Hell to Win?
Nako ea histori e tletse lithako tsa lichaba tse kileng tsa e-ba khōlō le tse bonahalang li ke ke tsa hlōloa.. Ho fihlela joale bophelo ba motho bo ntse bo le teng. Empa na ‘lehlohonolo’ la rōna le haufi le ho fela?
Tobetsa mona ho khutlela Liheleng ho hlola kapa Leholimo ho lefa, kapa ho efe kapa efe ea lihloohoana tse ka tlase:
Re Habile Sekoting?
Ha re sheba morao nakong ea histori ea batho, re bona lithako tsa lichaba tsena tsa khale; tse ngata tsa tsona li nyameletse ho siea mohlala. Haufinyane tjena, Mekhoa ea morao-rao ea liphuputso e entsoeng ka laser e senotse hore seo ho neng ho nahanoa hore ke merung ea Amazonia e sa tsoa hlaha, ha e le hantle e pata mesaletsa ea litsela tse ngata tse hokahaneng., metse le mesebetsi ea tsamaiso ea mobu. Likhopolo tsa ho hlalosa ho phahama le ho oa ha lichaba tsena li 'nile tsa e-ba ngata le tse sa tšoaneng, joalokaha ho boletse esale pele hore lefatše le ne le le lintšing tsa koluoa le litlaleho tsa ho timela ha bongata nakong e fetileng, ho tloha Moroallong oa Noe ho ea ho meteorite eo ho boleloang hore e felisitse li-dinosaur.
Hole haholo, ho sa tsotellehe lintho tse ngata tse boletsoeng esale pele ka matsatsi a timetso, bophelo ba batho bo pholohile likoluoa tsena tsohle. But is our ‘luck’ about to run out?
Our increasing capacity for Self-Destruction
Never before have we had so much power to destroy ourselves – and the planet too – as we have today. Scientific and technical discoveries have accumulated at an astonishing rate: but with each increase in human ability new hazards have become apparent. As population has increased, so has pressure on our natural resources – dijo, water, land, energy and raw materials – and with these pressures have come a whole host of civil and international disputes between the ‘haves’ and ‘have-nots’, between the powerful and the underdogs; often thinly disguised by a veneer of moral, nationalistic or religious principle. Nuclear power has brought with it the threat of worldwide annihilation in the event of war. Lik'hemik'hale tsa temo li sokela timetso ea mefuta e meng ea majoe a bohlokoa. Tlhahiso ea indasteri e felletse ka tšilafalo e atileng. Ho futhumala ha lefatše ho sokela botsitso ba boemo ba leholimo ba rona. Palo e ntseng e eketseha ea bo-ramahlale e qala ho tšoenyeha ka hore Artificial Intelligence e ka ba monghali oa rona habonolo, ho ena le mohlanka wa rona, kapa hore Bio-Engineering e ka lebisa liphetohong tse bolaeang tsa lefutso ka phoso.
Boikhohomoso ba Batho le Bohlanya ba Boitšoaro
Leha ho le joalo, holim'a sena, boikhohomoso ba batho ka seo re se finyeletseng bo lebisa boikutlong bo ntseng bo eketseha ba boikhohomoso.. Re nyelisa ho hloka tsebo ha khale ha baemphera ba nakong e fetileng ba neng ba ipitsa ‘melimo’ ’me ba nyelise bahatelli ba ntseng ba tsoela pele ho etsa joalo le kajeno; ho dumela seo, kapele kapa ha morao, ba tla amohela ho tla ha bona le thato ea ‘batho’ e tla hlola. Leha ho le joalo, ka nako e tšoanang, re itlohella hore re lumele hore ha re kolote motho letho haese rōna feela; le hore ha ho na bohlale kapa matla a ho laela a boitšoaro bokahohleng a lokelang ho lumelloa hore a phahamele a rōna. Ho e-na le ho kokobetsoa ke boholo bo hlollang le ho rarahana ha lefatše leo re phelang ho lona kaofela re inamela sepheo se le seng.; ho tsitlella ‘litokelo tsa rōna’ le boikemelo ho ena le boikarabelo ba rona ho, le ho itšetleha ka, ba bang.
