Ang Panan-aw ni Juan sa Krus

Ang pagtan-aw ni Juan sa krus

Si Juan adunay talagsaon nga panglantaw sa paglansang sa krus.

Unya gibiyaan siya sa tanang mga tinun-an, ug mikalagiw. (Mat 26:56)

Si Simon Pedro misunod kang Jesus, sama sa gibuhat sa laing tinun-an. Karon ang maong tinon-an nailhan sa labawng sacerdote, ug misulod uban kang Jesus ngadto sa hawanan sa labawng sacerdote; apan si Pedro nagtindog sa gawas sa pultahan. Busa ang laing tinun-an, nga nailhan sa labawng sacerdote, migula ug nakigsulti kaniya nga nagbantay sa pultahan, ug gipasulod si Pedro. (Juan 18:15-16)

Tanan iyang mga kaila, ug ang mga babaye nga misunod kaniya gikan sa Galilea, mibarog sa layo, nagtan-aw niining mga butanga. (Lucas 23:49)

Busa sa pagkakita ni Jesus sa iyang inahan, ug ang tinon-an nga iyang gihigugma nagatindog didto, ingon niya sa iyang mama, “Babaye, tan-awa ang imong anak!” (Juan 19:26)

Si Juan mao lamang ang disipulo nga mibarog sa krus samtang si Jesus namatay.

Sa dihang si Jesus gibudhian, ang tanan nga mga disipulo sa sinugdan nangalagiw. Apang ang pamilya ni Juan daw may kaangtanan sa panimalay sang mataas nga saserdote. (Lagmit nga ang iyang amahan usa ka adunahan nga negosyante sa isda – tan-awa ang Mk 1:19-20). Busa siya ug si Pedro nakasulod sa hawanan sa balay sa labawng sacerdote. Lagmit nagpalabay sila sa tibuok gabii sa Jerusalem.

Pagkabuntag nakaabot si Juan sa krus mismo. Ang uban nga mga tinun-an ug mga babaye nagtan-aw gikan sa layo (Lk 23:49), basin tungod sa kahadlok nga madakpan. Wala kita mahibalo kon si Pedro kauban nila. Apan sa ulahi sa pipila sa mga babaye, lakip si Maria, nangahas hangtod sa krus (ang mga babaye kasagaran gibalewala sa mga awtoridad) ug nakigkita kang Juan.

Ang pagpikaspikas sa pan maoy simbolo sa atong paghinumdom ni Jesus’ kamatayon pinaagi sa: pero para kay John, ang panumduman sa krus mismo milabaw sa lain.

Unsa kahay nahitabo niya?

Ang panan-awon ni Juan lahi kaayo sa atong panan-awon

Kung atong hunahunaon ang krus, kita adunay usa ka post-Easter nga panglantaw:

“Sa krus, sa krus, diin una nakong nakita ang kahayag,
ug ang palas-anon sa akong kasingkasing giligid…”

Pero para kay John, mao kini ang katapusang katalagman - ang pinakagrabe nga higayon sa iyang kinabuhi!

Sa panahon nga kini wala'y kahulogan sa tanan.

Kanunay nga gisulti kini sa mga ebanghelyo, bisan tuod gitagna ni Jesus ang iyang kamatayon ug pagkabanhaw, ang mga disipulo hingpit nga napakyas sa pagsabut. Ilang giila si Jesus ingong Mesiyas (ang Kristo). Apan ang ilang konsepto mao ang usa ka madaogon nga manluluwas nga magpagawas sa iyang nasod gikan sa langyaw nga pagdaogdaog.

Miingon siya kanila, “Pero kinsa man kuno ko?” Si Simon Pedro mitubag, “Ikaw mao ang Kristo, ang Anak sa buhi nga Dios.” (Mat 16:15-16)

Gikan nianang orasa, Nagsugod si Jesus sa pagpakita sa iyang mga tinun-an nga kinahanglan siyang moadto sa Jerusalem ug mag-antos sa daghang mga butang gikan sa mga katigulangan, puno nga mga pari, ug sa mga escriba, ug pagapatyon, ug sa ikatulo ka adlaw mabanhaw. Gidala siya ni Pedro sa daplin, ug misugod sa pagbadlong kaniya, nga nag-ingon, “Halayo kanimo, Ginoo! Dili gayod kini buhaton kanimo.” Apan milingi siya, ug miingon kang Pedro, “Adto sa akong luyo, si Satanas! Ikaw usa ka babag kanako, kay wala ka magbutang sa imong hunahuna sa mga butang sa Dios, apan sa mga butang sa mga tawo.” Unya miingon si Jesus sa iyang mga tinun-an, “Kon adunay buot mosunod kanako, pasagdi siya nga magdumili sa iyang kaugalingon, ug magpas-an sa iyang krus, ug sunod kanako. (Mat 16:21-24)

Nagbarog didto, Lagmit nahinumdom si Juan sa pipila kang Jesus’ bag-o nga mga panultihon: pero wala gihapon siya kasabot...

