Apiti B – Ka tu te Buck ki hea?
Kei te noho tatou i roto i te ao tino uaua; tino uaua, Ina hoki, ko te nuinga o nga wa ka taea noa e tatou te whakaaro ki nga hua ka puta mai i a tatou mahi. Na me pehea e taea ai e tatou te kawe i a tatou kawenga mo nga hua kino o enei mahi?
Paatohia a konei ki te hoki ki te reinga ki te wikitoria, ki te Rangi ranei hei utu, i runga ranei i tetahi o nga kaupapa-iti kei raro iho nei:
I whakatau matou i te Tāpiritanga A ma te tohu ko te tātaritanga reo anake ka waiho ma matou 2 Te mau tumu matamua no te uiui i te tatararaa ‘a muri noa ’tu’ o te ‘aionios’ ia hi‘opoa ana‘e i te mau faataaraa a Iesu no nia i te haavaraa a te Atua.. Ko te tuatahi o enei kaore matou e pai ki nga paanga.
Kei te noho tatou i roto i te ao tino uaua; tino uaua, Ina hoki, ko te nuinga o nga wa ka taea noa e tatou te whakaaro ki nga hua ka puta mai i a tatou mahi. A ka ngana ano tatou ki te whakauru i te ariā o te mekameka mutunga kore, totoro mai i naianei a ake tonu atu, ka timata tatou ki te aro ki te kore o te taunahatanga mutunga kore mo nga hua kino pea o nga mea i whakaarohia e tatou, I te wa, he mahi iti mo te noho mangere, mo te hiahia whaiaro ranei.
whakaaro ahau, hei tauira, o tetahi minita i tutaki ahau i te wa i tino mataku ai tana taraiwa, no reira i mahara ahau me whakatupato ahau ki a ia mo nga raru e pa ana ki a ia. Engari na te kore o te whakaute i noho wahangu ahau. I etahi wiki i muri mai ka mate ia i te tukinga; a ka hinga te awhina aroha i whakahaerea e ia. E hia nga tau hua o te oranga o tenei minita i ngaro? E hia nga oranga o te hunga i uru ki taua tukinga i pakaru i tona matenga ohorere? E hia nga mahi atawhai kare ano i puta? I tahuri ke tetahi o ratou ki te Atua, kare ranei i rongo me te whakautu ki te rongopai? Ka pehea ahau i roto i te ao ake ake ka kitea e au nga hua katoa o taku kore korero? Ahakoa kua korerotia mai ki ahau e kore ahau e whai kawenga mo te hara, me pehea e ora ai ahau me te kore e kitea i runga i te haerenga hara kore mutunga? Ina koa kua whakatupatohia ahau mo taku kawenga? (Tirohia Ez 33:2-9.)
Ko te tupono ka kitea e tatou i roto i te ahua mutunga kore o te whakahe me te pouri, tika, tino kaha rawa tera, mehemea na tatou te whiriwhiri, tera pea tatou e pai ki te ahua o te whakakorenga inamata. Engari he hua tika tera? Ko te tikanga, e kii ana matou he pai mo te tangata ki te whakapa i te mamae me te mamae kore korero ki etahi atu, e i muri iho a faaea i teie oraraa ma te ore e faaruru i te mau hopearaa. Ki taku whakaaro me tino marama ki a tatou katoa kaore e taea te kii he 'tika' tenei.
Engari, I tetahi atu taha, me pehea e mau ai te kawenga mo nga hua ohorere o aua mahi? A me pehea e whakahengia ai tatou mo te kitenga i a tatou ano he patunga mo nga ahuatanga kei tua atu i a tatou? Naku ranei te he mena i whakatupuria ahau i roto i te rawakore, i te tukino ranei, ka huri ki te mahi taihara, ki te moepuku ranei: he pai ranei ki a au mena i whakatipu ahau i roto i te whanau o nga tangata whai rawa?