Re iphapanyetsa bohlale bo kopanetsoeng ba lilemo tse likete tsa phihlelo ea motho, re bolela hore 'nete ea rona e ka ba eng kapa eng eo re batlang hore e be eona' me re beng ba bokamoso ba rona. Ka nako e 'ngoe, boikhohomoso bona bo ile ba hlalosoa e le ntoa pakeng tsa ho phehella saense’ le ho beha mabaka khahlanong le tumela-khoela feela. Ha ho sa le joalo. Molokong o le mong re tlohile kutloisisong e tšoanang ea lenyalo e le kopano ea monna le mosali ka morero oa ho hōlisa bana tikolohong e sireletsehileng., ka bong ka bobedi e le mehlala, ho bolela hore sena ha se hlokahale ho hang. Ho na le, ehlile, kamehla e bile ba khethileng ho etsa se fapaneng: leha ho shebisisa nnete ho tswelapele ho tiisa maikutlo a setso. Empa ntho e makatsang le ho feta ke ho haneloa ha 'nete ea baeloji mabapi le phapang ea 'mele lipakeng tsa bong.1 Joale, batho ba tseka ‘tokelo’ ho hlalosa mebele ya bona botjha, esita le haeba e akarelletsa ho intša kotsi ka boomo e le hore ho finyelloe sena. Ho bonahala eka batho ha ba sa loana feela har'a rona, kapa khahlanong le tlhaho kapa khopolo leha e le efe ea bolaoli bo phahameng: empa e le khahlanong le rona ka borona, ho nyedisa yona mmele eo re phelang ho yona. Ho etsahalang? Re ka ba dithoto jwang?
Mathata a Teng
Joalo ka ha banna ba nahanne ka mathata a lefats'e la rona, ka ditshepo tsohle tsa yona, litoro tse robehileng, botle ba tlhaho le ho hloka toka ho bonahalang, ho ke ke ha qojoa e lebisitse potsong, ‘Molemo oa lintho tsee tsohle ke ofe?’ Morao mehleng ya Testamente ya Kgale, Morena Solomone o ile a beha taba ka tsela ena:
Kahoo ke ile ka nahanisisa ka sena sohle ’me ka etsa qeto ea hore ba lokileng le ba bohlale le seo ba se etsang li matsohong a Molimo, empa ha ho motho ea tsebang hore na ba letetsoe ke lerato kapa lehloeo. Kaofela ba na le qetello e tšoanang—ba lokileng le ba khopo, e ntle le e mpe, ya hlwekileng le ya sa hlwekang, ba fanang ka mahlabelo le ba sa etseng. Joalo ka ba molemo, ho joalo le ka baetsalibe; fela jaaka go ntse ka ba ba ikanang, ho joalo le ka ba tšabang ho li nka. Bona ke bobe bo teng ho tsohle tse etsahalang tlasa letsatsi: Qetello e tšoanang e feta bohle. Pelo tsa batho, ho feta moo, ba tletse bobe, mme ho na le bohlanya dipelong tsa bona ha ba ntse ba phela, mme kamora moo ba ikopanya le bafu. + Mang kapa mang ea phelang har’a ba phelang o na le tšepo—esita le ntja e phelang e molemo ho feta tau e shoeleng! Etsoe ba phelang ba tseba hore ba tla shoa, empa bafu ha ba tsebe letho; ha ba sa na moputso o mong, esita le lebitso la bona le lebetswe. Lerato la bona, lehloeo la bona le mohono oa bona ke khale li felile; ha ba sa tla hlola ba eba le kabelo ho tsohle tse etsahalang tlasa letsatsi. (Ecc 9:1-6 NIV)
Ke tebello e lerootho: leha ho le joalo ho nyahama ho hoholo ho ile ha lekanngoa ke tšepo. Potoloho e tsoelang pele ea nako ea ho jala le ea kotulo, ’me ketsahalo e makatsang ea ho fetoha ha maemo e ile ea fana ka mabaka a tšepo ea hore lefu e ne e se phetho.. Le ho rarahana ho hoholo ha lefatše lena, e ntseng e eketseha le ho rarahana le ho feta ha tsebo ea rona e ntse e tsoela pele, e ile ea kholisa batho hore lefatše ke mosebetsi oa bohlale bo nang le merero e meholo ho feta ea rona. Le kajeno, bongata ba likelello tsa rona tse kholohali tsa saense le filosofi li utloile li tlamehile ho etsa qeto, le Mopesaleme:
Maholimo a bolela khanya ea Molimo. Sepakapaka se bontša mosebetsi oa matsoho a hae. Letsatsi le letsatsi ba ntse ba bua puo, bosiu ka mor’a bosiu ba bonahatsa tsebo. Ha ho puo kapa puo, moo lentsoe la bona le sa utloahaleng. (Psa 19:1-3)
Ha ke nahana mahodimo a hao, the work of your fingers, the moon and the stars, which you have ordained; what is man, that you think of him? What is the son of man, that you care for him? (Psa 8:3-4)
Ka 'nete, as we have learned more about the fundamental forces that shape our universe we have discovered that it requires an incredibly precise balance of these forces simply to result in a universe with the potential for life to develop. Ka 'nete, the odds against this happening by chance are so astronomically high that there are basically only 2 arguments that can logically stand against the conclusion that the universe has a definite purpose for its existence. Tsena ke:
- There are an infinite or near-infinite number of alternate universes; and we just ‘happen’ to be in one that is capable of supporting life; kapa
- Khopolo eohle ea morero ha e na thuso. Haeba re ne re se mona, re ka be re sa botse hore na hobaneng re le teng.