Sa gamay nga panahon, ug dili ka makakita kanako. Pag-usab sa usa ka gamay nga panahon, ug kamo makakita kanako.” Busa ang uban sa iyang mga tinon-an nanagsinultihay ang usa sa usa, “Unsa man kining iyang gisulti kanato, ‘Kadiyot lang, ug dili ka makakita kanako, ug usab sa makadiyot, ug kamo makakita kanako;’ ug, ‘Tungod kay ako moadto sa Amahan?’ ” Busa sila miingon, “Unsa man ning iyang giingon, ‘Kadiyot lang?’ Wala mi kahibalo sa iyang gisulti.” (Jn 16:17-18)

Ako gikan sa Amahan, ug mianhi sa kalibutan. Pag-usab, Gibiyaan ko ang kalibutan, ug adto sa Amahan.” Ang iyang mga tinun-an miingon kaniya, “Kitaa!, karon nagsulti ka sa yano, ug ayaw pagsultig mga sambingay. Karon nahibalo na kami nga nasayod ka sa tanang butang, ug dili kinahanglan nga adunay mangutana kanimo. Pinaagi niini kami nagatoo nga ikaw gikan sa Dios.” Si Jesus mitubag kanila, “Nagatoo ka ba karon? Kitaa!, moabot ang panahon, oo, ug karon miabot na, nga kamo magkatibulaag, ang matag-usa ngadto sa iyang kaugalingong dapit, ug biyaan mo ako nga mag-inusara. (Jn 16:28-32)

Ang mga tinon-an wala magdahum nga adunay pagkabanhaw.

Ang kinatibuk-ang pagkahadlok kang Jesus’ adlaw (labaw pa sa sa ato!) mao ba nga ang mga patay nga tawo dili nabuhi pag-usab. Walay usa nga sukad nabanhaw gawas pinaagi sa kabubut-on sa usa ka gamhanang propeta. Si Jesus nabanhaw 3 mga tawo: apan kon siya mamatay, unsaon pagbanhaw sa usa ka patay nga tawo sa iyang kaugalingon?

Sa panghunahuna sa mga Hudiyo, ang patay nga Mesiyas kay mini nga Mesiyas. (Tungod niini ang tataw nga pagkasubo sa duha nga mga disipulo sa dalan sa Emmaus, bisan kung nadungog na nila ang istorya sa mga babaye (Lk 24:17-24).)

Depressing kaayo sa paghisgot

Kadaghanan sa gibati ug nakita ni John makapaguol kaayo nga dili hisgutan.

Ang Kasakit

Wala siya maghisgot bahin sa mga lansang o kasakit kang Jesus’ nawong. Apan tingali dili kini ang una nga paglansang sa krus nga iyang nakita: ug wala siyay ideya nga giantos gayod ni Jesus kining tanan para kaniya.

“Amahan, pasayloa sila”

Nagtuo ka ba nga gusto ni John nga pasayloon sila?

“Karong adlawa ikaw makauban nako sa Paraiso”

Nindot nga mga pulong. Apan migugol siyag katuigan sa pagpamati sa nindot nga mga pulong. Ug karon kini miabut niini…

“Dios ko, Ang akong Dios, nganong gibiyaan mo ako?"

Ang mga pulong tingali nagpahinumdom kaniya sa tagna sa paglansang sa Salmo 22 ug nilanog sa hitabo kalabot sa sapot. Apan ang pagkawalay paglaum ug kasakit diha kang Jesus’ tingog unta ang pinakaubos. “Jesus, Nanghinaut ko nga nahibal-an nimo kung unsa ang imong gibuhat: apan karon morag dili na nimo.”

