Kukokomeza Monga Njira Yotsindika

Imodzi mwa mfundo zofala kwambiri zotsutsa lingaliro lakuti Yesu analidi wowona mtima ponena za kuthekera kwa helo ndiko kunena kuti arabi Achiyuda nthaŵi zambiri ankasonyeza ndi kutsindika mfundoyo mwadala kugwiritsira ntchito monyanyira., zitsanzo zongopeka zomwe sizinali zoyenera kutengedwa zenizeni. Izi ndi zoona; ndipo Yesu mwiniyo anagwiritsa ntchito njira imeneyi kuti mfundo zina zake zikhale zosaiŵalika; monga, “N’chifukwa chiyani umayang’ana kachitsotso kali m’diso la m’bale wako, ndipo mtanda uli m’diso la iwe mwini suuganizira??” (Mat 7:3) Chifukwa chake nkhani yomwe tikufunika kuyithetsa pano ndi momwe Yesu analili’ ndemanga za chikhalidwe cha gehena akhoza kulungamitsa osakhala enieni, kapena zambiri zophiphiritsira, kumvetsetsa kwa Yesu’ mawu.

Tiyeni tikambirane mwachidule chitsanzo china cha Yesu’ chiphunzitso chake kuti muwonetse kufunikira kwa nkhani muzochitika zotere:

Yesu anayang'ana pozungulira, nanena kwa wophunzira ake, “N’zovuta kwambiri kuti anthu amene ali ndi chuma alowe mu Ufumu wa Mulungu!” Ophunzira anazizwa ndi mawu ake. Koma Yesu anayankhanso, “Ana, ndizovuta bwanji kwa iwo akudalira chuma kulowa mu Ufumu wa Mulungu! N’kwapafupi kuti ngamila ipyole pa diso la singano kusiyana ndi kuti munthu wolemera alowe mu Ufumu wa Mulungu.” Iwo anadabwa kwambiri, kunena kwa iye, “Ndiye ndani angapulumutsidwe?” Yesu, kuyang'ana pa iwo, adatero, “Ndi amuna sizingatheke, koma osati ndi Mulungu, pakuti zinthu zonse zitheka ndi Mulungu.” (Mar 10:23-27)

Mutha kudziwa kufotokozera ndimeyi yomwe ikunena kuti “diso la singano” Limeneli linali dzina lachipata chaching’ono kwambiri choikidwa mwina mkati kapena pafupi ndi chipata chachikulu cholowera munthu aliyense akatseka chipata chachikulu. Choncho, Kulowetsa ngamila pachipata choterocho kungakhale kovuta kwambiri; ndipo inayenera kumasulidwa ku katundu wake kuti ichite. Zikumveka ngati kumasulira kwenikweni kwenikweni; ndipo chiyambireni kusukulu ndakhala ndikutchulapo: koma alipo 2 mavuto. Choyamba, palibe umboni wa kufotokoza kumeneku komwe kunaperekedwa zaka za zana la 9 AD zisanachitike. koma, kachiwiri, mawu apatsogolo ndi apambuyo akusonyeza kuti cholinga chinanso n’chakuti. Yesu’ Mawu oyamba akusonyeza kuti anthu olemera amangolowa mu ufumu wa Mulungu movutikira. Mawu amenewa mwaokha akudabwitsa ophunzirawo; WHO, monga Ayuda ambiri a m’tsiku lawo (ndi ena ambiri), ankaona kuti chuma ndi chizindikiro cha kuyanjidwa ndi Mulungu. Koma kenako Yesu anasankha kutsindika mfundo yake ndi chitsanzo chonyanyira chimenechi, kupangitsa ophunzirawo kuthedwa nzeru, poganiza kuti zinthu zinalidi choncho, kapena pafupifupi, zosatheka. Ndipo komabe, kachiwiri, Yesu akugogomezera mfundoyo, kulimbikira kuti ‘Ndi amuna izo ndi zosatheka.’ Ndipamene amakwaniritsa tanthauzo lake mwa kunena, “…koma osati ndi Mulungu, pakuti zinthu zonse zitheka ndi Mulungu.”