Araba 1, le hoja e tumme haholo kajeno, e shebahala e batla e hlolla haholo; athe karabelo ea tlhaho ho 2 e ka ba: ‘Empa ke teng mona; mme KE A botsa. U hana feela ho tobana le 'nete!’ Leha ho le joalo, ho sa tsotellehe seo, boikutlo bo atileng har’a ‘ba susumetsang’ molokong oa rōna o tsoela pele ho ba hore bophelo bo bile teng ka tšohanyetso feela. Batho bana ba susumetsang ba tsitlella hore Molimo ha a eo; hore ha re ikarabelle ho mang kapa mang haese rona le hore, lefung, re khaotsa ho ba teng.
Ho hloka Molemo ha Bophelo ba Motho
Ha u ntse u ithabisa hona joale, khaello ena ea boikarabello e utloahala e le mohopolo o motle. Empa pheletso ea eona e lula e le bophelo bo se nang morero le bo se nang tšepo. Haeba pheletso ea rona ke ho shoa re sa tsebe letho, bophelo ke ba bohlokoa feela ha bo ntse bo le monate; 'me haeba e lokela ho felisoa pele ho nako - ho thoe'ng? Bafu ba ke ke ba tsotella: kahoo lefu, ebang ke ka polao kapa ka ho ipolaea, e fetoha tsela e potlakileng le e utloahalang ea ho felisa mahlomola ’ohle. Ha re rate ho tobana le 'nete ena e thata: kahoo re bua ka mokhoa o hlabang ka baratuoa ba rōna ba ‘fetileng’ le ho ba ‘ka mehla mehopolong ea rōna’ — ha ho le e ’ngoe ea tsona eo e leng ’nete haeba ‘ba susumetsang’ li lokela ho lumeloa. Empa mohopolo ona o batang oa lefu o lula o ja mokhoa oa ho kena moetlong oa rona. “Ka sebele,” ho tsekoa, “haeba motho a kula kapa a tsofala, na ha se ho bona (le tsa rona) molemong oa hore ba shoe?” Hape na khang e tšoanang ha e sebetse ho masea a nang le bokooa? Kapa ho thoe'ng ka boimana boo bo sa batloeng? Ha hoa lokela ho ba joalo, “Mmele waka; khetho ea ka?” 'Me haeba bophelo ba hau bo senyehile ke moratuoa ea sa tšepahaleng, kapa morekisi wa ditshila, hobaneng ba lokela ho ithabisa ha bophelo ba hao bo senyehile? Na hase eona moetlo ona oa lefu o bakileng lipolao tse ngata tsa boiphetetso le litlhaselo tsa bokhukhuni tseo re li boneng lilemong tsa morao tjena??
Ba Tšusumetso ea Sebele ke Bo-mang?
Empa ha re qamaka ho bona hore na ruri moetlo ona oa lefu o tsoa kae, ho thata ho fumana mang kapa mang ea tla ema pepenene le ho lumela hore ke molato oa bona ho hana boikarabello le sepheo sa bona.. Ho fapana le moo, hohle moo o ka shebang teng o tla fumana batho ba nang le maikemisetso a matle ba itlama e le matsholo a nnete, Toka, litokelo tsa botho, paballo ya tikoloho, tsoelopele ea tsoelopele, jj.. Likhopolo tsa bolotsana li ngata, ehlile: empa ke mang ea hlileng a hulang likhoele? Ba ka holim'a qubu eo ka tlhaho ba tla batla ho lula moo; empa eseng haeba e fetoha matsapa a mangata haholo. ’Me ke mang ea ka batlang ho busa lefatše haeba ba ne ba hlile ba lumela hore boiteko bohle ba bona bo tla qetella bo felile ’me bo tla lebaloa?