Gagmay nga mga silaw sa kahayag

Sa taliwala niining tanan nga kangitngit, adunay pipila ka butang nga nakadani sa iyang pagtagad – mga silaw sa kahayag sa iyang kangitngit; bisan tuod siya tingali walay ideya kon unsa ang ilang gipasabot…

Kanang kupo

Nakita ba ni Juan nga gikuniskunis sa mga sundalo si Jesus’ mga bisti ug tan-awa giunsa nila pagluwas ang kupo ug giripahan kini? Kung mao kana, kini nakaingon kaniya nga dili kasagaran, ug tingali nagpalanog sa usa ka gamay nga chord sa panumduman sa panahon? Unsa may buot ipasabot niini?

Gibahinbahin nila ang akong mga bisti sa taliwala nila. Nagripa sila alang sa akong bisti. (Salmo 22:18)

Nakita niya si Jesus’ pag-atiman sa iyang inahan

Busa sa pagkakita ni Jesus sa iyang inahan, ug ang tinon-an nga iyang gihigugma nagatindog didto, ingon niya sa iyang mama, “Babaye, tan-awa ang imong anak!” Unya miingon siya sa tinun-an, “Kitaa!, imong inahan!” Gikan nianang orasa, ang tinon-an midala kaniya ngadto sa iyang kaugalingong balay. (Juan 19:26-27)

Taliwala sa tanan nga pisikal nga kasakit, ug nanlimbasug bisan sa pagginhawa, Nabalaka si Jesus sa mga pagbati ug panginahanglan sa iyang inahan. Gitutokan siya ni John ug nakita niya ang dili matukib nga kasakit sa iyang mga mata. Ug bisan pa, naay ni resign, ingon nga siya kanunay nga nakaila (Lk 2:34-35). Hesus’ pag-atiman ug ang iyang masulub-on nga pagdawat sa iyang kahimtang - dili siya makabalibad o makalimot niana nga leksyon.

Iyang nakita si Jesus nga nagtuman sa tagna.

Human niini, Hesus, sa nakita nga ang tanang mga butang natapus na, aron ang Kasulatan matuman, miingon, “Giuhaw ko.” Karon usa ka sudlanan nga puno sa suka ang gibutang didto; busa gibutang nila ang usa ka espongha nga napuno sa suka sa hisopo, ug gikuptan kini sa iyang baba. (Jn 19:28-29)

Kini lagmit nakapalibog kang John. Sa miaging gabii iyang nadungog si Jesus nga nanumpa nga dili na moinom ug bino, 'hangtod nga giinom ko kini nga bag-o, uban kanimo, sa gingharian sa Dios.’ Kaniadto, ang mga sundalo nagbiaybiay kaniya pinaagi niining aslom nga suka sa bino: busa nganong karon siya misulti kanila nga siya giuhaw? Nahinumdom ba diay si Juan sa mga pulong sa Salmista, “Sa akong kauhaw gihatagan ko nila ug suka nga mainom.” (Sal 69:21)? wala ko kabalo: apan ang impresyon nagpabilin kaniya. Tukma hangtod sa kataposan, Determinado si Jesus nga himuon ang tanan nga gusto sang Amay.

Nadungog niya si Jesus’ deklarasyon sa kalamposan.

Sa dihang nadawat na niya ang ilimnon, Si Jesus miingon, “Nahuman na.” Uban niana, giduko niya ang iyang ulo ug gitugyan ang iyang espiritu. (Jn 19:30)

Si Jesus lagmit nagsulti sa Hebreohanon o Aramaiko; apan ang Gregong pulong nga gigamit sa paghubad ni Jesus’ katapusan nga pamulong mao ang 'tetelestai,’ nga naghulagway sa usa ka mamugnaong buhat nga hingpit nga nahuman o usa ka utang nga nabayran sa bug-os. Dili kini singgit sa kapildihan: apan usa ka proklamasyon sa kadaugan; bisan pa sa panahon, Si John walay ideya kon sa unsang paagi kini mahitabo.