Haere mai ki tera, he aha te tino kawenga ka taea e au mo nga mea ka pa ki te hunga e tata ana ki ahau? Ko ahau te kaitiaki o oku tuakana? He ahua pai tenei ki te whakaputa: engari i te hokinga mai ki nga upoko o mua o te Genese ka tino marama te Atua e kore e horoia aua kereme. A hi‘o faahou i te aamu tumu o Kaina raua o Abela…
Ua ite taua taata ra ia Eva i ta ’na vahine. Ka hapu ia, na ka whanau a Kaina … ka whanau ano ia, ki a Apera teina o Kaina. He kaitiaki hipi a Apera, ko Kaina ia he ngaki i te oneone. Ka haere te wa, Na ka kawea e Kaina etahi o nga hua o te whenua hei whakahere ki a Ihowa. I kawea ano e Apera etahi o nga whanau matamua o tana kahui, o o ratou ngako hoki. Na ka aro a Ihowa ki a Apera, ki tana whakahere, kihai ia i aro ki a Kaina, ki tana whakahere. Ua riri roa Kaina, a ka hinga te ahua o tona mata. Na ka mea a Ihowa ki a Kaina, “He aha koe i riri ai? He aha i hinga ai te ahua o to kanohi? Mena ka pai koe, e kore ranei e hikitia? Ki te kore koe e mahi pai, kei te kuwaha te hara e takoto ana. Ko tana hiahia mo koe, engari ko koe hei rangatira mo reira.” … I a raua i te parae, ka whakatika a Kaina ki a Apera, tona teina, a patua ana ia. Na ka mea a Ihowa ki a Kaina, “Kei hea a Apera, to tuakana?” Ka mea ia, “Kaore au e mohio. Ko ahau te kaitiaki o toku teina?” Ka mea a Ihowa, “He aha tau mahi? E tangi mai ana te reo o te toto o tou teina ki ahau i runga i te whenua. Na ka kanga koutou i te whenua, i hamama nei tona waha hei rerenga atu mo te toto o tou teina i whakahekea nei e tou ringa. Mai i tenei wa, ina ngaki koe i te whenua, e kore e tukua tona kaha ki a koe. Ka waiho koe hei tangata haereere noa, hei manene i runga i te whenua.” Na ka mea a Kaina ki a Ihowa, “He nui rawa atu taku whiu i te mea e taea e ahau. Inaha, kua peia ahau e koe inaianei i te mata o te whenua. ka huna ahau i tou kanohi, a ka waiho ahau hei tangata haereere noa, hei manene i runga i te whenua. Na, ki te kite tetahi i ahau, na ka patua ahau e ia.” Na ka mea a Ihowa ki a ia, “Na ko te tangata e patu ia Kaina, kia whitu nga utu e rapua ia ia.” Na ka homai e Ihowa he tohu ki a Kaina, kei patua ia e te tangata ina tutaki ki a ia.
(Genesis 4:1-15)
A tapao na e te tumu parau ta te Atua e haapapu ra, e ere ïa i te huru o te pûpûraa, ko wai hoki i mahi tuatahi: engari ko te ahua o te ngakau i whakaekea ai. Ua mauruuru o Abela e aita oia i haama i te pee i te hi‘oraa o Kaina mai ta ’na iho huru: engari he whakataetae a Kaina me te riri i te mea kua hinga. Aita te Atua i faataa e nafea te reira e faatupu ai i te ati: engari i tino whakamarama he aha tana raruraru, me pehea te whakatika.
A tapao atoa râ e eita te Atua e faatia ia vetahi ê ia haru i ta ’na tiaraa ei haava mau i te mafatu o vetahi ê. Kei te noho tatou i roto i te ao e noho nei tatou, tuatahi me te tuatahi, te kawenga ki te Atua mo nga hihiritanga hohonu o o tatou ngakau me te pehea e pa ai ki o tatou hononga ki te Atua me te tangata, me te kore whakaaro ki nga ritenga me nga rereketanga o o tatou ahuatanga.
He hara hoki ahau!
I whanau ahau i muri i te Pakanga Tuarua o te Ao; i te mea i whai nga hoa riri o mua ki te whakahoa ano. Ko nga pakiwaitara me nga kiriata e whakaatu ana i to maatau taha’ hei toa me te hoariri hei tangata kino kore: Heoi ano etahi korero e korero ana mo nga whakaaturanga o te tangata rangatira a nga tangata o nga taha e rua o te wehenga. Na, I a au e rangatahi ana karekau he mahara ki nga mahi nanakia i te wa o te pakanga i kitea e au he ngawari ki te awhi i te wairua o te houhanga rongo i te wa e hangai ana nga hononga hou me nga whakahoahoa..
Kare au i rongo i tetahi pakeke e korero ana mo nga mahi nanakia i kitea e ratou: engari i nga wa onge ka mahia e tetahi, he rite ki te ringihanga o te hupa e koropupu ana o te vitriol. Te haamana‘o taa ê ra vau i te huru o te hoê vahine i hamani-ino-hia ta ’na tane e te mau Tapone; inahea, hei minita taitamariki, I maia ahau ki te mea ko Ihu’ e navai noa te tusia no te tapo‘i i te mau hara a te hoê Hitler, me ripeneta ranei ia. Ki a ia, he whakakahore kohukohu tenei ki te tika o te Atua.
I whakapono tonu ahau he tika taku parapara; kare he mea ke atu i roto i nga mea hanga katoa e kaha ake i te patunga tapu nui a te Tama aroha a te Atua hei utu mo nga kino katoa i puta mai a ake ake.. Heoi ano, nui noa atu taku kitenga i te hohonutanga o te mahi kino e totohu ai te tangata, ko te uaua ka kitea e au ki te mohio me te muru.