Qetellong ea Satane
Bibele, ka hlakoreng le leng, o supa monwana wa molato ho sera sa batho sa boholo-holo, Satane; ea tsebang hantle ka tšepiso ea Molimo ho Adama ea hore e mong oa litloholo tsa hae o ne a tla pshatla hlooho ea Satane2. Maiteko a Satane a ho eka Jesu a se a hlōlehile; mme botho bo boela bo fuwa monyetla wa ho kopanngwa le Modimo le ho phela ka ho sa feleng. Ho Satane khopolo ea hore rōna—liphoofolo tse nang le ’mele eo ka tlhaho li neng li tla bola haeba Molimo a ne a ka khaotsa ho re fepa le ho re tšehetsa, le bohlale bo tlase haholo ho ba hae - bo lokela ho ratoa joalo, ha a ntse a otloa, ha e mamellehe.
Qalong Satane o ne a e-na le lipakane tse peli: pele, ho etsa hore ho se be bonolo hore Molimo a re tšoarele ntle le ho hlakola kotlo ea Satane le, bobeding, ho etsa makhoba le ho timetsa bongata ba rona kamoo ho ka khonehang. Sepheo sa hae sa pele se ile sa nyopa ha Molimo a etsa seo, ho Satane, e ne e le ntho e sa utloahaleng. O ile a lumella Jesu hore a shoe sebakeng sa rōna ka tšusumetso ea Satane ka boeena.
Nakong ea lijo tsa mantsiboea, diabolo a se a kentse pelong ya Judase Iskariota, mora oa Simone, ho mo eka… Ka mor'a sengoathoana sa bohobe, yaba Satane o kena ho yena. Yaba Jesu o re ho yena, “Seo u se etsang, etsa kapele.” (Joh 13:2 & 27)
Empa re bua bohlale ba Molimo ka sephiri, bohlale bo patilweng, tseo Modimo o di lokisitseng pele, lefatshe le eso ho be teng, e be kganya ya rona, eo ho seng le ya mong wa babusi ba lefatshe lena ya e tsebang. Hoba ba ne ba e tsebile, ba ka be ba sa ka ba thakgisa Morena wa kganya. (1Co 2:7-8)
Maqheka a Tsitsitseng
Satan is focussed on self-interest; and so is essentially contemptuous of love, seeing it as a source of weakness that can be exploited to manipulate others. But he has learned that God will go to incredible lengths to save those he loves – le, in particular, us. The bible explains that the reason why God refuses to judge the world yet is that it is still possible for more to be saved.
The Lord is not slow concerning his promise, as some count slowness; but is patient with us, ha ke lakatse hore leha e le mang a timele, empa bohle ba fihle pakong. (2Pe 3:9)
Tlhokahalo ea Pako
God has already done everything necessary to pay the price for our forgiveness: but there is one thing he cannot do for us; and that is to repent. Simply making things perfect again doesn’t solve the issue. Adam sinned when he was living in paradise. There has to be a radical change of heart. Ka 'nete, phetoho eo e matla hoo re sitoang le ho e laola ka borona: empa re tlameha ho e batla. Ho tšoana le monna ea khangoang ke metsi ea sa tsoa akheloa thapo ea pholoso. Re tlameha ho e hapa, le hoja tlotla eohle bakeng sa pholoso ea rona e le ho mopholosi.
Satane o tseba sena: ka hona o etsa sohle se matleng a hae ho liehisa ho phatlalatsoa ha evangeli le ho susumetsa batho ho leka pheko efe kapa efe bakeng sa mathata a rona ntle le pako ea 'nete.. ’Me o ikemiselitse ho iphetetsa khahlanong le Molimo le batho ka ho etsa makhoba le ho timetsa ba bangata kamoo ho ka khonehang., ka mokhoa ofe kapa ofe o ka khonehang.
Kahoo, kapele a ka re susumelletsa ho ipolaea, molemonyana; le, haholoholo, balateli ba Jesu ba bangata a ka khona ho timetsa, molemonyana. Na u kile ua khefutsa ho ipotsa hore na ho tlile joang hore balateli ba Morena oa Lerato le Khosana ea Khotso ba fetohe batho ba hlorisoang ka ho fetisisa lefatšeng??3
Ha re sheba boemo ba hona joale ba lefatše, le boemo bo hlomolang pelo ba boholo ba kereke, ba bangata ba ka etsa qeto ea hore Satane ke eena ea ka sehloohong ’me tumelo ea Bokreste e ntse e fokola ka ho feletseng. Ka 'nete, ke Jesu ka boeena ea ileng a botsa potso eo, “Leha ho le joalo, mohla Mora Motho a tlang, a o tla fumana tumelo lefatsheng?” (Lk 18:8) Hobaneng a boletse joalo?