Nakita niya nga natuman na usab ang tagna

Busa ang mga Judio, kay adlaw kadto sa Pangandam, aron ang mga lawas dili magpabilin sa krus sa Adlaw nga Igpapahulay (kay kana nga Igpapahulay maoy usa ka espesyal), mihangyo kang Pilato nga balion ang ilang mga bitiis, ug aron sila pagakuhaon. Busa nangabot ang mga sundalo, ug gibali ang mga bitiis sa nahauna, ug sa uban nga gilansang sa krus uban kaniya; apan sa pag-abut nila kang Jesus, ug nakita niya nga patay na siya, wala nila balia ang iyang mga bitiis. Apan usa sa mga sundalo midunggab sa iyang kilid sa usa ka bangkaw, ug dihadiha migula ang dugo ug tubig. Siya nga nakakita nagpamatuod, ug ang iyang pagpamatuod tinuod. Nasayod siya nga nagsulti siya sa tinuod, aron kamo motuo. Kay kining mga butanga nahitabo, aron ang Kasulatan matuman, “Walay bukog niya nga mabali.” Usab ang laing Kasulatan nag-ingon, “Sila motan-aw kaniya nga ilang gidughang.” (Jn 19:31-37)

Ngano nga ang sundalo mihunong sa pagguba ni Jesus’ mga bitiis ug gipili nga gamiton ang iyang bangkaw? Nahinumdom ba si Juan niadtong mga panagna niadtong panahona? Kung mao kana, ngano nga sila nagpadayon sa pagkatuman bisan human ni Jesus’ kamatayon?

Sa matagnaong paagi, paglikay sa paglapas ni Jesus’ bukog nagpakita sa duha Salmo 34:20 ug ang sugo sa Ex 12:46 ug Num 9:10 nga walay mga bukog sa karnero sa Paskuwa nga kinahanglang balion. Apan ngano nga si Jesus kinahanglan nga dunggabon sa usa ka bangkaw, dili lang ang mga lansang? Kini tungod kay ang pulong nga gihubad nga 'gidunggab’ sa Zacarias 12:10 espesipiko kaayo: kini gigamit lamang sa Bibliya sa paghubit sa usa ka espada o duso sa bangkaw nga gihatod sa makamatay nga katuyoan.

Sa natural nga lebel, kining talagsaong obserbasyon sa dugo ug tubig nga nagbaha gikan kang Jesus’ side naghatag medikal nga authentication sa asoy ni John ug nagpamatuod usab nga siya patay na. Pagsunod sa iyang pagbunal, lagmit nga si Jesus nag-antos sa hypovolemic shock, tungod sa pagkawala sa mga likido sa lawas. Nagresulta kini sa padayon nga paspas nga pagpitik sa kasingkasing nga hinungdan usab sa pagtipon sa likido sa sako sa palibot sa kasingkasing ug sa palibot sa baga., nailhan nga pericardial ug pleural effusion. Ang hinay nga asphyxiation tungod sa paglansang sa krus nakatampo usab niini. Aron buhian ang dugo ug tubig niining paagiha, kadto usa ka makamatay nga hampak, bisan kon si Jesus wala pa mamatay. Ug ang kamatuoran nga sila nagpakita nga lahi nga mga sapa nagpakita nga ang dugo nag-coagulate na.

Sa simbolikong paagi, unsa kaha ang kahulogan niini kaniya? Gibubo nga dugo, medyo natural, nagpahunahuna kanato sa kamatayon: apan ang tubig atong gilangkit sa kinabuhi; ug gitagna ni Jesus ang umaabot nga gasa nga ‘tubig nga buhi.’ Mao nga ania na usab ang usa ka silaw sa paglaum, kung makita lang ni John.

Apan, niadtong panahona, kadto usa ka bug-os nga makalibog nga kagubot

Apan giunsa kini pagkakita ni John pagkahuman?

Bisan tuod si Juan wala maghulagway kang Jesus’ mga pulong mahitungod sa pan ug bino sa Katapusang Panihapon, siya sa tinuod naggahin ug dugang nga luna niini nga hilisgutan kay sa bisan unsa nga ebanghelyo. Gibuhat niya kana pinaagi sa paghinumdom kang Jesus’ sa una nga mga diskurso diin siya namulong bahin niini nga hilisgutan. Niadtong panahona, Wala makasabot si John: pero karon iya na.

Human sa pagpakaon sa 5,000 (Juan 6:25-71).

Ang mga tawo gusto og pagkaon: Gusto ni Jesus ang pagtuo

Si Jesus mitubag kanila, “Sa pagkatinuod sultihan ko kamo, nangita ka nako, dili tungod kay nakakita ka ug mga timailhan, apan tungod kay mikaon kamo sa mga tinapay, ug napuno sila. Ayaw pagtrabaho alang sa pagkaon nga mawala, kondili alang sa pagkaon nga nagapabilin ngadto sa kinabuhing dayon, nga igahatag kaninyo sa Anak sa Tawo. Kay giselyohan siya sa Dios nga Amahan.”

