I a Ihu Apii Die?
I konei ka tirohia e matou ta te Kawenata Hou e kii ana mo te matenga o Ihu.
Pāwhiri ki konei kia hoki ki a Ihu Karaiti, te Kaihanga History, ranei i runga i tetahi o te tahi atu kaupapa i raro:
- Motuhēhē o te Faufaa New
- Te tapatahi o te mau Ite
- Corroboration i Non-Christian Rauemi
- Nga Ripoata o te aranga
- Ko te Raina Raro
Ka whakamahia e tenei wharangi a “Ngāwari English” kuputuhi. Ko te tikanga mo te hunga kaikorero ehara i te reo Maori, te whakamaori miihini ranei.
- 1. He tino kino te whara a Ihu i mua i te mea ka patua ia kia patua. (Mt 27:26, Mk 15:15, Jn 19:1).
- I whakamamaetia a Ihu. Ka tapahia tona kiri ka pakaru. He rau nga patunga.
- 2. Ko te mau herehere te tikanga me kawe tona whiti ki te wahi e patua ai ia.
- I te tuatahi, Ka mau a Ihu i tona ripeka (Jn 19:17). Engari he ngoikore a Ihu, Na ka kaha te hoia ki tetahi atu tangata ki te tango i te ripeka a Ihu. (Ka mohio ano tatou ki te ingoa o tenei tangata, Na ko nga ingoa o ana tama.) (Mt 27:32, Mk 15:21, Lk 23:26).
- 3. I ripekatia a Ihu e nga hoia Roma ngaio (Mt 27:27-36, Mk 15:16, Lk 23:47, Jn 19:23)
- I te nuinga o te wa i whakahaua mai ratou kia whakamatea te iwi. Mena i hinga te hoia ki te patu i te herehere, ka patua te hoia.
- 4. Ko nga kaiarahi o nga Hurai i hiahia kia tino mohio kua mate a Ihu.
- Ka mataara ratou pehea i mate ai a Ihu (Mt 27:41; Mk 15:31; Lk 23:35). Ka karanga a Pirato ki a Ihu “Ko te Kingi o nga Hurai.” Amuamu ana ratou (John 19:21).
- 5. I hiahia nga hoia Roma kia tino mohio ki a Ihu’ mate.
- He tikanga tere tenei. Ko te ra i muri mai he ra tapu: Na me heke iho nga tinana. Engari ko nga hoia i tino mohio kua patua nga herehere. Kua mate a Ihu: Engari ko era atu e rua nga kaimahi kino e manawa tonu ana. I wahia e nga hoia nga waewae o nga kaimahi kino, Na kaore i taea e nga kaimahi kino te manawa. Engari ko nga hoia i tino mohio kua mate a Ihu. Na ka akiaki te hoia i tana tao ki te tinana o Ihu. Ko te toto me te wai ka puta mai i te patunga (Jn 19:31-5).
- 6. Ko te tinana o Ihu i whakairihia i runga i te ripeka mo te wa roa i muri i tana mate.
- Ka mate a Ihu 15:00 (Mt 27:45-50, Mk 15:34-7, Lk 23:44-6). Engari i waiho nga tinana ka tu ki te ahiahi (Mt 28:57-8, Mk 15:42-6, Lk 23:50-3, Jn 19:38-42).
- 7. I hiahia ano a Pirato kia tino mohio kua mate a Ihu.
- I te tuatahi kaore a Pirato i whakaae kia tangohia te tinana mai i te ripeka. Ka karanga a Pirato ki te hoia rangatira, ka ui mehemea kua pono kua mate a Ihu. Ka kii te hoia, “Ae,” I tukuna e Pirato te tuku whakaaetanga (Mk 15:42-6).
Kaore ano tetahi i whakamarama me pehea, Na te tini o nga iwi e ngana ana kia mate ia kua mate ia, Ka taea e Ihu te ora tonu. Engari ki te ora a Ihu, me tino whara ia. I raro i aua ahuatanga, Ko wai ka whakapono kua whakaarahia a Ihu mai i te hunga mate? I taea e Ihu te mawhiti ngawari i mua i tana hopukanga. Engari mena he tinihanga tenei, He aha te take ka mutu ai te mamae o taua? Na he aha i waiho ai e ia ana hoa katoa mo etahi wiki i muri mai?