Taonani makamaka zinthu ziwiri. Choyamba, mfundo ya kukokomeza cholinga chake ndi kutsindika m’malo mochepetsa kufunika kwa mfundo yaikulu; koma, kachiwiri, sichimachotsa kuthekera kwa kukhala ndi ziyeneretso zina kapena kuchotserapo pamfundoyo; monga Yesu’ ndemanga yotseka iyo, “zinthu zonse zitheka ndi Mulungu.”¹

Mfundo Zomwe Yesu Ankanena?

Poganizira zimenezo, tiyeni tione ena mwa mawu onyasa a Yesu okhudzana ndi gahena.

Pewani Pa Ndalama Zonse

Ngati diso lako lakumanja limakuchimwitsa, kuzula ndi kutaya kutali ndi inu. Pakuti nkwabwino kwa inu kuti chimodzi cha ziwalo zanu chiwonongeke, kuposa kuti thupi lako lonse liponyedwe m’Gehena. Ngati dzanja lako lamanja limakukhumudwitsa, iduleni, ndi kuchitaya kutali ndi inu. Pakuti nkwabwino kwa inu kuti chimodzi cha ziwalo zanu chiwonongeke, kuposa kuti thupi lako lonse liponyedwe m’Gehena. (Mat 5:29-30)

Zindikirani makamaka apa chiyeneretso, ‘Ngati … zimakupangitsani kuti mupunthwe.’ Zomwe zimaganiziridwa ndikuti kuchotsedwa kwa diso lamanja kapena dzanja lamanja kudzachotsa chifukwa chopunthwa. Koma ife tonse tikudziwa bwino lomwe kuti izi siziri choncho; monga chifukwa chenicheni chili mu mtima ndi m’maganizo a munthuyo ndipo akadali ndi diso lina kapena dzanja lina kuti achite tchimolo.! Koma mfundo yaikulu ya Yesu’ mawu omveka bwino: ngakhale kuzunzika kumene kumabwera chifukwa cha kutayika kwa diso kapena dzanja sikungafanane ndi kuzunzika ndi kutayika kwa kutumizidwa ku Gehena.. Mulimonse momwe zingakhalire; ndi zoipa - kwambiri zoipa! Choncho pewani chilichonse chimene chingakufikitseni.

Mwatsoka, mawu awa nthawi zambiri amalumikizidwa molakwika ndi Mat 19:9-12; kumene Yesu’ ophunzira, pakumva Yesu’ chiphunzitso choletsa kusudzulana, tsutsani zimenezo, “Ngati zili choncho kwa mwamuna ndi mkazi wake, sikulakwa kukwatira.” Ku ichi, Yesu akuyankha, “Si anthu onse angalandire mawu awa, koma kwa iwo amene chapatsidwa. Pakuti pali osabala amene anabadwa otero kuchokera m’mimba mwa amayi awo, ndipo pali osabala amene adawafulidwa ndi anthu; ndipo pali osabala amene anadzifula okha chifukwa cha Ufumu wa Kumwamba. Iye amene angathe kuchilandira, alandire.“

Zindikirani kuti izi ziri osati kukambirana za gahena (ngakhale kuti ena angafune kufotokoza ukwati woipa motere). Ngakhale, ndi kukambirana za chikhalidwe cha moyo wa pangano la ukwati. Komanso si chitsanzo cha mawu okokomeza; Ngakhale kuti nthawi zambiri amanenedwa molakwika ponena kuti Yesu ankatanthauza kuti kungakhale koyenera kuti mwamuna adzithene pofuna kupewa chiyeso cha kugonana.. Kuyang'ana mwa anthu omwe sanali Ayuda, izo zingamveke zomveka; monga amuna ambiri amadziwa bwino za chikoka cha ziwalo zogonana pamalingaliro athu ndi zomwe timakonda ndipo nthawi zonse pakhala pali omwe amaganiza kuti moyo ungakhale wosavuta popanda iwo.!

