Ogwirizana ku Non-Christian Sources – Ankakana ndi Mayankho

Nanga bwanji za Jiberi ya Tiberia?

Justus anali wolemba mbiri wachiyuda wa zana loyamba. Dzina lake silimapezeka pamndandanda wazomwe zingachitike chifukwa palibe makope ake opulumuka. Komabe, Yapulous, Pauna wa zaka za m'ma 900 wa Konstantinople, akutiuza kuti sanatchule za Yesu. Mawuwa nthawi zambiri amapotozedwa ndi kutchula gawo limodzi lokha ndikungonena kuti ndi mawu oti "zodabwitsa’ Pa gawo la Prius: koma, Monga momwe lembalo lonse limasonyezera, sichinthu cha mtundu.

“Ndawerenga za nthawi ya Jusbes of Tiberia, ndiye mutu wa ndani, [Kutha kwa] Mafumu a Yuda omwe adalowa m'malo mwake. Ichi [Engoli] adatuluka mumzinda wa Tiberiya ku Galileya. Akuyamba mbiri yake kuchokera kwa Mose, ndipo satha kufikira imfa ya Agripa, wachisanu ndi chiwiri [mstogoleri] za banja la Herode, ndi mfumu yotsiriza ya Ayuda; amene anatenga boma pansi pa Claudius, anali atawonjezera pansi pa Nero, komanso kuwonjezeredwa ndi Vespasian. Anamwalira m’chaka chachitatu cha Trajan, komwenso mbiri yake imathera. Iye ndi wachidule kwambiri m'chinenero chake, ndipo amadutsa pang'ono pazinthu zomwe zinali zofunika kwambiri kuumirizidwa; ndi kukhala pansi pa tsankho lachiyuda, monganso iyenso anali Myuda wobadwa, satchula ngakhale pang'ono za maonekedwe a Khristu, kapena zimene zinamuchitikira, kapena zodabwitsa zimene anachita. Iye anali mwana wa Myuda wina, dzina lake anali Pisto. Iye anali mwamuna, monga akulongosoledwa ndi Josephus, wa khalidwe lotayirira kwambiri; kapolo wa ndalama ndi wa zokondweretsa. M’zochitika za anthu iye anali wotsutsana ndi Josephus; ndipo zimagwirizana, kuti adampangira iye chiwembu zambiri; koma Josephus uja, ngakhale adakhala naye mdani wake kawiri kawiri, adangonyoza mawu okha, + Choncho apite popanda chilango china. Akuteronso, kuti mbiri yomwe munthu uyu adalemba ndi, za chachikulu, zodabwitsa, ndipo makamaka ponena za madera amene akufotokoza za nkhondo ya Aroma ndi Ayuda, ndi kulandidwa kwa Yerusalemu.” (Library, Kodi 33)

Mfundo zitatu ziyenera kuzindikirika makamaka:

1. Zonsezi zimatiuza kuti buku la Yusto la m'zaka za zana la 9’ Baibulo silinena za Yesu. Popeza kuti malingaliro odana ndi Chikhristu amadziwika kuti adachotsedwa m'mabuku ena achiyuda, sitingakhale otsimikiza kuti Yusto’ ntchito inali isanasamalidwe mofanana.
2. Otsutsa ena opanda nzeru amasokoneza Photius ndi bishopu wa ku Turo wa m’zaka za zana lachisanu, ndipo amati Akhristu anawononga Yusto’ ntchito pambuyo potembenuza kwa Konstantine. N'zoonekeratu, Izi sizili choncho, Monga elusito’ Ntchito imapezekabe mochedwa ngati zaka za m'ma 900. Mwina mwina, analipo osati zokwanira adapikisana ndi mavuto a nthawi.
3. Photi lachikhulupiriro ili ndi kukhulupirika kunena kuti sanatchule za Yesu. Kodi tsono tiyenera kuuza ena ndemanga zake zina zokhudzana ndi cholinga cha Justus’ nchito, Makamaka pamene amathandizidwa ndi Josephus iyemwini, Mu Zakumapeto ku mtundu wake wachiwiri wa antiquities?

