേട്ടപ്പോൾ മുതൽ ഞാൻ പലപ്പോഴും അത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്: എങ്കിലും ഉണ്ട് 2 പ്രശ്നങ്ങൾ. ഒന്നാമതായി, 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് ഈ വിശദീകരണം നിർദ്ദേശിച്ചതിന് തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. പക്ഷേ, രണ്ടാമതായി, മറ്റെന്തെങ്കിലും ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് സന്ദർഭം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യേശു’ സമ്പന്നരായ ആളുകൾ ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് പ്രയാസത്തോടെയാണെന്നാണ് ആദ്യ പരാമർശം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ പ്രസ്താവന തന്നെ ശിഷ്യന്മാരെ ഞെട്ടിക്കുന്നു; ആര്, അവരുടെ കാലത്തെ മിക്ക ജൂതന്മാരെയും പോലെ (കൂടാതെ മറ്റു പലതും), സമ്പത്ത് ദൈവത്തിൻ്റെ പ്രീതിയുടെ അടയാളമായി കണക്കാക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ അങ്ങേയറ്റത്തെ മാതൃക ഉപയോഗിച്ച് യേശു തൻ്റെ ആശയത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ശിഷ്യന്മാർ ആകെ അന്ധാളിച്ചുപോയി, സാഹചര്യം തികച്ചും ആയിരുന്നു എന്ന നിഗമനത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏതാണ്ട്, അസാധ്യം. എന്നിട്ടും, വീണ്ടും, യേശു പോയിൻ്റ് വീട്ടിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, 'അത് പുരുഷന്മാരോടൊപ്പം ആണ് അസാധ്യം.’ അപ്പോൾ മാത്രമേ അവൻ തൻ്റെ അർത്ഥം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് യോഗ്യനാകൂ, “… എന്നാൽ ദൈവത്തിനൊപ്പമല്ല, എന്തെന്നാൽ, ദൈവത്തിന് എല്ലാം സാധ്യമാണ്.”

രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക. ഒന്നാമതായി, അതിശയോക്തിയുടെ ഘടകം പ്രധാന പോയിൻ്റിൻ്റെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കുന്നതിന് പകരം ഊന്നിപ്പറയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്; പക്ഷേ, രണ്ടാമതായി, അതിനായി കൂടുതൽ യോഗ്യതയോ ഒഴിവാക്കലോ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത അത് ഒഴിവാക്കണമെന്നില്ല; യേശുവിനെപ്പോലുള്ളവർ’ അവസാനത്തെ പരാമർശം, “ദൈവത്തിന് എല്ലാം സാധ്യമാണ്.”1

യേശു എന്തെല്ലാം പോയിൻ്റുകൾ ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു?

മനസ്സിൽ, നരകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യേശുവിൻ്റെ ചില തീവ്രമായ പ്രസ്താവനകൾ നമുക്ക് നോക്കാം.

എല്ലാ വിലയിലും ഒഴിവാക്കുക

നിൻ്റെ വലത്തെ കണ്ണ് നിനക്ക് ഇടർച്ച ഉണ്ടാക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനെ പറിച്ചു കളയും. എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളുടെ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാൾ നശിച്ചുപോകുന്നത് നിങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാണ്, നിൻ്റെ ശരീരം മുഴുവനും ഗീഹെന്നയിൽ എറിയപ്പെടുന്നതിനെക്കാൾ. നിൻ്റെ വലങ്കൈ നിനക്കു ഇടർച്ച വരുത്തുന്നു എങ്കിൽ, അതിനെ വെട്ടിക്കളഞ്ഞു, അത് നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എറിഞ്ഞുകളയുക. എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളുടെ അംഗങ്ങളിൽ ഒരാൾ നശിച്ചുപോകുന്നത് നിങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാണ്, നിൻ്റെ ശരീരം മുഴുവനും ഗീഹെന്നയിൽ എറിയപ്പെടുന്നതിനെക്കാൾ. (Mat 5:29-30)

ഇവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് യോഗ്യത ശ്രദ്ധിക്കുക, ‘എങ്കിൽ … നിങ്ങളെ ഇടറാൻ ഇടയാക്കുന്നു.’ വലത് കണ്ണോ കൈയോ നീക്കം ചെയ്താൽ ഇടർച്ചയുടെ കാരണം ഇല്ലാതാകും എന്നതാണ് സാങ്കൽപ്പിക സാഹചര്യം.. എന്നാൽ ഇത് അങ്ങനെയല്ലെന്ന് നമുക്കെല്ലാവർക്കും നന്നായി അറിയാം; യഥാർത്ഥ കാരണം വ്യക്തിയുടെ ഹൃദയത്തിലും മനസ്സിലുമാണ് ഉള്ളത്, അവർക്ക് ഇപ്പോഴും പാപകരമായ പ്രവൃത്തി നിർവഹിക്കാൻ മറ്റൊരു കണ്ണോ കൈയോ ലഭ്യമാണ്.! എന്നാൽ യേശുവിൻ്റെ പ്രധാന പോയിൻ്റ്’ പറയുന്നത് വളരെ വ്യക്തമാണ്: ഒരു കണ്ണും കൈയും നഷ്‌ടപ്പെട്ടാൽ ഉണ്ടാകുന്ന കഷ്ടപ്പാടുകൾ പോലും ഗീഹെന്നയിലേയ്ക്ക് അയക്കപ്പെട്ടതിൻ്റെ കഷ്ടപ്പാടുകളോടും നഷ്ടങ്ങളോടും താരതമ്യപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല.. അത് എങ്ങനെയായാലും; അത് മോശമാണ് - വളരെ മോശം! അതിനാൽ ആ ദിശയിലേക്ക് നിങ്ങളെ അയച്ചേക്കാവുന്ന ഒന്നും ഒഴിവാക്കുക.

നിർഭാഗ്യവശാൽ, ഈ പ്രസ്താവന പലപ്പോഴും തെറ്റായി സംയോജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു Mat 19:9-12; എവിടെ യേശു’ ശിഷ്യന്മാർ, യേശുവിനെ കേൾക്കുമ്പോൾ’ വിവാഹമോചനത്തിനെതിരെ പഠിപ്പിക്കുന്നു, അതിനെ എതിർക്കുക, “ഭാര്യയുമായുള്ള പുരുഷൻ്റെ അവസ്ഥ ഇതാണെങ്കിൽ, വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് യോഗ്യമല്ല.” ഇതിലേക്ക്, യേശു മറുപടി പറയുന്നു, “എല്ലാ പുരുഷന്മാർക്കും ഈ വാക്ക് സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല, എന്നാൽ അത് നൽകപ്പെടുന്നവർ. കാരണം, അമ്മയുടെ ഉദരത്തിൽ നിന്ന് അങ്ങനെ ജനിച്ച നപുംസകങ്ങളുണ്ട്, മനുഷ്യരാൽ ഷണ്ഡന്മാരാക്കിയ ഷണ്ഡന്മാരും ഉണ്ട്; സ്വർഗ്ഗരാജ്യത്തിനുവേണ്ടി തങ്ങളെത്തന്നെ ഷണ്ഡന്മാരാക്കിയ ഷണ്ഡന്മാരും ഉണ്ട്. അത് സ്വീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, അവൻ അത് സ്വീകരിക്കട്ടെ.

ഇതാണെന്നു ശ്രദ്ധിക്കുക അല്ല നരകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചർച്ച (മോശമായ ദാമ്പത്യത്തെ അത്തരം പദങ്ങളിൽ വിവരിക്കാൻ ചിലർ മുഖാമുഖം ശ്രമിച്ചേക്കാം). മറിച്ച്, വിവാഹ ഉടമ്പടിയുടെ ആജീവനാന്ത സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണിത്. അതിശയോക്തി കലർന്ന പ്രസ്താവനയുടെ ഉദാഹരണവുമല്ല; ലൈംഗിക പ്രലോഭനം ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി ഒരു മനുഷ്യൻ സ്വയം ഛിന്നഭിന്നമാക്കുന്നത് ന്യായമായേക്കാമെന്ന് യേശു നിർദ്ദേശിക്കുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇത് തെറ്റായി അവകാശപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും. യഹൂദേതര വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് വീക്ഷിക്കുന്നു, അത് യുക്തിസഹമായി തോന്നാം; നമ്മുടെ മാനസികാവസ്ഥയിലും ചായ്‌വുകളിലും ലൈംഗികാവയവങ്ങൾ ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് മിക്ക പുരുഷന്മാരും നന്നായി ബോധവാന്മാരാണ്, മാത്രമല്ല അവയില്ലാതെ ജീവിതം വളരെ ലളിതമാകുമെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്.!