Komabe n’zokayikitsa kuti ameneyu anali Yesu’ kutanthaza, kapena kuti ophunzira ake akanalingalira mozama zimenezo. Izi ndichifukwa choyamba, kwa Ayuda, kuthena ndi kusabereka zinkaonedwa kukhala zosemphana ndi dongosolo lolinganizidwa la Mulungu (Lev. 22:24; 21:20; Deut. 23:2). Chachiwiri chifukwa, monga momwe tingawonere powerenga malemba onse, ‘mdindo’ sizikutanthauza ‘munthu wothedwa.’ Etymology yoyambirira ya liwu lachi Greek, ‘mdindo’ sichidziwika (‘woyang’anira bedi’ kukhala lingaliro lofala kwambiri); koma kuyambira kale ankadziwika kuti ankagwiritsidwa ntchito kufotokoza anthu okhala m’maudindo osiyanasiyana amene amafuna kudzipereka kwa mtima umodzi komanso mopanda tsankho ku zofuna za mbuye wawo.. Mofananamo, pali chitsanzo cha Chipangano Chakale cha mawu achihebri, 'sari', zomwe zimachokera ku tanthawuzo la tsinde, ‘kuthena,’ kuperekedwa kwa Potifara, ‘mdindo wa ku Aigupto’ amenenso anali wokwatira (kuwona Gen 39:1 & 7.) Kunena zoona, mulibe kanthu mkati Mat 19:12 kusonyeza kuti Yesu ankanena zinthu zokhwima kwambiri. Iye ankangovomereza kuti pali ena amene, monga iye mwini, angaone kuti n’kofunika kusiya ufulu wawo wokwatira kapena kukwatiwa chifukwa cha Ufumu wa Mulungu.

Koma Mateyu ndi Maliko amatchulanso za Yesu’ chitsanzo cha diso ndi dzanja mu nkhani yotsatirayi:

Iye amene adzakhumudwitsa mmodzi wa ang'ono awa akukhulupirira Ine;, nkwabwino kwa iye ataponyedwa m’nyanja ndi mphero yokhomeredwa m’khosi mwake. Ngati dzanja lako limakupunthwitsa, iduleni. Ndi bwino kuti ukalowe m’moyo wopunduka, osati kukhala ndi manja anu awiri ndi kulowa m’Gehena, m’moto wosazimitsidwa, ‘kumene mphutsi yawo siifa, ndipo moto suzimitsidwa.’ Ngati phazi lako limakupunthwitsa, iduleni. nkwabwino kwa iwe kulowa m’moyo wopunduka dzanja, osati kukhala ndi mapazi ako awiri kuponyedwa ku Gehena, kumoto umene sudzazimitsidwa- ‘kumene mphutsi yawo siifa, ndipo moto suzimitsidwa.’ Ngati diso lako limakupunthwitsa, aponyeni kunja. Ndi bwino kuti ukalowe mu ufumu wa Mulungu ndi diso limodzi, koposa kukhala ndi maso awiri kuponyedwa m’Gehena wamoto, ‘kumene mphutsi yawo siifa, ndipo moto suzimitsidwa.’ (Mar 9:42-48. Onaninso Mat 18:6-9)

Taonani mmene Yesu’ mawu oyamba amabwerezedwa ndi kutsindika, ndi chilimbikitso chowonjezereka kukhala chabwino kumizidwa kuposa kukhumudwitsa mwana ndi kulongosola Gehena monga malo amoto wosatha.. Chotero zimakhala zovuta kwambiri kukana kuti Yesu mozama sichoncho kutanthauza kuti kutaya chiwalo kapena diso, kapena ngakhale kutha msanga kwa moyo wa munthu, ayenera kuonedwa kuti n’kwabwino kuposa kuweruzidwa kupita ku Gehena, mosasamala kanthu za momwe timatanthauzira Yesu’ kufotokoza kwake.

Munthu Wachuma ndi Lazaro

Fanizo ili, ziyenera kudziwidwa, likunena za mikhalidwe ya ku Shelo mkati mwa nyengo ya pakati pa imfa ya munthu ndi chiweruzo chomaliza cha Mulungu. Komabe, Yesu akufotokoza mkhalidwe wa munthu wachumayo m’mawu omvekera bwino kwambiri:

Ku Hade, adakweza maso ake, kukhala m’mazunzo, ndipo anawona Abrahamu patali, ndi Lazaro pa chifuwa chake. Analira nati, ‘Atate Abrahamu, mundichitire ine chifundo, ndi kutumiza Lazaro, kuti abviyike nsonga ya chala chake m’madzi, ndi kuziziritsa lilime langa! Pakuti ndikumva zowawa m'lawi ili lamoto.’ “Koma Abrahamu anati, ‘Mwana, kukumbukira kuti, m'moyo wanu, adalandira zinthu zanu zabwino, ndi Lazaro, momwemonso, zinthu zoipa. Koma tsopano iye atonthozedwa pano, ndipo iwe ukuzunzidwadi. Kupatula izi zonse, Pakati pathu ndi inu Pakhazikika phompho lalikulu, kuti iwo amene akufuna kuoloka kuchokera kuno kudza kwa inu sangathe, ndi kuti asaoloke wina kuchokera kumeneko kudza kwa ife.’ (Lk 16:23-26)

Komabe, kufufuza kwa tanthauzo la mawuwo ‘kuzunza’ ndi ‘kuseka’ m'ndime iyi akusonyeza kuti akutanthauza zamkati, kuzunzika m’maganizo osati kupweteka kwakuthupi. ‘Lawi’ kwenikweni amatanthauza ‘kuwala kwa kuwala’. Nthawi zambiri amatanthauza lawi la moto; ngakhale pafupifupi theka la maumboni a NT ndi malongosoledwe owoneka osati lawi lenileni. Ndipo mu ndime iyi (mosasamala kanthu za zimene Mabaibulo ena amanena) ‘moto’ sichikutchulidwa - kutentha ndi ludzu lokha. Chotero pangakhale zifukwa zomveka zotsutsa kuti lawi limeneli lingakhale kutentha koyaka ndi kuunika kwa chiyero cha Mulungu., kuvumbulutsa tchimo ndi manyazi a munthuyo; pamenepo, tinganene kuti kumasulira kochititsa mantha kwambiri kwa ndimeyi kunachititsa kuti anthu ofotokoza pambuyo pake akokomeze kuposa mawu enieni a Yesu..

Kumene, pali amene adzanena, ‘Bwanji ponena za mafotokozedwe a awo amene anakumanapo ndi zokumana nazo pafupi ndi imfa?’ Chabwino ndithu, ngati zochitika zonsezi zidachitika ndendende momwe anthu adafotokozera, iwo, ndiye kuti Yesu sanali kukokomeza! Koma Yesu’ mawu ake kuti, ‘Pakati pathu ndi inu Pakhazikika phompho lalikulu, kuti iwo amene akufuna kuoloka kuchokera kuno kudza kwa inu sangathe, ndi kuti asaoloke munthu wochokera kumeneko kudza kwa ife,’ ndi chenjezo loonekeratu kuti, kamodzi moyo wa munthu waperekedwa ku Hade, sipadzakhalanso njira yobwerera². Mofananamo, pamene Yesu’ limati, ‘Ngati samvera Mose ndi aneneri, ndipo sadzakopeka ngati wina auka kwa akufa,’ akugogomezera kufunika komvetsera, ndi kumvera mawu a Mulungu tsopano - isanathe.

Koma n’zotheka kuti ‘helo-kapena-kumwamba’ woterowo’ zochitika ndi masomphenya, kuperekedwa pamikhalidwe yapadera³, kukumana ndi munthu ndi zenizeni zauzimu. Zochitika m'masomphenya nthawi zambiri zimakhala zophiphiritsira kwambiri, zimakhudza mphamvu zonse za munthu, maganizo ndi chifukwa: komabe zochitika zenizeni zingakhale zosiyana kwambiri ndi munthu ndi munthu. (Yerekezerani, Mwachitsanzo, Masomphenya a Ezekieli a Akerubi (Ez. 1:4-25; 10:1-22) ndi Yohane (Rev 4:6-11).

