Mkparịta ụka na Goodreads welitere ajụjụ na-atọ ụtọ na nso nso a: gịnị mere na akụkọ banyere Lazarọs si n’ọnwụ bilie pụtara nanị n’ozi ọma Jọn? Ka emechara, n'ihu ya, Nke a bụ Jizọs’ ọrụ ebube kachasị ukwuu: ya mere ọ bụrụ na ọ mere n'ezie, kedu ka ndị ọzọ na-ede ozi-ọma na-ekwughị banyere ya?

Agaghị ekweta?

Kpachara anya na mmetụta 'Hollywood’

Ihe onyonyo a na-ahụ anya kacha adịgide adịgide maka akụkọ a sitere na otu n'ime ihe nkiri a ma ama nke gosiri ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ obodo niile bụ́ Betani na-ele anya site n'ebe dị anya n'ụjọ na ihe ijuanya ka onye ahụ Lazarọs yi uwe ọcha si n'ili pụta.. Ọ bụ oge dị egwu na fim ahụ; na nnukwu sinima: mana ọ bụkwa nnukwu mgbagha nke eziokwu.

Jọn gwara anyị na Lazarọs anọwo n’ili 4 ụbọchị Jizọs rutere. Nke a pụtara na Meri na Mata ka nọ n'ime oge iru uju nke ụbọchị asaa (mara dị ka ‘shiva‘), mgbe ndị enyi na ndị ikwu ga-eleta ka ha kasie ha obi ma soro ha nọrọ oge iru uju. Ya mere, okwukwe, a ka gaara enwe nnukwu igwe mmadụ so ha n'ụlọ ahụ 4 ụbọchị mgbe olili ozu gasịrị: mana ọ bụghị obodo niile.

Mbilite n'ọnwụ abụghịkwa ihe nkiri ọha na eze. Mata zutere Jizọs na nke mbụ ya, wee kpọọ Meri na nzuzo ka ọ bịa sonyere ya. Ndị si n’ụlọ ndị họọrọ iso ya amaghị banyere Jizọs’ mbata; ha chere na ọ ga-ebe akwa n’ili. Na ọbụna mgbe ahụ Jizọs, Naanị ihe ha chere bụ na ọ bịara n’oge. Ya mere, ọ gaara abụ, kacha, ndị na-eso ụzọ gbakwunyere ọtụtụ ezigbo ndị enyi bụ́ ndị hụrụ ihe merenụ n'ezie.

Echiche ụgha ọzọ nke ndị na-eme ihe nkiri na-agba ume bụ iji oge eme ihe. Na-emekarị, ihe omume a, ọ bụrụ na a na-etinye ya na mpempe akwụkwọ, Ihe sochiri ya ozugbo bụ ịbanye na Jeruselem nke mmeri. Ma ọ bụ ezie na akụkọ Jọn na-amalikwa ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ozugbo ruo izu Ememe Ngabiga, o tozuru nke a site n'ikwu:

‘Ya mere site n’ụbọchị ahụ gaa n’ihu, ha gbara izu ka ha gbuo ya. Ya mere Jisus ejegharighi kwa n'iru-ọha ọzọ n'etiti ndi-Ju, ma o si n’ebe ahụ pụọ baa n’ime obodo dị nso n’ime ọzara ahụ, rue obodo nke anākpọ Ifrem. Ya na ndi nēso uzọ-Ya we nọgide n'ebe ahu’ (John 11:53-4).

Ọ dị anya site n'ịga ozugbo na ngosi ngosi ikpeazụ, N'ezie, Jizọs hapụrụ ógbè ahụ ka ọ nọrọ oge na Ifrem, ụfọdụ 15 kilomita (20km) ugwu Jerusalem. Ya mere, ọ bụ ezie na ihe omume a na-egosi ebe onye isi nchụàjà mere ‘mkpebi ikpe’ na Jizọs ga-anwụ, ọ na-ewe ebe ụfọdụ oge mbụ Jizọs’ ikpeazụ nleta Jerusalem. Na, na-enweghị abamuru nke ma nleba anya na n'ime ihe ọmụma nke nleba anya nke onye isi nchụaja, o yighị ka ọdịdị ya dị mkpa gaara apụta ngwa ngwa.