എന്നിരുന്നാലും, ഇത് യേശുവായിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്’ അർത്ഥം, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശിഷ്യന്മാർ എപ്പോഴെങ്കിലും ആ സാധ്യതയെ ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കുമായിരുന്നു. ഇത് ഒന്നാമതായി കാരണം, ജൂതന്മാരോട്, കാസ്റ്റ്രേഷൻ, വന്ധ്യത എന്നിവ ദൈവം ഉദ്ദേശിച്ച ക്രമത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് വീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് (Lev. 22:24; 21:20; Deut. 23:2). രണ്ടാമതായി കാരണം, മുഴുവൻ വാചകം വായിച്ചാൽ കാണാൻ കഴിയും, 'നപുംസകൻ’ എന്നതിനർത്ഥം 'ജാതിഭ്രംശം ചെയ്യപ്പെട്ട വ്യക്തി' എന്നല്ല.’ ഗ്രീക്ക് പദത്തിൻ്റെ യഥാർത്ഥ പദപ്രയോഗം, 'നപുംസകൻ’ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ് ('കിടപ്പ് സൂക്ഷിപ്പുകാരൻ’ ഏറ്റവും സാധാരണമായ നിർദ്ദേശം); എന്നാൽ യജമാനൻ്റെ താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ ഏകമനസ്സും നിഷ്പക്ഷവുമായ സമർപ്പണം ആവശ്യമായ വിവിധ സ്ഥാനങ്ങളിലുള്ള വ്യക്തികളെ വിവരിക്കാൻ പുരാതന കാലം മുതൽ ഇത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.. അതുപോലെ, എബ്രായ പദത്തിന് ഒരു പഴയനിയമ ഉദാഹരണമുണ്ട്, 'സാരികൾ', ഒരു മൂല അർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്, 'കാസ്റ്റ്റേറ്റ് ചെയ്യാൻ,’ പോത്തിഫറിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നു, ഒരു ഈജിപ്ഷ്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ’ വിവാഹിതൻ കൂടിയായിരുന്ന (കാണുക Gen 39:1 & 7.) യഥാർത്ഥത്തിൽ, അതിൽ ഒന്നുമില്ല Mat 19:12 യേശു ഇത്ര കഠിനമായ എന്തെങ്കിലും നിർദ്ദേശിക്കുകയാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കാൻ. ചിലരുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വെറുതെ സമ്മതിക്കുകയായിരുന്നു, തന്നെപ്പോലെ, ദൈവരാജ്യത്തിനുവേണ്ടി വിവാഹം കഴിക്കാനുള്ള അവരുടെ അവകാശം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയേക്കാം.

എന്നാൽ മത്തായിയും മർക്കോസും യേശുവിനെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു’ ഇനിപ്പറയുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ കണ്ണിൻ്റെയും കൈയുടെയും ഉദാഹരണം:

എന്നിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന ഈ ചെറിയവരിൽ ഒരുത്തനെ ആരെങ്കിലും ഇടർച്ച വരുത്തും, അവൻ്റെ കഴുത്തിൽ ഒരു തിരികല്ല് തൂക്കി കടലിൽ എറിയുന്നതാണ് അവന് നല്ലത്. നിൻ്റെ കൈ നിനക്കു ഇടർച്ച വരുത്തിയാൽ, അതിനെ വെട്ടിക്കളഞ്ഞു. അംഗവൈകല്യമുള്ളവനായി ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതാണ് നിനക്ക് നല്ലത്, ഗീഹെന്നയിലേക്ക് കടക്കാൻ നിങ്ങളുടെ രണ്ട് കൈകളേക്കാൾ, അണയാത്ത തീയിലേക്ക്, ‘അവരുടെ പുഴു ചാകാത്തിടത്ത്, തീ അണഞ്ഞില്ല.’ നിൻ്റെ കാൽ നിനക്കു ഇടർച്ച ഉണ്ടാക്കുന്നു എങ്കിൽ, അതിനെ വെട്ടിക്കളഞ്ഞു. മുടന്തനായി ജീവിതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതാണ് നിനക്ക് നല്ലത്, നിങ്ങളുടെ രണ്ടു കാലുകൾ ഗീഹെന്നയിൽ എറിയപ്പെടുന്നതിനുപകരം, ഒരിക്കലും അണയാത്ത തീയിലേക്ക്- ‘അവരുടെ പുഴു ചാകാത്തിടത്ത്, തീ അണഞ്ഞില്ല.’ നിൻ്റെ കണ്ണ് നിന്നെ ഇടറിച്ചാൽ, അതിനെ പുറത്താക്കുക. ഒറ്റക്കണ്ണോടെ ദൈവരാജ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതാണ് നിനക്ക് നല്ലത്, അഗ്‌നിയുടെ നരകത്തിൽ എറിയപ്പെടാൻ രണ്ട് കണ്ണുകളുള്ളതിനേക്കാൾ, ‘അവരുടെ പുഴു ചാകാത്തിടത്ത്, തീ അണഞ്ഞില്ല.’ (Mar 9:42-48. ഇതും കാണുക Mat 18:6-9)