I te mea kua pai ake nga taonga o Ukraine i roto i nga pakanga o naianei me Russia, kua huri haere oku whakaaro me aku karakia ki te patai me pehea e taea ai te hohou i nga taha whawhai; a kua tino ohorere ahau ki te mohio ki te hohonu o te tono mo te utu i pa mai ki roto i toku ngakau..
I whakapau kaha ahau ki te pupuri i te ngakau tuwhera ki nga taha e rua, te mahara ki te ngawari o te toia ki roto i te huringa o te tinihanga me te utu, Te oaoa nei au i to ’u mana‘o e te noaa ra te mau enemi i to ratou mau ‘medebara tano.’ Ua feruri au i taua e‘a demoni ra i reira te haava mana‘o o te taata e mohimohi ai e e tâu‘a ore ai i te mauiui o vetahi ê.. A kua kite ahau i te huarahi e ahu atu ana ki te tino mohio kei te ata noho koe ano he taniwha karekau e kitea he huarahi ki waho.. He aha te ahua ki te mohio kua riro koe hei Putin, hei Hitler ranei me nga toto o nga mano ki o ringaringa? Me pehea e tumanako ai koe ki te whakatika? He aha te wa kua roa rawa ki te ripeneta?
Ka mutu, ko te whakautu ki enei patai kei tua atu i ahau: engari e mohio ana ahau i nga wa o mua ko nga whakaaro pouri me nga mahi e tino pouri ana ahau: a e maia ana ahau ki te ki atu tera pea ka pa ano ki a koe.
Ka aha? He pai ake ranei tatou i a ratou? Kore kau, kaore rawa. Na matou hoki i whakatupato i mua ki nga Hurai, ki nga Kariki;, kei raro katoa ratou i te hara. Ka rite ki te tuhi, “Kaore he tangata tika; kahore, e kore tetahi. Kahore he tangata e marama ana. Kahore he tangata e rapu ana i te Atua. Kua peka ke ratou katoa. Kua noho ke ratou, ka kore e whai hua. Kahore he tangata e mahi pai ana, kahore, kaore, kia rite ki tetahi.”(Rom 3:9-12)
Kei hea te tino whakahee e takoto ana?
He korero tawhito e kii ana, i te kai a Arama i te aporo, ua faahapa oia i te Atua no to ’na hamaniraa ia Eva: engari i whakahe a Iwi ki te Nakahi - a kare he waewae o te Nakahi hei tu! Ma tenei ka ara ake etahi katakata: engari ka ngaro te kaupapa. Ua haamata mau â te Ophi i ta ’na faahemaraa na roto i te parauraa e e Atua, te matakite i te kaha o te tangata mo te nui, i ata huna i a Arama te tino mohio ki te pai me te kino. He teka matarohia tenei o te ahua kino rawa atu; no te mea ko tera tata pono. Ua fana‘o a‘ena Adamu ma te otia ore i te puna o te ite atoa—te Atua iho. Ko te matauranga anake i kore i a Adamu ko te kino; e te mea noa e tia ia Adamu ia haere i nia i taua otia rahi ra, o te raveraa ïa i ta Satani iho i rave, na roto i te maitiraa i to ’na iho maitai eiaha râ i te here e te tiaturi i Tei hamani ia ’na.
Ia au i te huru feruriraa pi‘o a Satani, ki te tino 'rite' me whai kaha ia ki te whakahē i te hiahia o te Atua. Tena pea, pera me etahi i mahi, i whakaaro ia ko te Atua tonu te he. I muri i nga mea katoa, me i kore i homai e te Atua ki a tatou te tikanga herekore, kaore rawa he raruraru i te tuatahi, i reira? Na kua mohio te Atua ki nga mea ka puta; no reira e kore e waiho e te Atua ake te take o te kino? I tetahi tikanga, he tino tika tena - a kaore te Atua e whakakahore!
Ka hanga e ahau te marama, me te hanga i te pouri. ka houhia e ahau te rongo, me te hanga aitua. Ko Ihowa ahau, na wai enei mea katoa. (Isa 45:7)
Ko te meka ko te Atua tika i taea ai e tatou te mahi kino, na roto noa i te horoaraa mai i te aravihi no te maiti e here anei aore ra aita. Ma te hanga marama, Ua faataa maitai te Atua i te pouri mai te ereraa i te maramarama. Na pera ano, na roto i te haamauraa i te mau huru maitai mai te hau e te here, Ko te kino ka kiia ko te kore o enei mea. Engari ehara i te mea he kino te Atua ake - he tawhiti rawa! Ko te tino he, me te wehewehenga morare tino nui i waenga i nga ahuatanga o te tangata, kei runga i nga whiringa ka mahia e ratou me te hihiri mo aua whiringa. Ko te whakaaro nui a te Atua mo te oranga o ana mea hanga, ahakoa he aha te utu mo ia ake: area te faufaa rahi a Satani, o te parauraa ïa e ua aifaito oia i te Atua na roto i te patoiraa i te hinaaro o te Atua.