Back nkhani yaikulu.

Zotsatira zake, Timakakamizidwa kudalira magwero a tsiku lochepa. Zovuta bwanji!

Kutali ndi izo! Kusungunuka nthawi zonse kumakhala chimodzi mwazinthu zazikulu kwambiri ku chowonadi, ndi chete nthawi zambiri kumawoneka ngati njira imodzi yothandiza kwambiri yolemetsa ndi yomwe sakugwirizana. Pachimvetsa, komabe, Ziyenera kuvomerezedwa kuti pambuyo pake akhristu nawonso anali okakamira pankhaniyi. Amadziwika kuti zambiri zonena za Yesu m'chilembedwe m'kalemba za Chiyuda zinali zokhala ndi vuto lalikulu: Ndipo monga Chikristu chidapeza dzanja kumtunda mu ufumuwo, Ambiri mwa izi adaponderezedwa mwadala. Kwa iwo, Nkhaniyo sinali yodziwika bwino (Pa nthawiyo ayi, munthu amene adakayikira mbiri ya Yesu); Zinawoneka ngati nkhani yosavuta yoletsa kunyoza. Masiku ano, tikulakalaka atakhala kuti sanachite bwino!

Unali kuwonongedwa mwadongosolo mabuku omwe si Achikhristu ndi Akristu omwe adatitengera mu mibadwo yamdima.

Pamenepo, Ngakhale panali kuwonongedwa kwa mabuku ena achikunja omwe ali ndi maulendo ena achikhristu, Zochitazi zimayendetsedwa makamaka pamachitidwe ena achikunja kapena ampatuko ndipo sawoneka kuti ali ndi mphamvu zambiri pakupezeka kwa mabuku akale. Komanso, Mosadabwitsa kuposa kuwonongedwa kwa mabuku achikristu mwa omwe sanali achikhristu. Mwambiri, Zolemba zakale zinali zamtengo wapatali ndipo kusungidwa kwawo kunali kwakukulu chifukwa cha magulu omwe anali ogwirizana ndi mabungwe osiyanasiyana achikristu. Kumadzulo, Kutayika kwa malembedwe makamaka chifukwa cha zovuta zandale komanso zachikhalidwe zomwe zimayenderana ndi ufumu wa Roma. Mu Orthodox Christian East East, Nthawi zonse anali kupezeka mwaulere, onse pansi pa Byzantines ndipo pambuyo pake pansi pa ulamuliro wa Moslem; Ndipo zidachokera pamenepo kuti zolemba zomwe zidapangitsa kuti Remaissance ibwere.

Chitsanzo chachikulu chachikulu chinali kuwotcha laibulale yayikulu ya Alexandria.

Ichi ndi chidutswa china chofala. Laibulale ya Alexandria idagwa kale 48 BC pomwe idagwa moto wawo woyamba pakuwukira kwa Julius Caesar ku mzindawu. Olemba mbiri ambiri amakhulupirira kuti zolemba zake zambiri zidawonongeka panthawiyi. Ena mwa omwe adapulumuka adatengedwa ku Library ku Roma m'zaka za zana loyamba AD. Malo osungiramo zinthu zakale ndi laibulale adawonongedwa kwathunthu, pamodzi ndi mzinda wambiri, ndi Emperor Aurelianin mu 273 AD. Kuwonongeka kwina kudaperekedwa pambuyo pake ku mzindawu ndi Diocletian. Zonsezi zimapereka ulamuliro wa Chikhristu champhamvu pansi pa Konstantine.

Library ya mwana wamkazi, Amadziwika kuti 'Serapeum', mwina adapulumuka mpaka kupitilira 391 AD, Kachisi wa kuchikunja komwe adalandidwa adawonongedwa ndi khosi lakale Thehilis pazomwe a Emperor Theodosius; Koma izi ndi zotengera, Popeza palibe mawu omveka a chikhumbo cha library.

Back nkhani yaikulu.