He aha te take e whakaae ana nga puna a nga Hurai me Roma ki tenei take. Ko Ihu ka mate I runga i te ripeka. Kaore he tautohetohe! I homai nga korero, Kaore he huarahi e taea ai e ratou te whakakahore.
Engari ki te mate a Ihu, Ko ta maatau anake e whakaatu ko ia i muri mai ka kite ia kia ora. ….
Pāwhiri ki konei kia hoki ki a Ihu Karaiti, te Kaihanga History, ranei i runga i tetahi o te tahi atu kaupapa i raro:
- Motuhēhē o te Faufaa New
- Te tapatahi o te mau Ite
- Corroboration i Non-Christian Rauemi
- Nga Ripoata o te aranga
- Ko te Raina Raro
Haere ki: Mō Ihu, Te whārangi kāinga a Liegeman.
hanga Whārangi e Kevin King
Inaha ko nga Karaitiana anake e whakapono ana kua mate a te Karaiti engari kaore i mate te Atua i te wa e mate ana a Allah i te Karaiti me te tuku i te Karaiti pono ki te rangi. Kei te ora tonu ia engari kaore e taea e tatou te kite i a ia e whakapono ana matou ki te hjigy me [… Tuhinga o mua.]
Ki taku whakaaro he tino mohio ki te kii ko te nuinga o nga tangata e whakapono ana he tangata tino pono a Ihu kua mate ia. Ko te whakapae a te hunga iti kaore ano kia mau: Ahakoa ko te nuinga o nga tohunga korero e whakaae ana ki tana ripeka hei meka i mua. A he ruarua noa, Te whakatutuki i nga tikanga o nga kaute o te aranga, Whakamātauria ki te tautohetohe i mawhiti ia i te ripeka: Engari ki te whakaaro ia kua mate ia i muri mai o nga take taiao.
E whakaae ana nga Karaitiana me Moslems kei te ora tonu a Ihu. Engari e tohu ana nga Karaitiana ki nga taunakitanga o mua mo tana mate me tona aranga, Te haapapu i te tumu maitai e te haamana'oraa o to'na faasatauroraa e te semeio no te Ti'a-faahou-raa. Moslems, I tetahi atu taha, Kaua e kite i te kaupapa nui o Ihu’ Whakawhiti, Aranga ranei; Engari ko te whakapae i mahia e te Atua tetahi merekara ma te tuku whakakapi ki te tango a Ihu’ A tuu i runga i te ripeka ka mutu ka hoki a Ihu ki te rangi.
Ki taku whakaaro me tohu ahau ko te kaupapa matua o tenei korerorero ko te tirotiro i nga taunakitanga o mua mo Ihu’ mate me te aranga. Engari ko te kereme me waiho te korero mo te whakapono, kaua ki te pono o mua, mō 2 Nga take. Tuatahi na te mea, Ka rite ki te korerorero, Ko te kereme e rere ana i te mata o nga taunakitanga rongonui a, tuarua, Na te mea kei te kii koe i nga korero i te tata 600 tau i muri i te huihuinga. No reira, Ehara tenei i te waahi tika hei whai i tenei korerorero.
Engari ehara i te mea ko te whakapono he koretake – tawhiti atu i a ia. Me tino rite ahau ki te whakawhiti korero mo enei mea kei a koe ano. I roto i nga tau kua whai au i etahi hoa tino pai i a Mohi: A ko te wiki whakamutunga i whakaarohia e au mena he pai ki te hanga tuhinga i runga i te kaupapa: 'Whakapono 101 Mo nga Moslems,’ e rapu ana ki te whakatau i etahi o nga pohehe noa i waenga i nga Karaitiana me nga mooni. Tuhinga ka whai mai?
Kia mau tatou ki nga korero a te Paipera me nga whakamaoritanga Karaitiana noa mo nga korero mo te matenga o Ihu hei mea homai. Kei roto i enei ko Ihu’ I tino whakaitihia te tinana ka mate i te mate tere.
Ko te tikanga o te mate karekau he mahi roro, karekau he mahi ngakau.