Ke Hobane’ng ha Molimo a sa Emise Bokhopo Feela??
Na lintho li ka mpefala le ho feta? Ha ho hloke monahano o mongata ho elelloa hore ba ka khona: kahoo ke hobane’ng ha Molimo a sa kenelle hona joale, pele ba etsa joalo? Tsohle li khutlela boleng bo ke keng ba lekanngoa le bo sa feleng boo Molimo a bo beang ho uena, nna le moya o mong le o mong wa motho. Re sa tsoa bala hore takatso e matla ea Molimo ke, “hore bohle ba fihle pakong” (2Pe 3:9). Mme, joalo ka molisa ka hare Mt 18:12-14, o itokiselitse ho tobana le kotsi ea eng kapa eng e ka hlahelang mohlape oohle oa hae e le hore a etse boiteko ba ho pholosa o mong hape.. O a utlwisisa, molemo ho feta rona, hore mahlomola afe kapa afe ao re ka kopanang le ona - le Eena - lilemong tse 'maloa tseo bophelo ba rona ba hona joale bo ka qetellang bo feta hole ke thabo e sa feleng e re emetseng le tlokotsi ea ba e hlolohetsoeng..
Empa ho e mong le e mong oa rona potso ea bohlokoa ke, “Mohla Mora Motho a tlang, a o tla fumana tumelo ho wena?” O a o bona. O tseba se ka pelong ya hao. Ha ho letho leo u ka le etsang hore u fumane mohau o joalo. Empa O tšepisitse hore ha u ka tla ho eena u ke ke ua lahloa. (bona Jn 6:37 le Rom 8:28-30). Na u tla tla ho eena ka tumelo le lerato, ho tlisa melato yohle ya hao le dihlong, le ho tela 'tokelo' eo u e nahanang ea ho laola bokamoso ba hau? E lokela hoba jwalo hao Khetho. A ke ke a u etsetsa eona. Empa, hang ha moea oa ho qetela o entse khetho ea bona, ka tsela enngwe kapa enngwe, joale bofelo bo tla tla.
Mengolo e botlaaseng ba leqephe
- Haesale ho tsejoa hore ke batho ba seng bakae ba nang le bothata ba liphatsa tsa lefutso le tsa 'mele; ’me hangata ba nang le mathata a joalo ba ’nile ba tšoaroa hampe (joalo ka ba nang le mefuta e meng e mengata ea bokooa). Batho bana ke ba bohlokoa haholo ho Molimo joaloka rōna; ’me ke habohlokoa hore re li tšoare kaofela ka lerato le tlhompho.
- Bona 'Semelo sa Histori – Ts'enolo e Tsoelang Pele’; kapa bakeng sa puisano e felletseng, bona ‘Kamoo tsohle li tsamaileng hampe kateng’, letotong la thuto, ‘Na re ke ke ra Etsa Phoso?’.
- Mohl. https://www.bbc.co.uk/news/uk-48146305. Eseng hore ho na le lebaka le le leng feela. Bakeng sa ho qala, ho bile le ba bangata ba ipolelang hore ke balateli ba Jesu ba ileng ba nyelisa Jesu pepenene’ dithuto, ho fetohela ba bang kgahlanong le yena: Hahahahahaha, ka hlakoreng le leng, balateli ba bangata ba malumeli a mang ba nang le boitšoaro bo botle le ba hlomphang molimo ba ile ba hlorisoa – ka linako tse ling matsohong a ba ipitsang Bakreste. Empa joale, ho na le ’nete ea hore Jesu o ile a ruta khahlanong le libe tse ngata tse ratoang lefatšeng (ntlha eo hangata e totobatsoang ho feta tekano ka ho lahleheloa ke thuto ea hae ea lerato le tšoarelo). Hape Jesu o ile a tsitlallela hore ke eena feela tsela e eang ho Molimo; e sa tsamaeeng hantle le ba ratang tsela tsa bona – haholo-holo Satane le balateli ba hae. Leha ho le joalo, lebaka le leng ke Jesu’ ho tsitlallela ha motho ho se be le pefo le ‘ho reteletsa lerama le leng;’ e etsang hore Bakreste ba hlaseloe habonolo ke bahanyetsi ba bona.
Tobetsa mona ho khutlela Liheleng ho hlola kapa Leholimo ho lefa.
Eya ho: Ka Jesu, Leqephe la lapeng la Liegeman.
Tlhahiso ea leqephe ka Kevin King