Nhọrọ nke ihe ndekọ nke Oziọma

Anyị kwesịrị ịghọta na akụkọ ozi ọma niile na-ahọrọ nke ukwuu n'ime nhọrọ nke ihe omume ha kọwara. Dị ka amaokwu ikpeazụ nke ozi ọma Jọn si kwuo, “E nwekwara ọtụtụ ihe ndị ọzọ Jizọs mere, nke ọ bụrụ na a ga-ede ha niile, Echere m na ọbụna ụwa n'onwe ya agaghị enwe ohere maka akwụkwọ ndị a ga-ede."

Mmekọrịta dị oke elu dị n'etiti nhọrọ nke ihe mere na Matiu, Mak na Luk (Oziọma ndị Synoptic) O yikarịrị ka ọ bụ n'aka ha ka ha jiri nchịkọta ederede dị adị (ile Luke 1:1) dị ka ihe enyemaka na ebe nchekwa. Na mmalite, ya mere, anyị kwesịrị ịhụ nke ahụ, ma e wezụga izu ikpeazụ nke Jizọs’ ndu, Ihe omume ndị a kọwara n’ozi ọma ndị synoptic lekwasịrị anya na Jizọs’ ozi na Galili na ógbè ndị dịpụrụ adịpụ site na Jerusalem. Nke a abụghị ihe ijuanya dị ka anyị nwere ike iche na mbụ. Ihe e ji ede ihe adịchaghị ebugharị n'oge ahụ: n'ihi ya, ọ bụghị n'ezie ihe niile na-eju ma ọ bụrụ na Jizọs’ Ndị na-ede akụkọ ihe mere eme oge ochie bụ ndị na-anọ na Galili, ebe nkwado ya siri ike.

Ma ozi ọma Jọn dị nnọọ ka ndị ọzọ. Ọ dịghị ihe doro anya o kwuru banyere ihe ndekọ ndị a mbụ, ma ọ bụ ozi ọma ndị ọzọ; na-ahọrọ ịdabere na Jizọs’ kwere nkwa na Mmụọ Nsọ ga-eme “Chetara gị ihe niile m gwara gị” (John 14:26). Ọ naghịkwa anwa ịkọwa ihe niile banyere Jizọs’ njem na ọrụ ebube. Msorobi, o lekwasịrị anya n'ihe omume ndị a kpaara ókè nke na-enye nghọta pụrụ iche banyere nzube Jizọs’ Ndụ na Ozi.

E kwesịkwara iburu n’obi na Jọn nọ n’ọnọdụ pụrụ iche n’ihe banyere ịbanye n’ezinụlọ nnukwu onye nchụàjà. Ọ dị ka nna ya bụ onye ahịa azụ̀ (Mk 1:20), nne ya social climber (Mt 20:20-21) o wee nwee ike ịbanye ọbụna n’abalị Jizọs’ njido (Jn 18:15). Ya mere, e dobere ya karịa ndị ọzọ ịmara mmetụta ọrụ ebube a nwere n’echiche onye isi nchụàjà.

Ya mere, n'ịjụ ihe mere akụkọ Lazarọs ji dị naanị na Jọn, anyị aghaghị ịjụ onwe anyị ole ọrụ ebube ndị yiri nke ahụ ndị dere ozi ọma ahụ ga-ahọrọ na ha, na ihe echiche nwere ike imetụta nhọrọ ha?

Nhọrọ nhọrọ

Nhọrọ ndị dị

Oziọma ndị ahụ kọwara ọrụ ebube anọ Jizọs rụrụ bụ́ ndị gosiri ike o nwere n’ebe ọnwụ nọ (n'agbanyeghị, e kwuru ihe ndị dere ozi ọma kwuru banyere ọtụtụ ọrụ ebube Jizọs rụrụ, anyị enweghị ike iwepụ na enwere ike ịnwe ndị ọzọ). Ndị a bụ:

1. Nwa Nwanyị Di Nwunye, Ejikọtara naanị na Luke 7:11-15, nke a bụ nke mbụ n’ime ọrụ ebube mbilite n’ọnwụ e dekọrọ. Jizọs kwụsịrị njem olili ozu iji kpọlite ​​nwa nwoke di ya nwụrụ n’ọnwụ. Dabere na omenala ndị Juu nke oge ahụ, nwa okorobịa ahụ gaara anwụworị ọtụtụ awa: ma ọ bụghị ihe karịrị otu ụbọchị.
2. Jeirọs’ ada, Ihe omume a, metụtara otu nwa agbọghọ ka nwụnahụrụ, mere na Galili ma pụta ìhè n'ebe niile 3 ozioma synoptic.
3. Lazarọs, onye nwụworo anwụ ma lie ya 4 ubochi.
4. Jizọs, kpọlitere n’ọnwụ n’ụbọchị nke atọ, ebe ọ nọworo n'ili nwa oge 36 awa.