Kulira ndi Kukukuta Mano

Mawu, ‘kukukuta mano,’ limapezeka kasanu ndi kamodzi mu Uthenga Wabwino wa Mateyu (Mat 8:12; 13:42; 13:50; 22:13; 24:51; 25:30). Imapezekanso kamodzi mu Uthenga Wabwino wa Luka (Luk 13:28) ndipo kamodzi mu Machitidwe (Acts 7:54): ngakhale osati nkomwe mu Marko kapena Yohane. Mu Chipangano Chakale limapezeka kasanu (Job 16:9; Ps 35:16; Ps 37:12; Ps 112:10; Lam 2:16). Kulikonse kumene amagwiritsidwa ntchito mu Mauthenga Abwino, imapanga gawo la mawuwo, ‘kulira ndi kukukuta mano;’ lomwe limafotokoza kuyankha kwa iwo omwe achotsedwa pakukhalapo kwa Kristu. Kutanthauza kuti ‘kulira’ kuyenera kukhala kuyankha ku mkhalidwe wotero sikungatchulidwe moyenerera kutchedwa kukokomeza: koma ‘kukukuta mano’ kaŵirikaŵiri amatanthauziridwa kukhala chisonyezero cha kuzunzika kowawa ndi kupweteka; ndipo ndi lingaliro limenelo, monga chizindikiro cha kuzunzidwa, Izi zachititsa kuti anthu ambiri azikokomeza zinthu. Koma zonse za O.T. maumboni, ndi Machitidwe, kwenikweni zimasonyeza kukukuta mano monga chizindikiro cha udani waukulu. Ngakhale mu Ps 112:10 (‘Oipa adzachiwona, ndi kukhala achisoni. Adzakukuta ndi mano, ndi kusungunuka. Zokhumba za oipa zidzawonongeka.') mawu otembenuzidwa ‘chisoni’ amanyamula tanthauzo la kukhumudwa kokwiya, m'malo modandaula. Chotero m’pomveka kufunsa ngati Yesu’ Mfundo sikutanthauza kuti iwo amene akanidwa amakhalabe osalapa ndi otsutsana ndi njira za Mulungu.

Kusiyidwa kwa mawu awa mu Uthenga Wabwino wa Yohane nkosadabwitsa chifukwa cha kusankha kwake kochepa kwa nkhani zokambitsirana: koma kuchotsedwa kwake kwa Mark ndikosangalatsa. Kupenda mosamalitsa kumavumbula kuti zokambitsirana za Mateyu m’mene mawu ameneŵa akupezeka siziri pa Marko. Ndiye chifukwa chiyani izi? Mawuwa akupezeka m’ndime zimene Yesu anachenjeza za mmene Ufumu wa Mulungu udzayeretsere; kotero kuti anthu amene amadziona kuti ndi oyenerera kukhala nawo m'malo mwake adzipeza akuthamangitsidwa. Uthenga Wabwino wa Mateyu unalembedwa kwa Ayuda amene ankadzikuza kuti ndi anthu osankhidwa ndi Mulungu, akuyembekezera kubwera kwa Mfumu yawo Mesiya. Kwa iwo, machenjezo amenewa anali ofunika kwambiri. koma, malinga ndi magwero a mpingo woyamba, Uthenga Wabwino wa Marko unalembedwa ndi Yohane Marko, Womasulira wa Peter, pa pempho la Akristu a ku Roma.⁴ Awa anali omvera ambiri a Amitundu opanda lingaliro lotero la kukhala membala wa ufumu wa Mulungu.

Ng'anjo ya Moto

Taona kale Yesu akulongosola Gehena ngati moto Mar 9:42-48 and Mat 18:6-9. Koma tikuziwonanso m’ndime zotsatirazi:

Chifukwa chake monga namsongole amasonkhanitsidwa ndi kutenthedwa ndi moto; kotero kudzakhala pa mapeto a m’badwo uno. Mwana wa munthu adzatumiza angelo ake, ndipo adzasonkhanitsa kuchokera mu Ufumu wake zokhumudwitsa zonse, ndi amene akuchita zoipa, ndipo adzawaponya m'ng'anjo yamoto. kumeneko kudzakhala kulira ndi kukukuta mano. (Mat 13:40-42)

Momwemonso zidzakhala pa mapeto a dziko. Angelo adzatuluka, ndikulekanitsa oipa pakati pa olungama, ndipo adzawaponya m'ng'anjo yamoto. Kumeneko kudzakhala kulira ndi kukukuta mano. (Mat 13:49-50)