Me tango ano i te korero o te aranga hei mea homai i.e. i ora ano ia i muri mai 3 nga ra, e mau ana anake nga tohu o nga werohanga i ona taha, waewae me nga ringa, engari i tino ora mai i nga patunga whakamataku. I te mea kaore e taea e te tinana mate te kaha whakaora, e tia ia tatou ia mana‘o e ua fa faahou mai Iesu i roto i te hoê tino apî aore ra i te hoê tino tei faaora-semeio-hia, engari mo etahi tohu hei whakapati i te hunga pohehe.
I roto i te marama o runga ake i whakaaetia whakapono Karaitiana e pā ana ki a Ihu, E hiahia ana ahau ki te patai: I roto i teihea auraa i pohe mau ai Iesu?
Tukuna ahau ki te whakarereke i te whakamaramatanga o runga ake nei mo te mate i runga i te tino whaitake:
Ko te mate ko te tikanga karekau he mahi roro, karekau he mahi ngakau hei ahua pumau. I etahi atu kupu, ko te tino maaramatanga mo te mate he tohu mo te mutunga o te ora. Ko Ihu “mate” e kore e makona i tenei maarama ki te mate noa na te mea kaore he noho. Ko te maatauranga Karaitiana kei nga mamae te whakaatu i tana “mate” he poto noa iho, me te mahi pera, homai te whakautu ki te patai, i tino mate a Ihu? Maamaa kare ia.
Kare e tika kia tautohetohe mena kua oho noa ia, kua hemo ranei, ka mutu ranei tona ngakau me tona roro, ahakoa i mate haumanu ia mo te kore ranei 3 nga ra. Ko enei mea katoa ka kore e whai tikanga.
He nui te mahi mo te patunga tapu a Ihu. I te wa kaore i te mutunga. Ina koa kua mohio ia i mua i te wa ka ngaro noa ia mo 3 nga ra. I mohio ia i mua i a ia “ka mate” ka riro ia “kore mate” i roto i te ngingi o te kanohi.
Anei te mea e pa ana. Mena ka tukuna mai e koe he kirimana ka taea e au te mau i te rangimarie o te ao mo ake tonu atu, heoi ko taku mahi ko te whakamate (mo te tino), noho mate mo 3 nga ra, e i muri iho na roto i te tahi mau ravea semeio, e taurangitia ana ki ahau, Ka hoki ahau ki te noho kaore he painga o muri mai i taku whakamatenga, Ka whakaae ahau me te kore patai. Kaore rawa he patunga mo te moe i te wiki kotahi noa, ina koa ka hoatu mo ake tonu atu i muri i taku moe nui ki nga tangata katoa he mutunga wiki roa hei maumahara ki taku patunga kore.
Rarangi raro: He aha te ara a Ihu “mate” Whakakahia te whakamāramatanga matua o te mutunga o te koiora? Na ona ake korero, ko te whakaakoranga Karaitiana tino nui ko te mea nui rawa atu. He pono ake te korero: "I muri i te mamae o te whakamamae mo tetahi waahanga o te ra, I mate a Ihu mo te tika 3 nga ra mo o koutou hara, engari ka mate ano ia ki tana i mohio ai, kua ora katoa engari mo etahi tohu e whakaatu ana i whakamamaetia ia. I patua e ia 3 nga ra o tona oranga mo koe. Inaianei me tuku e koe to oranga katoa mo ia".
Kia ora, Erik!
Nga mihi mo o korero. Te ite nei au e, e au ra e ua ineine roa outou i te farii i te mana‘o tumu no nia i te aamu o te mau aamu evanelia a Iesu.’ mate me te aranga. Engari he mea tino pai to korero, ka poto taku whakautu ki konei: engari ki taku whakaaro he mea tika kia nui ake nga korero mo etahi atu waahi. Ki te kore koe e whakahee, Kei te pirangi au ki te whakaputa i to korero me te tuku whakautu tino pai ki etahi atu waahi kei runga i tenei papaanga i nga wa e heke mai nei. Ka pai ahau, o te akoranga, tukua mai he hononga ki a koe ina mahi au.
i te reta, Mena ka awhi koe i te kaupapa ko te mate 'he tohu mutunga mo te ora’ katahi ka pai to tautohetohe. Ae ra, mehemea he pono ehara ko ahau anake, engari ko nga Karaitiana katoa kua ora ake, i roto i nga kupu a St. Paora, 'Ko te nuinga kia arohaina’ (1 Koriniti 15:19). Engari ko tetahi o nga whakaakoranga Karaitiana e kore e penei.