Amakumbukiranso Chikhristu kuti chikhulupirire, Ndipo atero akhristu anali ndi milandu yonyansa!

Awo anali kuzindikira kwa chikhristu nthawi zambiri ku Roma; ndipo nthawi imeneyo, Munthu wolimba mtima yekha amatsutsana naye momasuka. Chizunzo cha Nero Chipiri 64 AD, adatsatiridwa ndi a Domitian 96 AD, ndipo ngakhale osayang'anizana ndi kuzunzidwa, Akhristu anapitilizabe kuonedwa kuti anali kufesa chifukwa chokana kupembedza kwa Kaisara kapena milungu ya ku Roma.

Ndemanga iyi ndi, Zachidziwikire kuti ndibzala kukaikira kuti ChOVE COVOLEDWA PAMENE PAKATI PA ZINSINSI ZAKO ZOFUNIKA KWAMBIRI. Kuti, Ngati pali chilichonse, Zosinthazo zidachitikazo zitha kuwoneka kuchokera ku kalatayo mokomera ku Roma kwa Akorinto, chted c. 96AD:

“… Takhala tikuchedwetsa kutembenukira … Kugawana ndi manyazi komanso osayera, omwe ali mlendo kwa osankhidwa a Mulungu, ndipo komabe wayatsidwa ndi owerengeka owerengeka komanso osasamala kwa zopusa ngati izi, kuti zadzetsa zoyipa kwambiri za dzina lanu, Kamodzi wolemekezeka kwambiri komanso wokondedwa kwambiri mwa anthu onse. … Kwa omwe adadzakhalapo kwa iwo pakati panu ndipo sanatsimikizire zabwino za chikhulupiriro chanu, kapena kusadana ndi chitsimikiziro cha chinsinsi chanu chachikhristu? kapena sananene za mbiri yanu yabwino kwambiri? … Zonse zomwe mudakhala wopanda tsankho kwa anthu; … Munadzipereka kwa olamulira anu … Pa anyamata omwe mudakambirana ndi malingaliro owoneka bwino komanso owoneka bwino; azimayi omwe mudawalamulira kuti akwaniritse ntchito zawo zonse ndi chikumbumtima chopanda cholakwa komanso chowoneka ndi chowoneka, Kupereka amuna awo omwe chikondi chomwe chinali chifukwa cha iwo …”

Komabe, Sitikudalira kwathunthu umboni wachikhristu kutsimikizira kuti akhristu sanali Mtsogoleri zabodzazi zomwe zimawapangitsa kuti akhale. Onsewa zolemba za Pliny wachichepere ndi Lucian wa Samosata (zomwe tikambirana Pambuyo pake mu gawo ili) Tsimikizani mfundo zowongoka za Akhristu oyambirira. Zolakwika zawo zokha zokha, Kuchokera ku Roma, anali otchedwa 'zikhulupiriro zawo’ Wokhulupirira pakuuka kwa akufa ndi umulungu wa Khristu, ndi osakhulupirira iwo 'awo’ kukana milungu ya Chiroma ndi umulungu wa Kaisara.

Back nkhani yaikulu.

Koma zosungiramo zosungidwa sizingamuyitane Yesu, 'Khristu', Ndipo Pilato anali woyang'anira, osati wopondera.

Modabwitsa, Akatswiri ena amatchula izi ngati kuti ndi umboni wambiri wotanthauzira kwachikhristu. Koma palibe amene akuganiza zosungidwa zakale zomwe adamutcha Khristu; ndipo tacitus sakanakhoza kufotokoza za anthu 'akhristu’ osagwiritsa ntchito dzinalo, akanakhoza?