Busa sila miingon kaniya, “Unsa ang kinahanglan natong buhaton, aron kita makabuhat sa mga buhat sa Dios?” Si Jesus mitubag kanila, “Kini mao ang buhat sa Dios, nga kamo motoo kaniya nga iyang gipadala.”

Busa sila miingon kaniya, “Unsa man ang imong buhaton alang sa usa ka timaan, aron atong makita, ug motuo kanimo? Unsa imong trabaho? Ang among mga amahan nangaon sa mana didto sa kamingawan. Ingon sa nahasulat na, ‘Gihatagan niya silag pan gikan sa langit aron ilang kan-on.’ ” Busa si Jesus miingon kanila, “Labing siguro, Giingon ko kanimo, dili si Moises ang naghatag kaninyo sa pan gikan sa langit, apan ang akong Amahan nagahatag kaninyo sa tinuod nga pan gikan sa langit. Kay ang pan sa Dios mao ang nanaug gikan sa langit, ug naghatag ug kinabuhi sa kalibotan.”

Busa sila miingon kaniya, “Ginoo, hatagi kami kanunay niining pan.” (Si Joh 6:26-34)

Gusto nila ang pisikal nga pagkaon: Nagtanyag siya ug espirituwal nga pagkaon – Iyang kaugalingon

Si Jesus miingon kanila, “Ako mao ang pan sa kinabuhi. Siya nga moari kanako dili gutomon, ug ang mosalig kanako dili na gayod uhawon. (Si Joh 6:35)

Matikdi: ang pagduol kang Hesus makatagbaw sa imong kagutom: ang pagbutang sa imong pagtuo diha Kaniya makatagbaw sa imong kauhaw.

“Labing siguro, Giingon ko kanimo, ang mosalig kanako adunay kinabuhing dayon. Ako mao ang pan sa kinabuhi. Ang inyong mga amahan mikaon sa mana didto sa kamingawan, ug sila nangamatay. Kini mao ang pan nga nanaug gikan sa langit, aron ang bisan kinsa makakaon niini ug dili mamatay. Ako mao ang buhing pan nga nanaug gikan sa langit. Kon adunay mokaon niini nga pan, siya mabuhi sa walay kataposan. Oo, ang pan nga akong ihatag alang sa kinabuhi sa kalibutan mao ang akong unod.”

Busa ang mga Judio nanaglalis ang usa ug usa, nga nag-ingon, “Unsaon man niining tawhana paghatag kanato sa iyang unod aron atong kan-on?”

Busa si Jesus miingon kanila, “Sa pagkatinuod sultihan ko kamo, gawas kon mokaon kamo sa unod sa Anak sa Tawo ug moinom sa iyang dugo, wala kay kinabuhi sa imong kaugalingon. Ang mokaon sa akong unod ug moinom sa akong dugo may kinabuhing dayon, ug banhawon ko siya sa kataposang adlaw. Kay ang akong unod kalan-on gayud, ug ang akong dugo tinuod nga ilimnon. Ang mokaon sa akong unod ug moinom sa akong dugo nagpuyo kanako, ug ako diha kaniya. Ingon nga ang buhi nga Amahan nagpadala kanako, ug ako nabuhi tungod sa Amahan; busa siya nga mokaon kanako, mabuhi usab siya tungod kanako. Kini mao ang tinapay nga nanaug gikan sa langit—dili sama sa pagkaon sa atong mga ginikanan sa mana, ug namatay. Ang mokaon niini nga pan mabuhi hangtod sa kahangtoran.” (Si Joh 6:47-58)

Alang sa dugang nga paghisgot niini nga tudling, tan-awa ang pag-post, ‘Sa Atong Inadlaw nga Tinapay.’

Giunsa pagkinabuhi ni Jesus tungod sa amahan?

Sa kasamtangan, gipugos siya sa mga tinun-an, nga nag-ingon, “Rabbi, kaon.” Apan siya miingon kanila, “Naa koy pagkaon nga wala nimo nahibal-an.”

