I a Ihu Apii Die? – Ngā whakahē me pahonoraa

E hia te utu ki te whakapati i te keneturio me te tuku i a Ihu mai i te ripeka e ora tonu ana?

Nga Keneturi’ ora – ki te kahore i tae tonu atu te he ki a Pirato ake (cf. Mt. 28:12-5).

He Heneturio te rite ki te Meiha, a ko te nui o te moni hei hoko i tana mahi piripono e kore e nui rawa. Kare a Roma i utu pai i ana hoia. He iti noa te tupono ki te whakatairanga me te hiahia moni mo tana reti.

He utu hoia, ahakoa ehara i te nui, i rawaka. Engari ko tetahi o nga painga nui mo te hoia ko te penihana taurangi mo te reti, me te reeti e tino hiahiatia ana mo te kirirarautanga o Roma. Mena i mahi ia i taau e kii ana, e kore ia e whai reti. Ka rite ki kua tuhia, ko te whiu mo te kore e whakatutuki i nga ota he mate.

Mena ka mau ia me te mohio kaore ia. Ko te mahi pirau i tera wa i pera i naianei. I mahia i mua, a kahore ahau e kite i te take i kore ai e mahia ano….

A me pehea e tumanako ai ia ki te karo i tetahi e uiui ana he aha te ahua o te tinana?

Hoki ki tuhinga matua.

Ko te tukunga o nga wai o te tao i ora ai ia, kaua i mutu.

He maha nga ra i mate i te ripekatanga. Hei whakatere ake i te mate ka whatiia e ratou nga waewae o te tangata i mate ka toremi na te hanga o te wai i roto i nga puku. Aita râ o Iesu i ofati i to ’na na avae i te taata e piti i faasataurohia e oia atoa; a ko te tukunga o te wai o te tao i ora ai ia, kaua i mutu.

Ko te hua tuatahi o te whati waewae ehara i te whakatenatena i te hanga wai engari na te mea, me te taumaha katoa i runga i nga ringaringa, katahi ka tino uaua te manawa. (Te vai ra te tahi atu mau ‘ohipa’ taha- pānga hoki: ko te toto o roto i awhina kia tere ake te tiimata o te ru haumanu, etc.) Heoi, ko nga korero kua kitea e ratou kua mate noa ia (tino, kare pea e manawa, no reira karekau he take e whati ai ona waewae); engari i hiahia ratou kia tino mohio (he take torangapu tenei) na ka whakamahia he tao.

Tera pea kua puta he wai: engari ko te werohanga i te tao ki roto i tona huhu kare pea he painga.

I kitea he rerenga wai e te tao; ko tona paanga ka whakawhirinaki ki te tawhiti o te kuhu.

E kii ana koe ko enei hoia Roma ngaio, ko wai ka pa ki te whiu mate ki te kore e whakatutuki i o raatau whakahau, i pera ano ratou kia mohio kua mate ia, ko te pito o te tao anake i mau ki roto? Mo te rekoata noa, koinei te whakamaramatanga a te Kaha mo te kupu i whakamahia:

“3572 tahanga {noos'-na} te ahua he kupu tuatahi; v ONO – werohia 1; 1

1) werohia

2) ki te werohia, whakawhiti

2a) he maha nga patunga nui, mate rawa ranei ka tukuna tetahi”

Ano hoki, ko te korero i muri mai mo te patunga ko te rahi o te ringa o te tangata (Jn 20:25-7) engari ka hoatu te teka ki tenei ariā.

Hoki ki tuhinga matua.

Ki te haere puku a Ihu ki France i muri 40 nga ra, ko ta nga Albignesian i kii ai, ko nga rekoata anake kei Parani. No reira te Ekalesia i tia ’i ia haamou ia ratou.

He tauira rongonui noa tenei o te ariā whakahiato me te kore e taea, te faaho‘iraa ia tatou i roto i te ‘faahemaraa a Iesu i te mau pǐpǐ’ tautohe…

• Ko te raruraru tuatahi ki tenei ariā ko te pakanga i waenganui i te ahua o Ihu, mai tei faaitehia i roto i ta ’na haapiiraa e ta ’na haerea, he aha hoki tana mahi nanakia ki ana akonga.
• Ko te tuarua ko te raruraru o tona mate i runga i te ripeka. Kei reira nga taunakitanga; puna katoa, Karaitiana, Hurai me Roma, e whakaae ana mo tenei take.
• Ko te raruraru tuatoru ko te kaupapa. No te aha Iesu i haapeapea ai i te haamata i te hoê haapaoraa apî na roto i to ’na i‘oa, i te utu o te mamae nui ki a ia ano, mena ko te mea i tino pirangi ia ko te reti puku ki Parani me te whai whanau? Me i mohio nga rangatira o nga Hurai, kua koa ratou ki te utu i tana utu!
• Ka mutu, rite ki nga ariā whakahiato katoa, ka mamae i te kanapa kore o nga taunakitanga o naianei, he tino rereke ki nga taunakitanga pono e whakaarohia ana e matou. Ko nga puna korero katoa kua whakahuahia hei tautoko i tenei ka taea te whakaatu mai i nga rautau maha i muri i te wa o te Karaiti; a ahakoa ano, ko te mea e kiia nei ko te ‘whakaatu’ Ko te nuinga o te whakaaro parakore. Ahakoa ko nga whakaakoranga a nga Albignesians he mea whakaaro noa. Ko te mea pea ko te whakatoi ki a ratou he kaupapa torangapu, i a ratou e whakakeke ana ki te mana o Roma.

Ko nga ariā penei me whakakorehia he korero pakiwaitara noa iho: ehara i nga korero o te rongopai!

Hoki ki tuhinga matua.