Kufikira mawu oti 'wolamulira’ akukhudzidwa, Ngakhale nthawi zambiri zimatchulira kasitomala wazachuma wa chigawo, Amagwiritsidwanso ntchito pofotokoza kazembe wa chigawo chachitatu cha Roma, monga Yudeya. Zuthseru, Mwachitsanzo, nthawi zambiri amagwiritsa ntchito mawuwa motere. (Vesi pa 'James Olungama’ kuyamba, “Ndipo tsopano Kaisara, Pakumva za Fesito, Atumizidwa albini ku Yudeya, monga bwana.”) Komabe, Palibe wa olemba a Chipangano Chatsopano amagwiritsa ntchito mawuwa, wokonda kumufotokozera ngati kazembe '; choncho, Ngati pali chilichonse, Izi zikutsutsana kuti zisinthe kwa chikhristu.

Back nkhani yaikulu.

Onse tacitus’ Mabuku omwe akuchita ndi nthawi yomwe siege idasowa modabwitsa. Chifukwa chiyani?? Sulpicius Severus, M'zaka za m'ma 500, Akuti Aroma adawononga kachisi wa ku Yerusalemu kuti akakhale odzoza kwa Ayuda ndi akhristu. Anadziwa bwanji? Adawonongedwa kuti athetse chidziwitso chomwe akhristu adalumikizidwa ndi Ayuda ndikumenya nkhondo pankhondo yachiyuda?

Wokondedwa kwambiri! Popeza buku la Machitidwe limatiuza kuti, Asanawonongeke kachisi, Panali Kukhalapo Kwamphamvu Yachikulu Yachiyuda ku Yerusalemu, kuti kupembedza kwawoko kunali kwaukadaulo, komanso muyeso wabwino wololera zomwe zakhala zikuchitika mothandizidwa ndi James, Zomwe zinali zopondera? Akhristu ayenera kuti anali ndi Ayuda m'masiku oyambilira a kupanduka. Komabe, Pamene mphamvu zaku Roma zapita ku Yerusalemu Akristu, Kukumbukira Yesu’ mau Mneneri, adasiya mzindawo. Ayudawo adawaona ngati oyenda pa izi, ndipo Yesu adakhala dzina lodedwa. Choncho, Ngati panali kutchulidwa kogwirizana ndi mgwirizano wachikhristu ndi Tacitus, Zikanayenera kuti zikhale patsogolo, osati pambuyo pake.

Back nkhani yaikulu.

The … Umboni wa Flavian … zikuwoneka m'mabaibulo onse olerera …

Oh ayi sizitero! Ndi zotsutsana zaku Russia!

Ichi ndi chidutswa chofala kwambiri. Ndime yotchedwa Russian kapena Slavonic Josephus ndi yosiyana kwambiri. Ndikomasulira kwanthawi yayitali komwe kumapezeka m'matembenuzidwe angapo a Chirasha ndi Chiromania a 'Nkhondo Yachiyuda’ – osati 'Zakale’ (m'makope onse odziwika omwe Testimonium Flavianum angapezeke). Imabwereza mawu a Testimonium (chimodzi chomwe chingayambitse chisokonezo pakati pa awiriwa) koma ndi zowonjezera pang'ono za kukoma kwa chikhristu chodziwika bwino. Akatswiri angapo anenapo kuti mwina linachokera ku magwero akale: koma pali umboni wochepa wotsimikizira izi; ndipo lingaliro lofala ndiloti linawonjezeredwa pafupifupi zaka za zana la 10 kapena 11.

Testimonium Flavianum imadziwika kuti idakhalapo masiku ano kuyambira zaka za m'ma 400 AD., pamene inagwidwa mawu ndi Eusebius m’buku lake lakuti Ecclesiastical History. Pali chosiyana chimodzi chodziwika. Mbiri ya Zaka za zana la 10. Mbiri ya Chiarabu Yadziko Lonse, “Canab al-'unwan”, Wolemba agapius, Mkulu wa Chikhristu Meliki a Hierapolis, ku Asia Minor, zikhalidwe za Josephus zotsatirazi:

“Pakadali pano panali munthu wanzeru yemwe amatchedwa Yesu. Khalidwe lake linali labwino, ndi (iye) amadziwika kuti anali owoneka bwino. Ndipo anthu ambiri ochokera m'milungu ndi mayiko ena adakhala ophunzira ake. Pilato adamuweruza kuti apachikidwa ndi kufa. Koma iwo amene adapeza ophunzira ake sanasiye kuphunzitsidwa kwake. Adanenanso kuti adawonekera kwa iwo patatha masiku atatu atapachikidwa, ndi kuti anali wamoyo; monganso Mesiya, Poneka za amene aneneri adanenanso.”