Ewezuga Jizọs’ mbilite n'ọnwụ nke ihe ndekọ kasị amasị ya bụ Jeirọs’ ada, n'agbanyeghị na ọ bụ nke kacha nta dị egwu n'ihe gbasara ogologo oge nwụrụ anwụ. Ihe kacha pụta ìhè maka nhọrọ a ga-abụrịrị na ọ bụ akwụkwọ kacha mma. O doro anya na ọ bụ otu n'ime ọrụ ebube ndị ndị Galili oge ochie dekọrọ. Nke a, gbakwunyere nkọwa na ụzọ nke akụkọ ahụ (na nna ahụ ụjọ ji tụrụ manyere ichere ka Jizọs na-ekwu okwu n'okwu ikpe yiri ka ọ dịghị ngwa ngwa) na-eme ka ọ bụrụ nhọrọ eke.

Jizọs’ mbilite n'ọnwụ nke onwe, ebe ọ na-ewere ọnọdụ n'obere oge karịa n'ọnwụ Lazarọs, Nke ahụ na-ekwu na ọ bụ onye ọrụ ebube ahụ n’onwe ya nwụrụ ugbu a, bụrụkwa onye e mere ka o si n’ọnwụ bilie n’enweghị enyemaka mmadụ site n’ili e mechiri emechi ma chekwaa ya..

Ya mere, anyị nwere ozi-ọma anọ niile na-akọ ma ọ dịkarịa ala 2 ọrụ ebube mbilite n'ọnwụ na Luk gbakwụnye nke atọ (Jizọs’ mbụ, na Nain) maka ezi ihe.

Ọ dị ha mkpa n'ezie ọzọ? O doro anya na ọ bụghị. Yabụ ajụjụ ugbu a bụ, ihe ndị ga-eme ka Matiu kweta, Mak na Luk ga-agụnye ma ọ bụ wepụ akụkọ banyere Lazarọs?

Ihe kpatara nsonye

1. Ọ bụ ihe kachasị dị egwu n'ihe gbasara ogologo oge nwụrụ anwụ. Eziokwu, na-eche na ọ nwụrụ anwụ n'ezie. Ma Jizọs’ ịkpọgide n'obe na-enye ọtụtụ ihe akaebe na-egosi ọnwụ.
2. Ọrụ ya bụ́ isi n'ihe omume ndị dugara n'ebe Jisọs nọ’ ọnwụ nke onwe. Eziokwu: mana nke a apụtaghị n'oge ihe omume n'ezie. Ọ chọrọ ihe ọmụma nke ime, nke John nwere ohere. Ma ndị ọzọ mere ya? Ma ọ bụkwanụ, nke a abụghị nanị ihe na-emetụta ndị ọchịchị’ mkpebi.
3. Akụkọ, dị ka Jeirọs, nwere ọtụtụ nkọwa na pathos. Eziokwu: ma Jisus’ nzaghachi ọnọdụ a siri ike nghọta (hụ okpuru).