യേശു എങ്ങനെയെന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുക’ മുമ്പത്തെ പ്രസ്താവന ആവർത്തിക്കുകയും ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു, ഒരു കുട്ടിയെ ഇടറി വീഴ്ത്തുന്നതിനേക്കാൾ മുങ്ങിമരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത് എന്നതിൻ്റെ അധിക ബലപ്പെടുത്തൽ, ഗീഹെന്നയെ നിത്യമായ അഗ്നിയുടെ സ്ഥലമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ യേശുവിനെ ഗൗരവമായി നിഷേധിക്കുന്നത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാണ് ചെയ്യുന്നു ഒരു അവയവമോ കണ്ണിൻ്റെയോ നഷ്ടം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരാളുടെ ജീവിതത്തിൻ്റെ അകാല വിരാമം പോലും, ഗീഹെന്നയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെടുന്നതിനെക്കാൾ അഭികാമ്യമെന്ന് കരുതണം, നാം യേശുവിനെ എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു എന്നത് പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ’ അതിൻ്റെ വിവരണം.

ധനികനും ലാസറും

ഈ ഉപമ, അത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്, ഒരു മനുഷ്യൻ്റെ മരണത്തിനും ദൈവത്തിൻ്റെ അന്തിമ ന്യായവിധിക്കും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ ഷിയോളിലെ അവസ്ഥകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, യേശു ധനികൻ്റെ അവസ്ഥയെ മനോഹരമായ ഗ്രാഫിക് പദങ്ങളിൽ വിവരിക്കുന്നു:

പാതാളത്തിൽ, അവൻ കണ്ണുയർത്തി, പീഡനത്തിൽ ആയിരിക്കുന്നു, അകലെ അബ്രഹാമിനെ കണ്ടു, ലാസർ അവൻ്റെ മടിയിൽ. അവൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, 'അച്ഛൻ എബ്രഹാം, എന്നോടു കരുണയുണ്ടാകേണമേ, ലാസറിനെ അയക്കുക, അവൻ തൻ്റെ വിരലിൻ്റെ അറ്റം വെള്ളത്തിൽ മുക്കട്ടെ, എൻ്റെ നാവിനെ തണുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക! എന്തെന്നാൽ, ഈ അഗ്നിജ്വാലയിൽ ഞാൻ വേദനയിലാണ്.’ “എന്നാൽ എബ്രഹാം പറഞ്ഞു, 'മകൻ, നിങ്ങൾ അത് ഓർക്കുക, നിങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്ത്, നിങ്ങളുടെ നല്ല കാര്യങ്ങൾ ലഭിച്ചു, ലാസർ എന്നിവർ, സമാനമായ രീതിയിൽ, മോശമായ കാര്യങ്ങൾ. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ അവൻ ആശ്വസിച്ചു, നിങ്ങൾ വേദനയിലാണ്. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ, ഞങ്ങൾക്കും നിങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ഒരു വലിയ ഗൾഫ് ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇവിടെ നിന്ന് നിങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് കഴിയില്ല, അവിടെ നിന്ന് ആരും ഞങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് കടക്കാതിരിക്കാനും.’ (Lk 16:23-26)

എങ്കിലും, എന്ന പരിശോധന വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം 'പീഡനം’ ഒപ്പം ‘വേദനയും’ ഈ ഖണ്ഡികയിൽ അവർ ഉള്ളിലേക്ക് പരാമർശിക്കുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ശാരീരിക വേദനയെക്കാൾ മാനസിക കഷ്ടത. 'ജ്വാല’ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ 'വെളിച്ചത്തിൻ്റെ ജ്വലനം'. ഇത് സാധാരണയായി തീയിൽ നിന്നുള്ള ജ്വാലയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; എങ്കിലും പകുതിയോളം NT റഫറൻസുകൾ ഒരു അക്ഷര ജ്വാലയെക്കാൾ ദൃശ്യ വിവരണങ്ങളാണ്. കൂടാതെ ഈ ഖണ്ഡികയിൽ (ചില വിവർത്തനങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടും) 'തീ’ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല - ചൂടും ദാഹവും മാത്രം. അതിനാൽ ഈ ജ്വാല ദൈവത്തിൻ്റെ വിശുദ്ധിയുടെ ജ്വലിക്കുന്ന ചൂടും വെളിച്ചവുമാണെന്ന് വാദിക്കാൻ ന്യായമായ കാരണങ്ങളുണ്ടാകാം., മനുഷ്യൻ്റെ പാപവും ലജ്ജയും തുറന്നുകാട്ടുന്നു; ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ്, ഈ ഭാഗത്തിൻ്റെ കൂടുതൽ ഭയാനകമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ യേശുവിൻ്റെ യഥാർത്ഥ വാക്കുകളേക്കാൾ പിൽക്കാലത്തെ തുറന്നുകാട്ടുന്നവരുടെ അതിശയോക്തികളാൽ കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടാം..