Mtunduwu ndi wocheperako. Ophunzira ena amati mwina angawone ngakhale Josephus’ mawu oyamba: Koma ena amaganiza kuti malingaliro akuti mwina ndi Mesiya’ onetsani kuti zasinthidwa. Komabe, Palibe china chomwe chimadziwika ndi mtundu wa Josepius komwe Agapius adalemba izi, Kuganiza bwino mwaluso kumandiuza kuti tiyenera kuganizira za kuwunika kwathu pa lembalo, Yemwe wobadwa uja akhoza kutsata 6 Zaka zambiri m'mbuyomu.

Back nkhani yaikulu.

Ochenjera, sanali?

Ochenjera? Ndipo komabe zokwanira kuphatikiza zodziwikiratu zachikhristu, 'Ngatidi munthu ayenera kumutcha munthu', 'Anali Khristu’ ndi, 'Adawonekera kwa iwo tsiku lachitatu, kukhala ndi moyo kachiwiri, Monga aneneri a Mulungu anali ataneneratu '? Kupangitsa izi kukhala zomveka pang'ono ngakhale pang'ono muyenera kuchitira chidwi zosachepera ziwiri – woyamba kukhala wopanda chidwi komanso wanzeru, ndikupita ku zovuta zambiri kungonena za mbadwa za Yesu ndiye mtsogoleri wa gulu laumenti., Kuphedwa pa Maulamuliro a Roma, yemwe sanali woyenera kutchulidwa. (Werengani pa nkhani yayikulu kuti muwone zomwe Tesimonium imawoneka ngati yodziwika bwino). Osatinso kwambiri, Mukamaganiza za izi!

Back nkhani yaikulu.

Zuthseru’ Zolemba zoyambirira mwina sizinali bwino kwambiri!

Mwina: Koma palibe umboni wa kusokoneza mgawo pa James, Ndipo nkhani yankhaniyi siyipereka gawo lochulukirapo pakuphatikizika kwa mawu onena za Yesu, Monga momwe zingasokoneze nkhani yayikulu. Ngati atanena kena kake, 'Wotchedwa Khristu', kapena 'amene amadzitcha Khristu', Zidasinthidwa liti?, ndi amene? Monga momwe adanenera kale, Zinkadziwika kale kuti akhristu asadalamulitse zomwe zalembedwa m'gweniro ndi Roman. Komanso, Ndipo monga tikuonera kuchokera ku testimonium, Ngati ounitsani Eusebius’ Nthawi inali itawatengera iwo kuti asinthe ndime, sizokayikitsa kuti akadakhala okhutira kuti asiye ngati chabe, 'Ndani Amatchedwa Khristu'. Ndikofunikira kwambiri kunena kuti tedimonium yekhayo sunali zochepa.

Testimonium akanatha kuyamikira kwambiri kuposa mtundu wanu wosinthidwa ukusonyeza!

Inde, ndizotheka. Tikudziwa kuchokera ku Chipangano Chatsopano kuti Ayuda ena anena zachilendo kwambiri za Yesu.

Back nkhani yaikulu.

Ngati mbiri ya Yesu inali idali nkhani, Kodi ndichifukwa chiyani palibe chilichonse mwazimwezi chachikristu choyambirira chomwe chimagwiritsa ntchito Josephus chifukwa cha izi?

Ndiye mukuti!