Engari he nui noa atu nga take i konei. Mehemea ehara te mate i te mutunga tuturu o te oranga, he aha tena? He aha te tino ahua me te kaupapa o Ihu’ mamae? Kei te pirangi au ki te matapaki i tenei i muri mai.
Tena koe me te mihi mo to whakautu. Kei te koa ahau kaore koe i ngana ki te whakautu tere na te mea me whai whakautu ine te patai ka nui atu taku koa ki a koe ki te kawe i te patai ki etahi atu waahi.. E tohu ana i te raruraru, kaore?
I roto i nga tikanga Karaitiana, te tikanga o te mate he mutunga tuturu o te ora i runga i te whenua me te timatanga kotahi o te oranga i muri i te ora, ranei, he oranga hou i roto i te ahua rereke.
– E ere te pohe o Iesu i te hoê hopea mure ore no te ora i nia i te fenua nei … na he aha tana “mate” katahi?
– Ua ite Iesu e e riro oia “kore mate” muri 3 nga ra, na he aha tena mahi ki te kaupapa o “patunga mutunga”. A he aha te tikanga he patunga tapu i te wa i mohio ai ia ka tino tutaki ano ia ki tona papa i te rangi i muri i te kakenga ki runga., i tenei wa kaore he pikaunga o te ahua tangata?
– Kua kite ahau i te ahua o nga kaikauwhau ki te whakaatu i a Ihu’ mamae i roto i ngā tino whakairoiro, i reira ka kitea ko te hiahia ki te whakaatu i a Ihu’ He nui rawa atu te mamae o te tinana i nga mea i pa ki tetahi tangata i mua atu ka pa ki tetahi tangata a muri ake nei. He whakaritenga tino nui tenei? Ki te kore, na he aha i nui ai tona mamae? Mena ae, katahi ka ahua uaua ki te tautoko i mua i nga taunakitanga o te tino mamae o te tangata takitahi i roto i nga tau mo nga wa roa i te ringa o te hunga tukino nanakia., nga kaitukino, hunga whakamahana, kohuru tangata maniac, mate etc.
He patai nui enei na te mea e whakaaro ana te Karaitiana ki te mamae, Ko te mate me te aranga hei kohatu kokonga o tona whakapono, ki te kahore kahore he mea whakamiharo.
Me tohu ahau karekau au e whai paanga ki nga whakautu ki enei patai; Kei te pirangi noa ahau ki te pono o nga tohenga ka tukuna.
Kua whakahokia e au inaianei nga korero a Eric, me taku whakautu i https://life.liegeman.org/what-is-the-meaning-of-death/
Mena ka kitea te tangata e ora ana, Ki taku whakaaro me whai whakaaro Prima Facie taunakitanga kaore ia i mate, kaore ano ia i mate. Mena ka kitea te ora i te wa poto i muri i te hinganga o te rererangi kaore he morehu, He mea tika kia whakatauhia kaore ia i te rererangi. Mena i kii tetahi kaiwhakaatu kua kite i te tangata e eke ana i te rererangi kua mate, He mea tika kia whakatauhia ko te kaiwhakaatu i pohehe i kii ia i tu tika ki te kuwaha i te wa e matakitaki ana ia i te poari a te tangata. I tetahi atu taha ki te korero ko te tangata i tutuki i te taha o te tangata i te taha o te arahanga i tawhiti atu i te keti, He iti noa te take hei hoatu i te purongo mo nga taumaha katoa.
E kiia ana kua kite a Ihu i te ora i muri i tana whiu i te ripeka. Koina ake te take i raru ai kua mate a Ihu. He tino take ki te paatai mehemea he pai te korero a Ihu i te ora o Ihu mo tana ripeka. I te wa e mataku ana ratou i o raatau oranga me te huna. Āhua nei, I ripoatahia a raatau korero mai i etahi wahine i kite i te ripeka mai i etahi tawhiti kaore i tohua. Kaore e rite ana ki nga taunakitanga kaha ki ahau.
Tāpiri atu ki tenei take ko nga mana whakahaere i ripekatia e Ihu kaore e mohio ki a ia i mua i tana ahua ki te utu ia Hura kia tohua a Hura. Ko te ahua nei ko au te take hei miharo mehemea kua hopukia e nga mana whakahaere me te patu i tetahi atu i a Ihu, a ko nga wahine he tawhiti rawa atu ki te tautuhi i te tangata i ripekatia.