Ihe kpatara ewepụrụ

1. Na-abịa, dị ka ọ na-eme, n'akuku ngwụcha nke Jisus’ ojekà ozi, Ụfọdụ ndị pụrụ ịhụworị akụkọ a banyere mbilite n'ọnwụ mgbe ụbọchị anọ gachara n'ili dị ka ihe na-akpaghasị njedebe ebumpụta ụwa nke ozi ọma ahụ., Jizọs’ mbilite n'ọnwụ nke onwe.
2. Enwere okwu ntụkwasị obi ebe a. Ndị mmadụ enwechaghị mmasị ikwere akụkọ mbilite n'ọnwụ n'oge ahụ karịa ka ọ dị taa (ile Acts 17:32). Gịnị mere ha ji atụkwasị obi tupu ha emee ihe ndekọ ka mma nke e dekọrọ banyere Jizọs’ mbilite n'ọnwụ nke onwe?
3. N'agbanyeghị ọdịdị dị egwu ya, mmetụta nke ọrụ ebube a yiri ka ọ bụ nanị n'ebe dị nso na Jerusalem. Site n'ime njem naanị 15 kilomita n'ebe ugwu, O yiri ka Jizọs ò nwere ike ịgbanahụ ihe ndị ọ ga-akpatara ya. Dị ka anyị kwurula, Ọnụ ọgụgụ ndị akaebe dị nnọọ obere karịa ka anyị na-echekarị. Ma anyị makwaara na iro dị ukwuu dị n'etiti ndị ọchịchị ndị Juu, na-agba akaebe banyere Jizọs bụ azụmahịa dị ize ndụ gburugburu Jerusalem (cf. John 9:22 & 11:57). Ya mere, enweghi ihe akaebe nkwuputa n'ozuzu - n'adịghị ka ọrụ ebube ndị Galili, nke a kọworo n'ọtụtụ ebe.
4. Ọtụtụ ndị na-agbalịsi ike ịghọta ihe mere Jizọs ji egbu oge ịga Lazarọs’ enyemaka mgbe mbụ ọ nụrụ banyere ọrịa ya. John na-achọ inye ndị na-agụ ya echiche ebighi ebi banyere ọdachi ndị na-adịghị adịte aka anyị: ebe ndị ọzọ na-ede akwụkwọ ozi-ọma na-akọkarị ihe omume. Maka ha, ajụjụ ndị a nke abụọ ga-abụ ihe ndọpụ uche site na akaụntụ isi.
5. Ihe ọ bụla mere Lazarọs? Akụkụ nke akụkọ mbilite n'ọnwụ ọ bụla nke na-eme ka ọ bụrụ ihe na-eme ka o doo anya bụ ikike izute onye akaebe mbụ - na nke a, Lazarọs. Jọn gwara anyị na mgbe Jizọs lọghachiri ná mmalite nke izu ngabiga ahụ, ‘Ya mere ọtutu ìgwè madu nke ndi-Ju matara na Ọ nọ n'ebe ahu, ha we bia, ọ bụghị maka Jizọs’ maka naanị, kama ka ha we hu kwa Lazarọs, onye o mere ka o si na ndi nwuru anwu bilie‘ (John 12:9). Otu nwere ike, ya mere, tụrụ anya na, ọbụna mgbe Jizọs gasịrị’ mbilite n'onwu, Lazarọs gaara enwetaworị aha ụfọdụ a ma ama dị ka ihe akaebe dị ndụ nke Jizọs’ ike mbilite n'ọnwụ. Ma anyị anụghị banyere ya ọzọ; na, ominously, John kwuru, ‘Ma ndi-isi-nchu-àjà b͕ara izu ime ka Lazarọs nwua, n'ihi na ọ bu n'ihi ya ọtutu n'etiti ndi-Ju jepuru kwere na Jisus‘ (John 12:11-12). Onwere onye gburu ya? Ma ọ bụ, ịbụ okenye nwoke, ọ̀ rịara ọrịa ọzọ wee nwụọ? Anyị amaghị. Mana enweghị onye isi akaebe doro anya na-emebi akụkọ ahụ.

Mmechi

Ọ dịghị nke ọ bụla n’ime arụmụka ndị e welitere n’elu na-enye anyị ezi ihe ndabere maka ịgọnarị eziokwu nke àmà Jọn banyere Lazarọs.. Ndị na-agọnahụ ya na-eme otú ahụ n’ụzọ bụ́ isi n’ihi ekweghị ekwe nke ha, na-ebilite site n'ahụmahụ mmadụ sitere n'okike nke njedebe nke ọnwụ.

Dị ka Matiu, Mak na Luk nwere nchegbu, enwere ike ịhụ na ha gaara enwe ezi ihe kpatara na ha etinyeghị otu ihe omume a na akaụntụ ha. Mana, Site n'echiche Jọn anyị nwekwara ike ịghọta ihe kpatara ya, n'agbanyeghị arụmụka ọ bụla megidere ya, ọ ga-atụle ihe omume a dị mkpa ka a kpọọ aha ya n'ụzọ pụrụ iche.