Chabwino, Tiyeni tiwone mwatsatanetsatane mwatsatanetsatane. Origen akunena za Josephus’ Ponena za James katatu:

“Komanso kukhala ndi mbiri yabwino pakati pa anthu achilungamo adadzuka James, Flavius ​​Josephus, Ndani adalemba "zakale za Ayuda’ M'mabuku makumi awiri, Mukafuna kuwonetsa chifukwa chake anthu adakumana ndi zovuta kwambiri kotero kuti ngakhale kachisiyo adagwetsa pansi, adatero, kuti izi zidawachitikira ndi zinthu zomwe adaziyesa kuchita kutsutsana ndi Yakobo m'bale wake wotchedwa Khristu. Ndipo chinthu chodabwitsa ndicho, kuti, Ngakhale sanamuvomereze Yesu kukhala Kristu, Adapereka umboni kuti chilungamo cha James chinali chachikulu kwambiri; Ndipo akuti anthu adaganiza kuti adakumana ndi izi chifukwa cha James.” (Ndemanga pa Mateyo 10.17)

“Tsopano wolemba uyu, Ngakhale sakhulupirira Yesu ngati Khristu, Pofunafuna pambuyo pa kugwa kwa Yerusalemu ndi kuwonongedwa kwa kachisi, Pomwe iye amayenera kunena kuti chiwembu cha Yesu chinali chomwe chimachitika chifukwa cha zovuta izi chikugwera anthu, Popeza adapha Yesu, Ndani anali mneneri, osatero – kukhala, Ngakhale ndi kufuna Kwake, Osakhala kutali ndi chowonadi – Kuti masokawa adachitika kwa Ayuda ngati chilango cha imfa ya James, Kodi m'bale wake wa Yesu anali ndani?, – Ayuda adamupha, Ngakhale anali munthu wodziwika bwino chifukwa cha chilungamo chake. Paulo, Wophunzira Woona wa Yesu, akuti adawona Yakobe ili ngati m'bale wake wa Ambuye, Osati kwambiri chifukwa cha ubale wawo ndi magazi, kapena chifukwa cha kubweretsedwa limodzi, monga chifukwa cha ukoma wake ndi chiphunzitso. Ngati, ndiye, akuti anali chifukwa cha James kuti kuwonongedwa kwa Yerusalemu kunachitika kuti atenge Ayuda, Kodi siziyenera kukhala zochulukirapo mogwirizana ndi chifukwa chonena kuti zidachitika chifukwa cha akaunti (za imfa) za Yesu Kristu, ya umulungu wa kukhala mipingo yambiri ndi mboni, zopangidwa ndi omwe adapangidwa kuchokera ku chigumula cha madzi osefukira, ndipo ndani adadziphatika kwa Mlengi, Ndipo amene amafotokoza zomwe amachita kuti azisangalala naye.” (Motsutsana ndi Celsus 1.47)

“Koma panthawiyo padalibe magulu ankhondo ozungulira Yerusalemu, Kuphatikiza ndi kutsatsa ndi kuphatikiza; chifukwa kuzimiririka kunayamba mu ulamuliro wa Nero, ndipo adatenga mpaka boma la Vespasian, Mwana wake wamwamuna Tituto adawononga Yerusalemu, chifukwa, Monga Josephus akuti, za james olungama, m'bale wake wa Yesu yemwe amatchedwa Khristu, koma zenizeni, Monga chowonadi chimamveka bwino, Chifukwa cha Yesu Kristu Mwana wa Mulungu.” (Motsutsana ndi Celsus 2.13)

Monga mukuwonera, Kuphatikizika koyambirira ndi ndemanga yokha chifukwa cha kulemekeza komwe James adachitidwa ndi Ayuda. Enawo awiri amapezeka muzokambirana pazifukwa zowonongera Yerusalemu (zomwe Josephus anali, Pofotokoza tsopano zotayika, adafotokozedwa ku chiweruziro chaumulungu chifukwa cholakwika chotsutsana ndi James). Mu milandu iyi, Mfundo yayikulu ya Origen ndi imeneyo, Ngati izi zinali chiweruzo cha imfa ya James, Kuchuluka motani komwe kunali koweruza imfa ya Yesu. Sikuti Origen Agwiritsa Ntchito Joseph Monga Umboni wa Yesu’ mbiri; Kudera nkhawa kwake ndi zomwe anthu amaganiza za Yesu: Osati kaya iwo amakhulupirira kuti adakhalako.

