Tanthauzes
N.B. tsamba ili si ndi “Cholinga English” Baibulo.
Mabaibulo yodzichitira zochokera choyambirira English lemba. Mwina angakhale a zolakwika zikuluzikulu.
The “Cholakwika Chiopsezo” mlingo wa omasulira: ????
Wolemba mbiri wachiroma ndi wokamba nkhani Tacitus (c.55-120 AD) akulemba kuti, pambuyo pa Moto wa Roma mu 64 AD, zinamveka kuti motowo wayambika ndi lamulo la Nero:
“Choncho, kuchotsa lipoti, Nero anapachika mlanduwo ndi kuzunza koipitsitsa kwa gulu lodedwa chifukwa cha zonyansa zawo., otchedwa Akhristu ndi anthu. Khristu, kwa amene dzinalo linachokera, anazunzidwa koopsa mu ulamuliro wa Tiberiyo m’manja mwa mmodzi wa olamulira athu, Pontiyo Pilato, ndi matsenga oipa kwambiri, motero kufufuzidwa kwa mphindi, kunabukanso osati ku Yudeya kokha, gwero loyamba la zoipa, koma ngakhale ku Roma, kumene zinthu zonse zonyansa ndi zamanyazi zochokera kumadera onse a dziko lapansi zimapeza malo awo ndikukhala otchuka. Mogwirizana ndi zimenezi, kumangidwa kudayamba kwa onse omwe adavomereza; ndiye, pazidziwitso zawo, khamu lalikulu lidaweruzidwa, osati kwambiri mlandu wothamangitsa mzinda, monga kudana ndi anthu. Chitonzo chamtundu uliwonse chinawonjezedwa ku imfa zawo. Zophimbidwa ndi zikopa za zilombo, adakhadzulidwa ndi agalu, naonongeka, kapena anakhomeredwa pa mitanda, kapena kutenthedwa ndi moto, kukhala ngati chiwalitsiro cha usiku, pamene usana udatha. Nero anapereka minda yake kaamba ka chionetserocho, ndipo anali kuwonetsa chiwonetsero mu circus, pamene ankasakanikirana ndi anthu ovala ngati galeta kapena kuima pamwamba pa galimoto. Chifukwa chake, ngakhale kwa zigawenga zomwe zimayenera kulangidwa monyanyira komanso zachitsanzo, panabuka chifundo; pakuti sikunali, monga zinkawonekera, za ubwino wa anthu, koma kukhuta nkhanza za munthu mmodzi, kuti anali kuwonongedwa.” (Annals 15.44.)
Akatswiri amavomereza kuti Tacitus ndi mmodzi mwa akatswiri a mbiri yakale a m’nthawi yake. Kukhala wotsutsa wodziwikiratu wa Chikhristu, mfundo yakuti anatchula Yesu’ kupachikidwa m'njira imeneyi kumaonedwa kuti ndi chitsimikizo champhamvu kwambiri ndi mfundo za mbiri yakale. Wina, motsutsa kwambiri, kufunikira kuli ngati kutsimikizira kwa Nero kuzunza Akhristu ku Roma kutsatira moto wa 64 AD. Monga tanenera nsi, chochitika ichi chimathandiza kutsimikizira tsiku loyambirira la zolemba za Chipangano Chatsopano.
Ena amati Tacitus anangotenga nkhani yake kuchokera ku magwero achikristu: koma chenicheni chakuti iye samasonyeza chidziŵitso cha chiphunzitso Chachikristu, kuwaona ngati gulu lachipembedzo lonyansa, zimapangitsa izi kukhala zosatheka. Komanso, nthawi zambiri amakhala wosamala kwambiri m'mabuku ake a Annal kuti asiyanitse pakati pa mfundo zosimbidwa ndi zomwe amaziwona ngati zatsimikizika mopanda kukayika, kugwiritsa ntchito mawu ngati, ‘Kwanenedwa,’ ‘Ena alembapo,’ ndi zina. za mphekesera, ndi ngakhale, ‘Ndatsatira ambiri olemba mbiri,’ kapena ‘maulamuliro ochuluka ndi odalirika,’ m'malo omwe amavomereza kuti panali mikangano. Komabe amalemba za Yesu’ kupachikidwa ngati chowonadi chomveka, wopanda ziyeneretso zilizonse.
Ngati kukayikira kulikonse kunalipo ponena za mfundo za Yesu’ imfa, Tacitus sakanaphonya mwayi wonena choncho; ndi, monga wolemba mbiri wachiroma, akanakhala ndi mwayi wopita ku Imperial archives.
Page chilengedwe cha Kevin King