Mo tatou, i timata matou ma te whai i nga ture a te Atua: engari ka whakapohehetia ki roto i te oranga o te hiahia; e hiahia tonu ana ki te pai: engari he herehere ki o tatou hiahia maori.
Kare hoki ahau e mahi i te pai e hiahia ana ahau, engari ko te kino e kore nei ahau e pai kia mahia, mahia tonutia tenei e ahau. … No te mea i roto i to'u nei tino, te oaoa nei au i te ture a te Atua; engari ka kite ahau i tetahi atu ture e mahi ana i roto i ahau, e whawhai ana ki te ture a toku hinengaro, e mea ana i ahau hei herehere ki te ture a te hara e mahi nei i roto i ahau. He tangata kino ahau! Ma wai ahau e whakaora i tenei tinana ka mate nei? (Rom 7:19,22-24)
Ka Tu Te Buck i Konei
Na kei hea mahi ka mutu me pehea e kitea ai e tatou te herekoretanga mai i te whiunga e tika ana mo tatou me o tatou taonga tuku iho o te hara? I te ripeka! Ko te waahi tenei o te Atua, i roto i te tangata o Ihu, Ua amo okawahia i ni'a Ia'na te hopoi'a hopea e ua faaoroma'i i te mau hopearaa no te mau ino atoa tei ravehia.
Ko tenei anake te wahi e whakahengia ai te katoa, ka taea te murua katoa; a kahore he tangata e tu ki te whakawa ki tetahi. A hi‘o na iho â râ i ta Iesu haapiiraa no nia i te tavini faaore hapa…
Koia ka rite ai te rangatiratanga o te rangi ki tetahi kingi, i hiahia kia houhia nga kaute me ana pononga. I te wa i timata ai ia ki te hohou, ka kawea ki a ia, tekau mano nga taranata i a ia. Engari na te kore e taea e ia te utu, ka mea tona ariki kia hokona ia, me tana wahine, ana tamariki, me ana mea katoa, me utu hoki. Na ka tapapa iho taua pononga, ka tuku i nga turi ki tona aroaro, e ki ana, ‘Ariki, kia manawanui ki ahau, a ka utua katoatia e ahau ki a koutou!’ Te ariki o taua pononga, ka oho i runga i te aroha, tukua ia, a whakarerea noatia iho e ia te nama. “Heoi haere ana taua pononga ki waho, a ka kite i tetahi o ona hoa pononga, kotahi rau nga pene i a ia nei, a ka mau ia ki a ia, ka mau ki te korokoro, e ki ana, 'A utu mai i au nama!’ “Heoi tapapa ana tona hoa pononga ki ona waewae, ka inoi ki a ia, e ki ana, 'Kia manawanui ki ahau, a ka utua e ahau ki a koe!’ Kaore ia i pai, heoi haere ana, maka ana ia ki te whare herehere, kia utua ra ano e ia te nama. Heoi, no te kitenga o ona hoa pononga i taua meatanga, nui atu to ratou pouri, a haere ana, korerotia ana ki to ratou ariki nga mea katoa i meatia. Na ka karangatia ia e tona ariki, Ka mea ki a ia, ‘E te pononga kino! I murua e ahau taua nama katoa, no te mea i inoi koe ki ahau. He teka ianei me tohu hoki koe ki tou hoa pononga, me ahau hoki i atawhai ki a koe?’ Ka riri tona ariki, a hoatu ana ia ki nga kaiwhakamamae, kia utua katoatia ra ano te nama. Tera ano e pera toku Matua i te rangi ki a koutou, ki te kore e whakarerea noatia i roto io koutou ngakau nga he o o koutou teina o tenei, o tenei, o koutou.” (Mat 18:23-35[/]x)
Ko te ripeka ko te torona o te aroha noa o te Atua, i reira ka kitea e te katoa te murunga hara. Engari ma te whakatu i a tatou ano ki te whakawa i te utu o etahi atu iwi’ wairua, e whakakahore ana tatou i te mahi tohu e hiahia ana tatou mo tatou ano. Engari, ua titauhia ia tatou ia pee i te mau arata‘iraa a te Atua no te faati‘a i Ta’na sotaiete here i ni‘a i te fenua nei. Na, ki tera pito, e ti'a ia tatou ia vai ara noa i te mau taime atoa no te tauturu e no te faaitoito ia vetahi ê ia ite i te here o te Atua. (Tirohia hoki kahore. 18:2-32 & 33:2-20.)