തീർച്ചയായും, എന്നു പറയുന്നവരുണ്ട്, ‘മരണത്തോടടുത്ത അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായവരുടെ വിവരണങ്ങളെക്കുറിച്ച്?’ ശരി തീർച്ചയായും, ഈ അനുഭവങ്ങളെല്ലാം ആളുകൾ വിവരിച്ചതുപോലെ കൃത്യമായി സംഭവിച്ചെങ്കിൽ, അവരെ, അപ്പോൾ യേശു തീർച്ചയായും അതിശയോക്തി കാണിച്ചില്ല! എന്നാൽ യേശു’ എന്ന് സ്വന്തം പ്രസ്താവന, ‘ഞങ്ങൾക്കും നിങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ഒരു വലിയ ഗൾഫ് ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇവിടെ നിന്ന് നിങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് കഴിയില്ല, അവിടെ നിന്ന് ആരും ഞങ്ങളുടെ അടുത്തേക്ക് കടക്കാതിരിക്കാനും,’ എന്നത് വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ്, ഒരിക്കൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആത്മാവ് പാതാളത്തിലേക്ക് അയച്ചു, ഇനി ഒരു വഴിയുമില്ല2. അതുപോലെ, എപ്പോൾ യേശു’ പറയുന്നു, ‘അവർ മോശയെയും പ്രവാചകന്മാരെയും ശ്രദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഒരുവൻ മരിച്ചവരിൽ നിന്നു ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റാൽ അവരെ സമ്മതിപ്പിക്കുകയുമില്ല,’ കേൾക്കുന്നതിൻ്റെ സുപ്രധാന പ്രാധാന്യത്തിന് അദ്ദേഹം ഊന്നൽ നൽകുന്നു, ദൈവവചനം അനുസരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു ഇപ്പോൾ - വളരെ വൈകുന്നതിന് മുമ്പ്.

പക്ഷേ, അത്തരത്തിലുള്ള ‘നരകമോ സ്വർഗ്ഗമോ ആകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്’ അനുഭവങ്ങൾ കാഴ്ചകളാണ്, അസാധാരണമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനുവദിച്ചു3, ആത്മീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുള്ള ഒരു വ്യക്തിയെ നേരിടാൻ. ദർശനപരമായ അനുഭവങ്ങൾ പലപ്പോഴും വളരെ പ്രതീകാത്മകമാണ്, വ്യക്തിയുടെ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു, വികാരങ്ങളും യുക്തിയും: എന്നിരുന്നാലും യഥാർത്ഥ അനുഭവങ്ങൾ വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തിക്ക് കാര്യമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടേക്കാം. (താരതമ്യം ചെയ്യുക, ഉദാഹരണത്തിന്, കെരൂബുകളെക്കുറിച്ചുള്ള യെഹെസ്‌കേലിൻ്റെ ദർശനം (Ez. 1:4-25; 10:1-22) ജോണിൻ്റെ കൂടെ (Rev 4:6-11).