Busa ang mga tinon-an nanagsinultihay ang usa sa usa, “May nagdala ba kaniya ug makaon?” Si Jesus miingon kanila, “Ang akong pagkaon mao ang pagbuhat sa kabubut-on sa nagpadala kanako, ug aron matuman ang iyang buhat.” (Jn 4:31-34)

Ang bitin sa kamingawan

Si Jesus mitubag, “Sa pagkatinuod sultihan ko kamo, gawas kon ang usa igaanak sa tubig ug sa espiritu, dili siya makasulod sa Gingharian sa Dios! Ang gipanganak sa unod unod. Ang gipanganak sa Espiritu espiritu.” (Si Joh 3:5-6)

“Walay nakasaka sa langit, kondili siya nga nanaug gikan sa langit, ang Anak sa Tawo, nga atua sa langit. Ingon nga giisa ni Moises ang bitin didto sa kamingawan, maingon man usab ang Anak sa Tawo kinahanglan igaisa, aron ang tanan nga mosalig kaniya dili malaglag, apan adunay kinabuhing dayon.” (Si Joh 3:13-15)

“Siya nga gikan sa itaas labaw sa tanan. Siya nga gikan sa Yuta iya sa Yuta, ug naghisgot sa Yuta. Siya nga gikan sa langit labaw sa tanan. Ang iyang nakita ug nadungog, niana siya nagpamatuod; ug walay midawat sa iyang pagpamatuod. Siya nga nakadawat sa iyang pagpamatuod nagbutang sa iyang selyo niini, nga ang Dios tinuod.” (Si Joh 3:31-33)

si Judas

Sa dihang gisulti kini ni Jesus, nasamok siya sa espiritu, ug nagpamatuod, “Sa pagkatinuod sultihan ko kamo nga usa kaninyo ang magbudhi kanako.”

Nagtinan-away ang mga tinun-an, nalibog kon kinsay iyang gisulti. Usa sa iyang mga tinun-an, nga gihigugma ni Jesus, diha sa lamesa, nagsandig batok kang Jesus’ dughan. Busa si Simon Pedro misinyas kaniya, ug giingon kaniya, “Sultihi kami kung kinsa ang iyang gisulti.” Siya, nagsandig sa likod, ingon siya, kay Jesus’ dughan, nangutana kaniya, “Ginoo, kinsa na?”

Busa si Jesus mitubag, “Siya mao ang akong pagahatagan niining tipik sa pan inigtuslob ko na niini.” Busa sa dihang iyang gituslob ang tipik sa pan, gihatag niya kini kang Judas, ang anak ni Simon Iscariote. Human sa piraso sa pan, unya si Satanas misulod kaniya. Unya si Jesus miingon kaniya, “Unsa imong gibuhat, buhata dayon.” Karon walay bisan kinsa sa kan-anan nga nahibalo nganong gisulti niya kini kaniya. Alang sa pipila ka hunahuna, kay si Judas ang nagbaton sa kahon sa kuwarta, nga giingon ni Jesus kaniya, “Pagpalit ug mga butang nga atong gikinahanglan alang sa pista,” o nga siya mohatag ug bisan unsa ngadto sa mga kabus. Busa, nga nakadawat sa maong tipik, nigawas dayon siya. Gabii kadto. (Si Joh 13:21-30)

Moadto Ka ba o Magsunod?

Busa daghan sa iyang mga tinun-an, pagkadungog nila niini, miingon, “Kini usa ka lisud nga panultihon! Kinsa ang makapaminaw niini?” Apan si Jesus nahibalo sa iyang kaugalingon nga ang iyang mga tinon-an nagbagulbol niini, miingon kanila, “Kini ba ang hinungdan nga ikaw mapandol? Unya unsa kaha kon makita ninyo ang Anak sa Tawo nga mokayab ngadto sa dapit diin siya kaniadto? Ang espiritu mao ang naghatag ug kinabuhi. Ang unod walay kapuslanan. Ang mga pulong nga akong gisulti kanimo maoy espiritu, ug kinabuhi.” (Si Joh 6:60-63)

… Niini, daghan sa iyang mga tinun-an mibalik, ug wala na maglakaw uban kaniya. Busa si Jesus miingon sa napulo ug duha, “Dili ka usab gusto nga mobiya, ikaw ba?” Si Simon Pedro mitubag kaniya, “Ginoo, kang kinsa kita moadto? Anaa kanimo ang mga pulong sa kinabuhing dayon. Kami mituo ug nahibalo nga ikaw mao ang Kristo, ang Anak sa buhi nga Dios.” (Si Joh 6:66-69)

Nakasabot ba sila?

Dili.

Andam ba sila sa pagsunod?

Oo