Back nkhani yaikulu.

Chifukwa chake ngati nkhaniyi idakhalapo, Chifukwa chiyani Origen satchula?

Amatero, Povomereza kuti Josephus sanazindikire Yesu monga Khristu. koma, Monga zikuwoneka kuti gawo loyambirira silinamugwiritsire ntchito, ndipo kamvekedwe kake kamakhala kumabalalitsa (Chifukwa chake chonyansa, Kuchokera M'mayiko Abwino), Kodi akadayenera kuuza chiyani?? Mtengo wake wokha ndiwofanana ndi mbiri yakunja kwa Yesu’ moyo: Ndipo mu tsiku lake lomwe silinali vuto, Monga tafotokozera kale (Sungani kuti muwunikenso izi).

Back nkhani yaikulu.

Chowonadi ndi, Zolemba zoyambirira zachiyuda zoyambirira zimawonetsera kuti Yesu ndi mwana wapathengo, wotanganidwa ndi ufiti!

Popeza Mauthenga Abwino amatiuza kuti Yesu’ Otsutsa adatsitsimutsa milandu yotere, Titha kukhala ndi chifukwa chonyinyirika kukayikira mbiri yakale ngati zoterezi sizinakhalepo. Tikudziwa kuti anatero, Ngakhale ambiri atayika. Komabe, Ochuluka kwa iwo adadzutsa chisokonezo pakati pa Chiyuda ndi Chikristu, Kutsatira kuwonongedwa kwa Kachisi. Pofika nthawi imeneyi anali atagwa ku malingaliro a mtima.

Back nkhani yaikulu.

Ndendende! Chikristu choyambirira chinali chopereka chabe chamatsenga! Osati chikhulupiriro mwadongosolo lomwe mpingo unasinthiratu.

'Osachita. Nthawi zambiri zimavomerezedwa kuti kuchuluka kwa Chipangano Chatsopano kunali Wolemba 70 AD, kuphatikiza zilembo za Paul, Chifukwa chake ziphunzitso zokhudzana ndi chikhulupiriro chachikhristu zidafotokozedwa kale mkati mwa mboni za Mbonizo. Maumboni a Chikhristu Monga 'Zikhulupiriro’ Ndi olemba aku Sufe amayenera kuwoneka mopepuka za zikhulupiriro zawo. Kwa Aroma, Akhristu Anali 'Okhulupirira', Chifukwa choti anakana lingaliro lomwe Kaisara anali mulungu, ndi 'zikhulupiriro zabodza’ Chifukwa amakhulupirira chiukitsiro chochokera kwa akufa.

Back nkhani yaikulu.

Origen adati Yesu adalandira dzina la agogo ake, Bambo a Joseph, amene adanenedwa kuti amatchedwa panther.

Kupatula kuti palibe umboni wa machitidwe oterowo – Ndipo ngakhale pamenepo ikanayenera kukhala agogo ake aakazi.

Mchitidwewu umalembedwa ku Talidian Talmud: Yebamoth 62b. Mwina mukuganiza kuti angaganize motero kugwiritsa ntchito majini kudzera mwa Mariya, kapena kukumbukira mchitidwe wam'tsogolo akumatsatira mtundu wonse wa Chiyuda kudzera mzere wachikazi. Koma chizolowezi nthawi imeneyo chinali kutsatira mzere wachimuna.

Back nkhani yaikulu.

Koma chifukwa chiyani mphekesera sizinanene kuti bambowo anali bungwe la Roma?

Kodi simunamvepo nkhani za atsikana ndi asirikali?

Ndilidi ndipo zimamveka kuti ndizotheka ngati simugula kubadwa kwa namwali!

Osakayikira. Ndi anthu ku Nazarete mwina sichokha gulani lingaliro la kubadwa kwa namwali.

Back nkhani yaikulu.