കരച്ചിലും പല്ലുകടിയും

ആവിഷ്കാരം, ‘പല്ലുകടി,’ മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തിൽ ആറു പ്രാവശ്യം കാണാം (Mat 8:12; 13:42; 13:50; 22:13; 24:51; 25:30). ലൂക്കായുടെ സുവിശേഷത്തിലും ഇത് ഒരിക്കൽ കാണാം (Luk 13:28) നിയമങ്ങളിലും ഒരിക്കൽ (Acts 7:54): മാർക്കിലോ ജോണിലോ ഇല്ലെങ്കിലും. പഴയനിയമത്തിൽ ഇത് അഞ്ച് തവണ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു (Job 16:9; Ps 35:16; Ps 37:12; Ps 112:10; Lam 2:16). അത് സുവിശേഷങ്ങളിൽ എവിടെയും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്, അത് പദപ്രയോഗത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണ്, ‘കരച്ചിലും പല്ലുകടിയും;’ ക്രിസ്തുവിൻ്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരുടെ പ്രതികരണം ഇത് വിവരിക്കുന്നു. 'കരയുന്നു' എന്ന് നിർദ്ദേശിക്കാൻ’ അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തോടുള്ള പ്രതികരണം ന്യായമായും അതിശയോക്തി എന്ന് വിളിക്കാനാവില്ല: എന്നാൽ ‘പല്ലുകടി’ കയ്പേറിയ കഷ്ടപ്പാടുകളുടെയും വേദനയുടെയും പ്രകടനമായി സാധാരണയായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു; അത് ആ ആശയമാണ്, പീഡനത്തിൻ്റെ സൂചനയായി, ഇവിടെയുള്ള അതിശയോക്തിയുടെ മിക്ക അവകാശവാദങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ അത് കിടക്കുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാ ഒ.ടി. അവലംബങ്ങൾ, നിയമങ്ങളും, യഥാർത്ഥത്തിൽ പല്ല് കടിക്കുന്നത് കടുത്ത ശത്രുതയുടെ പ്രകടനമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അകത്ത് പോലും Ps 112:10 (‘ദുഷ്ടന്മാർ അതു കാണും, ദുഃഖിക്കുകയും ചെയ്യും. അവൻ പല്ലുകടിക്കും, ഉരുകിപ്പോകും. ദുഷ്ടൻ്റെ ആഗ്രഹം നശിക്കും.‘) 'ദുഃഖിക്കുക' എന്ന് വിവർത്തനം ചെയ്ത വാക്ക്’ കോപാകുലമായ നിരാശയുടെ അർത്ഥം വഹിക്കുന്നു, പകരം ഖേദിക്കുന്നു. അതിനാൽ യേശുവാണോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നത് ന്യായമാണ്’ നിരസിക്കപ്പെട്ടവർ പശ്ചാത്തപിക്കാതെയും ദൈവത്തിൻ്റെ വഴികളോട് എതിർത്തുനിൽക്കുന്നവരുമാണെന്നതല്ല കാര്യം.

യോഹന്നാൻ്റെ സുവിശേഷത്തിൽ നിന്ന് ഈ പദപ്രയോഗം ഒഴിവാക്കിയതിൽ അതിശയിക്കാനില്ല, കാരണം ചർച്ചയ്ക്കുള്ള വിഷയങ്ങളുടെ പരിമിതമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: എന്നാൽ മാർക്കിൽ നിന്ന് അത് ഒഴിവാക്കിയത് രസകരമാണ്. സൂക്ഷ്‌മ പരിശോധനയിൽ മത്തായിയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പ്രയോഗം വരുന്ന ഡയലോഗുകൾ മാർക്കിൽ നിന്ന് ഇല്ലെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.. പിന്നെ എന്തിനാണിത്? ദൈവരാജ്യം എങ്ങനെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന് യേശു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ പ്രയോഗം കാണപ്പെടുന്നു; തങ്ങളെത്തന്നെ അതിൻ്റെ ഭാഗമാക്കാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് കരുതുന്ന ആളുകൾ പകരം സ്വയം പുറത്താക്കപ്പെടും. മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം എഴുതിയത് ദൈവത്തിൻ്റെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനമാണെന്ന് സ്വയം അഭിമാനിക്കുന്ന ഒരു യഹൂദ പ്രേക്ഷകർക്ക് വേണ്ടിയാണ്., അവരുടെ മിശിഹാ രാജാവിൻ്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുന്നു. അവർക്കുവേണ്ടി, ഈ മുന്നറിയിപ്പുകൾ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രസക്തമായിരുന്നു. പക്ഷേ, ആദ്യകാല സഭാ സ്രോതസ്സുകൾ പ്രകാരം, മർക്കോസിൻ്റെ സുവിശേഷം നിർമ്മിച്ചത് ജോൺ മർക്കോസാണ്, പത്രോസിൻ്റെ വ്യാഖ്യാതാവ്, റോമൻ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം.4 ദൈവരാജ്യത്തിൻ്റെ സ്വയമേവയുള്ള അംഗത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അത്തരം ആശയങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത, പ്രധാനമായും വിജാതീയരായ പ്രേക്ഷകരായിരുന്നു ഇത്.

തീച്ചൂള

യേശു ഗീഹെന്നയെ ഒരു തീ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് നാം കണ്ടുകഴിഞ്ഞു Mar 9:42-48 and Mat 18:6-9. എന്നാൽ താഴെപ്പറയുന്ന ഭാഗങ്ങളിലും നാം അത് കാണുന്നു:

അതിനാൽ, കളകൾ പെറുക്കി തീയിൽ ഇട്ടു ചുട്ടുകളയും; ഈ യുഗത്തിൻ്റെ അവസാനത്തിലും അങ്ങനെയായിരിക്കും. മനുഷ്യപുത്രൻ തൻ്റെ ദൂതന്മാരെ അയക്കും, ഇടർച്ചയുണ്ടാക്കുന്നതെല്ലാം അവർ അവൻ്റെ രാജ്യത്തിൽനിന്നു ശേഖരിക്കും, അധർമ്മം ചെയ്യുന്നവരും, അവരെ തീച്ചൂളയിൽ ഇട്ടുകളയും. അവിടെ കരച്ചിലും പല്ലുകടിയും ഉണ്ടാകും. (Mat 13:40-42)

ലോകാവസാനത്തിലും അങ്ങനെയായിരിക്കും. മാലാഖമാർ പുറത്തുവരും, നീതിമാന്മാരുടെ ഇടയിൽനിന്ന് ദുഷ്ടനെ വേർപെടുത്തുക, അവരെ തീച്ചൂളയിൽ ഇട്ടുകളയും. അവിടെ കരച്ചിലും പല്ലുകടിയും ഉണ്ടാകും. (Mat 13:49-50)

എന്നിട്ട് ഇടതുവശത്തുള്ളവരോട് പറയും, 'എന്നിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകൂ, ശപിക്കപ്പെട്ടവരേ, പിശാചിനും അവൻ്റെ ദൂതന്മാർക്കും വേണ്ടി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന നിത്യാഗ്നിയിലേക്ക്.’ … ഇവർ നിത്യശിക്ഷയിലേക്ക് പോകും, നീതിമാന്മാരോ നിത്യജീവനിലേക്ക്. (Mat 25:41,46)

ഇത് ബോധപൂർവമായ അതിശയോക്തികളോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ? ബോധപൂർവമായ അതിശയോക്തി സാധാരണഗതിയിൽ അങ്ങേയറ്റം ഉൾപ്പെടുന്നതായി ഞങ്ങൾ മുമ്പ് ശ്രദ്ധിച്ചു, അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ എടുക്കാൻ പാടില്ലാത്ത സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണങ്ങൾ. ആ സാഹചര്യത്തിൽ, ഞങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ട്; കാരണം ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണങ്ങളായി അവതരിപ്പിച്ചിട്ടില്ല: മറിച്ച് യേശുവിനെപ്പോലെ’ യഥാർത്ഥമായ വിശദീകരണം അവൻ ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞ ഉപമകൾ. അറിയപ്പെടുന്ന യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും കാണാത്ത തത്ത്വങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സമാന്തരങ്ങൾ വരച്ചുകൊണ്ട് ഉപമകൾ അവരുടെ പോയിൻ്റ് ചെയ്യുന്നു. സ്വാഭാവിക ഉദാഹരണത്തിൻ്റെ യാഥാർത്ഥ്യവും വിശ്വാസ്യതയുമാണ് വിശദീകരണത്തിൻ്റെ യുക്തിസഹതയെ ഊന്നിപ്പറയുന്നത്. ഈ രണ്ട് ഉപമകളും ഒരേ അടിസ്ഥാന ആശയമാണ് ഉന്നയിക്കുന്നത്: അന്തിമ കണക്കെടുപ്പ് ഉണ്ടാകുമെന്ന്: നന്മ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചീത്ത നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഒപ്പം യേശുവും’ ഈ നീക്കം എങ്ങനെ സംഭവിക്കും എന്നതിൻ്റെ വിശദീകരണം 'തീയുടെ ചൂളയാണ്.’ യേശു’ ഇത് എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ശിഷ്യന്മാർക്ക് ധാരാളം ചോദ്യങ്ങൾ അവശേഷിച്ചിരിക്കാം: പക്ഷേ, അവർക്കു പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, “വിഷമിക്കേണ്ട. അവൻ ഒരുപക്ഷേ അതിശയോക്തിപരമാണ്!”

നാശം

“ശരീരത്തെ കൊല്ലുന്നവരെ ഭയപ്പെടരുത്, പക്ഷേ ആത്മാവിനെ കൊല്ലാൻ അവർക്ക് കഴിയുന്നില്ല. മറിച്ച്, ആത്മാവിനെയും ശരീരത്തെയും ഗീഹെന്നയിൽ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനെ ഭയപ്പെടുവിൻ.” (Mat 10:28)