He pai te ripeka a Ihu, Engari i homai te rekoata, Kaore au e kite he aha te take e kiia ana he meka. Ki taku whakaaro me whakaae tatou mo te tupono ka riro ia ia.
Kei te mohio ahau ki to hunga whakahawea. Ka kore koe e raru mena kaore koe. Engari kia pai ai te korero, me kua tae koe ki te pae pakaru, Ma te tiaki i a ia e kukume ana i ana manawa whakamutunga, i te taha o tona whaea, Ko wai tana i korero ai kia penei (Hone 19:25-27). Katahi ano te kaupapa o era atu hiahia e hiahia ana ki te mohio kua mate ia kua mate ia, Ka rite ki te korero i runga ake nei.
Ko te whakamahinga o Hura, he tauira ano mo nga Hurai’ te whakatau kia pai ai tenei. Te ora nei tatou i roto i te tau me te ataata: Kaore nga Hurai i pai ki te hiahia’ pānui (I whakaekea e ratou a ratou haahi). I tukuna e ratou he mooka mo te mauhere i a Ihu i te po. Mena kua mate ohorere a Ihu, Te aukati i te hopukanga, e pai ana; Engari kaore i taea e raatau te raru e whai waahi ana. Kaore i taea e raatau te mahi he: no reira me whai waahi te waahi. Ko Hura’ He pai te kihi.
A, ki te riro i a raatau te tangata he, Ki to whakaaro kua mate ia ki tana mate kaore i te kaha ki te tohe i o raatau he? A ka aro atu ratou ki te ripeka i a ia ano, I te tumanako kaore a Ihu e hoki mai?
I tohua e Hura te tangata he, Kei te mohio ahau kua whakahe te tangata. Kaore au e tino mohio ka whakapono ia, A kaore au i te tino mohio kaore i taea e nga mana whakahaere te utu i te he. Ko te whakawehi ko te mea nui ko te whaainga o te ripeka hei whiu me te whakaputa i tetahi o a Ihu’ Ka makona nga kaiwhaiwhai i taua whaainga. I kitea e ratou i muri i to raatau he, heoi, Kei te tino mohio au kua ngana ratou ki te whakatika ma te horoi i te tangata tika. I tetahi atu ringa, a Ihu’ I whai angitu nga akonga ki te tuku mai, Kei te whakaaro ahau kua ngaro nga moe i a ratau mo o raatau he.
Ko te rongopai a Hoani ka hoatu nga kaiwhakaatu ki reira i te waewae o te Maataki e mate ana a Ihu, Engari ko nga kaute o mua anake te korero mo nga wahine e matakitaki ana i te tawhiti.
Na, Mena kua riro i a raatau te tangata he, He aha i kore ai e ngana ki te tiki i te tika, Engari ki te kii kua tahaetia te tinana (Ko te kereme i tino kitea tonu i roto i te tohatoha noa i te wa i tuhia ai nga Rongopai MT. 28:15). A ko te whakaae ahau ko te mahi o te ripeka i a Ihu’ Ko nga akonga me tino kaha te aukati, Na tenei ka hoki mai ki a matou ki te meka o mua kaore i te mahi. He aha? Na te mea e whai ana i a Ihu’ Ko te aranga ko aua akonga ano kua rere, Ka huna, ka whakakahore ano i te mohio ki a Ihu mo te wehi o nga rangatira kaore i te wehi ki te mate.
Ahakoa ko John anake tetahi o te tekau ma rua o te tekau ma rua i kaha ki te huri i te ripeka, Luka 23:49 e whakaatu ana i te matakitaki atu i etahi atu i tawhiti. I tua atu, Ko nga mea katoa i rongohia e nga akonga katoa i te wa i hopukina a Ihu, ka aru a Pita i te huarahi katoa o te tohunga nui i muri i tana hopukanga; Na he iti noa te whānuitanga mo te pohehe, ka mawhiti ranei i konei, i tetahi atu waahi ranei i mua i te tino raru.
Mo te maha atu o nga korero a te kaute a John Tirohia te Whakataki ki ‘Te Dating o nga Tuhinga NT‘ I etahi atu waahi kei tenei waahanga.