[pm_sehlooho]
N.B. Leqephe lena ha le so na a “Senyesemane se Nolofalitsoeng” phetolelo.
Liphetolelo tse itirisang li theiloe holim'a mongolo oa Senyesemane oa mantlha. Li ka kenyelletsa liphoso tse kholo.
The “Kotsi ea Phoso” tekanyetso ea phetolelo ke: ????
Ho thoe’ng ka tlaleho ea Matheu ea balebeli? O tlaleha hore lebitla le ne le lebeloa (Mt 27:62-6), hore balebeli ba ile ba baleha ha lengeloi le hlaha (Mt 28:4) le hore hamorao ba ile ba fuoa tjotjo ho bolela hore barutuoa ba utsoitse setopo ha ba ntse ba robetse. O boetse o hlalosa hore qoso ena e ne e ntse e le teng har'a Bajode nakong ea ha e ngoloa (Mt 28:11-5).
Ba bang ba re Mattheu o kentse sena molemong oa ho tiisa pale ea tsoho khahlano le qoso ea ho phamola 'mele. Empa ha ho bonahale ho bile joalo, kaha Mattheu o tlaleha hore molebeli ha aa ka a behoa ho fihlela letsatsi ka mor'a thakhiso: hoja a ne a ntse a etsa pale eo e ka be e bile e kholisang le ho feta haeba lebitla le ne le tiisitsoe le ho lebela ho tloha letsatsing la pele..
Hape, haeba a ne a leka ho ntlafatsa pale ea hae, ke hobane'ng ha a ne a ka hlahisa ka boomo tlhahiso ea hore setopo se utsuoe ke barutuoa?
Leha ho le joalo, ho ka boleloa ntho e le 'ngoe ka kholiseho e utloahalang: Tlaleho ea Matheu ke bopaki bo matla ba hore ka sebele setopo se ne se nyametse le hore e tlameha ebe litlaleho tse joalo li ne li ntse li phatlalatsoa..
Na ho na le netefatso e ikemetseng ea setopo se sieo kapa pale ea molebeli? Ho tsoa mehloling ea Sejuda, che; litšupiso tse ngata tsa boholo-holo tsa Bajode tse buang ka Jesu li tsejoa hore li ile tsa tlosoa libukeng tsa Sejuda ka lebaka la mahloriso a Bakreste makholong a lilemo hamorao.. Empa re na le bopaki bo le bong bo khahlisang haholo.
Ho 1878 letlapa le ngotsoeng la 'mabole le ile la hlaha motsaneng oa Galilea, Ho tloha moo e neng e romelloa ho Paris 'me e lula ka har'a bbliothe ea Louvre. E bala ka tsela e latelang:
'Molao oa Cesare. Ke monyaka oa ka hore mabitla le mabitla a lula a sa khathatsoa ke ba li entseng bakeng sa baholo-holo kapa bana kapa litho tsa ntlo ea bona. Haeba, leha ho le joalo, mang kapa mang o qobella hore o mong o ile oa li hloekisa, kapa ho na le ka tsela efe kapa efe e ileng ea feta e patiloeng, kapa o ba fetisetse ka boomo libakeng tse ling bakeng sa ho li fosa, kapa o lahlile tiiso ho majoe a mang, Khahlano le ea joalo ke rera hore nyeoe e buloe, Joalo ka Mabapi le Melimo, Kahoo mabapi le batho ba bangata. Etsoe e tla ba tlama haholo ho tlotla se patiloeng. E tlohelle ho baloa ka botlalo hore mang kapa mang a ba ferekanye. Tabeng ea tlōlo ea molao ke lakatsa hore mofosi a ahloleloe lefu ka lebaka la tlōlo ea molao ea lebitla.’
Ho Jesu’ nako, motse ona o ne o sa hlaka hoo le oona o sa kang oa boleloa ho Josephus’ lethathamo la metse le metsana ea Iseraele, kapa Talmud. Litsebi tse ling tsa kajeno li bile tsa bolela hore e ka be e bile teng ka nako eo – ho fihlela 1962, ke, ha lebitso la eona le ne le fumanoa mongolong o mong oa nako ea ho tloha Cesarea.
Empa ka bo-1870 motse ona o ne o e-na le ’maraka o atlehileng oa lintho tsa khale; ha ho pelaelo hore e bakoa ke lebitso la eona…
… Nazaretha.
Mongolo ona o ngotsoe lipakeng tsa 50BC le 50AD: empa ha e le ho tswa Galilea, e sa kang ea ba tlas'a puso e tobileng ea Roma ho fihlela AD44, e ka se be pele ho moo. Sena se ne se tla e beha pusong ea Claudius Cesare, Nakong ea keketseho e potlakileng ea kereke ea Bokreste e hlalositsoeng bukeng ea Liketso. Ka bomalimabe, Ha re khone ho etsa monyetla oa hore e kanna ea tsamaisoa libakeng tse ling hore li ntlafatse boleng ba eona: Empa ka sebele hoa thabisa hore ngoliso e joalo e sa tloaelehang e lokela ho fetoha mona.
Tlhahiso ea leqephe ka Kevin King