തന്നിലുള്ള വിശ്വാസത്തിൻ്റെ പേരിൽ അവർ കൊല്ലപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് യേശു തൻ്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. വെറും മനുഷ്യർക്ക് അവരുടെ ശരീരത്തെ മാത്രമേ കൊല്ലാൻ കഴിയൂ എന്ന് അവൻ അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. 'കൊല്ലുക’ അർത്ഥമാക്കുന്നത്, 'ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഛേദിച്ചുകൊണ്ട് ഇല്ലാതാക്കാൻ;’ അവശേഷിക്കുന്നത് നശിപ്പിക്കുക എന്ന അർത്ഥത്തിലല്ലെങ്കിലും. എന്നാൽ ദൈവത്തിന് ‘നശിപ്പിക്കാൻ’ കഴിയുമെന്ന് അവൻ അപ്പോൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു’ (‘നശീകരണ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ ഇല്ലാതാക്കുക’) ഗീഹെന്നയിൽ ആത്മാവും ശരീരവും. സത്യത്തിൽ ദൈവം ഇത് ചെയ്യുമോ? ഞങ്ങൾ ഇത് പിന്നീട് ചർച്ച ചെയ്യും: പക്ഷേ അത് അതിശയോക്തിയല്ല.

തുടർന്ന് വായിക്കുക …

അടിക്കുറിപ്പുകൾ

  1. സ്റ്റീവ് സി. സിംഗിൾടണിൻ്റെ ഓൺലൈൻ ലേഖനം, “ആഴത്തിലുള്ള ബൈബിൾ പഠനത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളായി ഹൈപ്പർബോളും അമിതപ്രസ്താവനയും“, അത്തരം പ്രസ്താവനകൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനും സഹായകരമായ ഒരു ഗൈഡ് നൽകുന്നു. ↩
  2. എന്നാൽ ഇതിന് ഒരു തിരുവെഴുത്തു യോഗ്യതയുണ്ട്. 1Pe 3:19-20 നോഹയുടെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലോ അതിനുമുമ്പോ മരിച്ചവർക്ക് യേശു മരിച്ചവരിൽ നിന്ന് ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റപ്പോൾ അവൻ്റെ പ്രസംഗം കേൾക്കാനും പ്രതികരിക്കാനും അവസരം ലഭിച്ചുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു..↩
  3. ഒരു വ്യക്തി മരണത്തിൻ്റെ വക്കിൽ ആഞ്ഞടിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങളിലാണ് ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ സാധാരണയായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്. പക്ഷേ, രസകരമായി, കണ്ടെത്താനാകുന്ന മസ്തിഷ്ക പ്രവർത്തനം ഇല്ലെങ്കിൽ പോലും അവ സംഭവിക്കാനിടയുണ്ട് എന്നതിന് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന മെഡിക്കൽ തെളിവുകൾ ഉണ്ട്, കൂടാതെ ശരീരത്തിന് പുറത്ത് നിന്ന് കാണുന്ന ബാഹ്യ സംഭവങ്ങളുടെ പരിശോധിക്കാവുന്ന വിവരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു’ വീക്ഷണം. ഉദാഹരണത്തിന് കാണുക “സ്വർഗ്ഗം സങ്കൽപ്പിക്കുക: മരണത്തോടടുത്ത അനുഭവങ്ങൾ, ദൈവത്തിൻ്റെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ, ഒപ്പം നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്ന ആഹ്ലാദകരമായ ഭാവിയും” ജോൺ ബർക്ക് എഴുതിയത്, 20 ഒക്ടോ. 2015.↩
  4. ഐറേനസ്, പോളികാർപ്പിനെയും പാപ്പിയസിനെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഉറവിടങ്ങൾ, അത് നമ്മോട് പറയുന്നു, 'മാർക്ക്, പത്രോസിൻ്റെ ശിഷ്യനും വ്യാഖ്യാതാവും, പത്രോസ് പ്രസംഗിച്ച കാര്യങ്ങൾ രേഖാമൂലം ഞങ്ങൾക്ക് കൈമാറി.’ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്, ലേഖനം കാണുക, ‘ആദ്യകാല ചർച്ച് സ്രോതസ്സുകളുടെ സാക്ഷ്യംhttps-ൽ://life.liegeman.org/ntdocs3/.↩

ഒരു അഭിപ്രായം ഇടൂ

ഒരു വ്യക്തിഗത ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് അഭിപ്രായ സവിശേഷത ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയും: അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ ഐഡന്റിറ്റി പരസ്യമാക്കണമെന്ന് നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ ദയവായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള വിശദാംശങ്ങളും കൂടാതെ / അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിക്കുക.

ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുക: അഭിപ്രായങ്ങൾ എപ്പോഴും പ്രസിദ്ധീകരണം മുമ്പ് മലയാളത്തിലോ; അങ്ങനെ പെട്ടെന്ന് ദൃശ്യമാകില്ല: എന്നാൽ അവർ കാരണവുമില്ലാതെ തടുത്തു ചെയ്യും.

പേര് (ഓപ്ഷണൽ)

ഇമെയിൽ (ഓപ്ഷണൽ)