Kenako adzanena kwa amene ali kumanzere kwake, ‘Chokani kwa ine, inu otembereredwa, kumoto wosatha wokolezedwera mdierekezi ndi angelo ake.’ … Amenewa adzapita ku chilango chamuyaya, koma olungama ku moyo wosatha. (Mat 25:41,46)

Kukokomeza mwadala kapena zina? Taona kale kuti kukokomeza mwadala nthawi zambiri kumakhudza monyanyira, zitsanzo zongopeka zomwe sizinali zoyenera kutengedwa zenizeni. Zikatero, tili ndi vuto pano; chifukwa ndime ziwiri zoyambirira za ndimezi sizinaperekedwe ngati zitsanzo zongopeka: koma monga Yesu’ zenizeni kufotokoza za mafanizo amene wangopereka kumene. Mafanizo amamveketsa mfundo yake potengera kufanana pakati pa zenizeni zodziwika ndi mfundo zosawoneka. Ndizowona ndi zomveka za chitsanzo chachibadwa zomwe zimagogomezera kumveka kwa kufotokozera. Mafanizo onsewa akufotokoza mfundo yofanana: kuti padzakhala kuwerengera komaliza: zabwino zidzasungidwa ndipo zoyipa zidzatayidwa. Ndipo Yesu’ malongosoledwe a mmene kutaya kumeneku kudzachitikira ndi ‘ng’anjo yamoto.’ Yesu’ ophunzira ayenera kuti anasiyidwa ndi mafunso ambiri ponena za tanthauzo lenileni la zimenezi: koma sakanakhoza kunena, “Osadandaula. Mwina akungokokomeza!”

Kuwononga

“Musamaopa amene akupha thupi, koma moyo sangathe kuupha. Ngakhale, muwope Iye wokhoza kuononga moyo ndi thupi lomwe m’Gehena.” (Mat 10:28)

Yesu wakhala akuchenjeza ophunzira ake kuti akhoza kuphedwa chifukwa cha chikhulupiriro chawo mwa iye. Akuwatsimikizira kuti anthu wamba akhoza kupha matupi awo. ‘Iphani’ zikutanthauza, ‘kuchotsa mwa kuchotsa moyo;’ ngakhale osati m’lingaliro la kuwononga chirichonse chotsalira. Koma kenako ananena kuti Mulungu akhoza ‘kuwononga’ (‘chotsani ndi chiwonongeko’) moyo ndi thupi ku Gehena. Kodi Mulungu adzachitadi izi? Tidzakambirana pambuyo pake: koma mwachionekere sikukokomeza.

Werengani …

Mawu a M'munsi

1. Steve C. Nkhani yapaintaneti ya singleton, “Kukokomeza ndi kukokomeza monga zida zophunzirira mozama Baibulo“, imapereka chitsogozo chothandizira kuzindikira ndi kumasulira mawu oterowo.
2. Koma pali chiyeneretso cha m'Malemba pa izi. 1Pe 3:19-20 zikutanthauza kuti amene anafa chigumula cha Nowa kapena chisanachitike anapatsidwa mwaŵi wakumva ndi kulabadira ulaliki wa Yesu pamene anauka kwa akufa..
3. Zoterezi zimachitika nthawi zambiri munthu akamayendayenda pafupi ndi imfa. koma, chochititsa chidwi, pali umboni wachipatala womwe ukukula kuti ukhoza kuchitika ngati palibe zochitika zaubongo zomwe zimawoneka ndikuphatikiza mafotokozedwe otsimikizika a zochitika zakunja zomwe zimawonedwa kuchokera kunja kwa thupi.’ thukuta. Onani mwachitsanzo “Tangoganizirani Kumwamba: Zochitika Pafupi ndi Imfa, Malonjezo a Mulungu, ndi Tsogolo Losangalatsa Lomwe Likukuyembekezerani” ndi John Burke, 20 Oct. 2015.
4. Irenaus, kutengera magwero ake pa Polycarp ndi Papias, akutiuza kuti, 'Maliko, Wophunzira ndi Womasulira wa Peter, anatiperekanso kwa ife mwa kulemba zimene zinalalikidwa ndi Petro.’ Kuti mumve zambiri, onani nkhaniyo, ‘Umboni wa Sources Early Churchku https://life.liegeman.org/ntdocs3/.