Whakahua teka

I tohu a Ihu mo nga whakapae e rua nga tauira o te whanonga, i te mea he pai, he tangata karakia, he tinihanga tino kino.

Te Whakahihi o te Tika-whaiaro

I roto i ta ’na rata matamua, te haapapu ra o Ioane e te taata e parau e ‘aita e hara’ te haavare ra ïa ia ’na iho (1Jn 1:8). Hoê â mana‘o to Iesu no nia i taua mau taata ra. Whakaarohia tenei…

¶ A i korero ano ia i tenei kupu whakarite ki etahi tangata i whakapono ki to ratou tika, i whakahawea ki era atu katoa.”Tokorua nga tangata i haere ki te temepara ki te inoi; he Parihi tetahi, ko tetahi he pupirikana. Na ka tu te Parihi, ka inoi i roto ia ia ano ko tenei: 'Te Atua, Ka mihi au ki a koe, e kore ahau e rite ki era atu tangata, nga kaipahua, kino, te hunga puremu, ahakoa penei ano me tenei pupirikana. E rua taku nohopuku i te wiki. E hoatu ana e ahau nga whakatekau o aku mea katoa.’ Engari ko te pupirikana, tu tawhiti, e kore e anga ake ona kanohi ki te rangi, engari ka whiua tona uma, e ki ana, 'Te Atua, tohungia ahau, he tangata hara!’ Ko taku korero tenei ki a koe, Ko tenei tangata i haere ki raro ki tona whare i tika i to tera; ki te whakanui hoki tetahi ia ia, ka whakaititia, ki te whakaiti tetahi ia ia, ka whakanuia.” (Luk 18:9-14)

Teimaha te parabole i te tairoiro. “Ka tu te Parihi inoi ki (na) ko ia ano.” Ua mono oia i te tiaraa o te Atua na roto i te haamauraa ia ’na iho ei faito parau-tia na ’na. A kaore te Atua i whakarongo; na te whakahihi o tana kereme. Me waiho tenei hei whakatupato kaha ki te tangata e kii ana kua eke ia ki te tino harakore, ma te mana‘o e e au to ratou oraraa i te mau ture a te Atua aore ra ma te mana‘o noa e mea au a‘e ratou i te farii maitai a te Atua i to vetahi ê.

A tapao na râ e mea taa ê o Iesu iho. I tetahi wa ka tahuri ia ki ona hoa riri kino, ka tono, “Ka taea e tetahi o koutou te whakaatu kua hara ahau?” Ko te ahua, kihai i taea e ratou; i te mea kua tahuri ke atu ratou ki te kereme koretake tera, “he Hamari koe, he rewera ano.”(Jn 8:46-48)

Hoki ki te whakarāpopototanga

Te Hiahia o te Huringa

Te mana‘o ra te tahi pae e parau ra e e Kerisetiano ratou e o te fariiraa ia Iesu ei Faaora no ratou., e ua tiamâ mai ratou i te mau haavaraa a te Atua e a muri noa ’tu. I roto i te tikanga kaore he mea i toe hei mahi ma tatou kia ora ai tatou, he tino pono tena. Engari ki te kii kaore a Ihu e tatari ana ki tetahi atu huringa i roto i to tatou oranga, he tinihanga whakamate. Me whakaatu e au…

I muri i tana whakakorenga i Nahareta, Ka haere a Ihu ki Kaperenauma (Lk 4:16 & Lk 4:29-31), i noho hei kainga hou mona (Mt 4:13). Ko Haimona, Anaru, Hemi, Ko Hoani raua ko Piripi no te takiwa o Kaperenauma me Petahaira (Jn 1:44; Mk 1:16-29). Ua rave Iesu e rave rahi semeio i taua vahi ra (Mt 8:5; Mk 1:30-34; Mk 2:1-12). I muri i te kai o te 5,000 I tino rongonui a Ihu i hiahia ai te iwi ki te whakakingi ia ia, ma te kaha mehemea e tika ana: heoi whakarerea ana ratou e Ihu (Jn 6:14-15). Ua imi faahou ratou ia ’na i te sunago i Kaperenaumi (Jn 6:24; Jn 6:59), e kii ana i a ratou ano e hiahia ana ki te mahi i te mahi a te Atua (Jn 6:28). Ua haamata râ Iesu i te faataa e mea hape ta ratou mau ohipa matamua; no te rangi ia; e titau te peeraa ia ’na i te hoê tauiraa taatoa o te hi‘oraa e te faaamuraa tamau’ ki runga ki a ia mo te ora me te kaha ka taea e ia anake te homai; a me mate ia kia taea ai enei mea katoa (Jn 6:27-58). Kare rawa tenei i whai tikanga mai i ta ratou tirohanga taonga; a kihai ratou i pai ki te whakarereke. Ko te hua tonu ko te nuinga o enei e kii ana he akonga i whakarere ia ia (Jn 6:61-66).

Ua oaoa teie mau taata i te parahiraa i pihai iho ia Iesu a haamaitai ai oia ia ratou, te whakaora ia ratou, te whakaatea i nga tangata, me te whakarato i o raatau hiahia: engari kaore ratou i pai ki te whakarereke i o raatau tirohanga me o raatau kaupapa matua. Hei poto, te nuinga o ratou kaore i tino ripeneta. Ua ite Iesu i te reira: e no to ratou oreraa e na reira, e mau hopearaa mure ore to ratou.

Katahi ia ka anga ka tawai ki nga pa i meinga ai te maha o ana merekara, no te mea kahore ratou i ripeneta. “Aue te mate mo koutou, Koratini! Aue te mate mo koutou, Petahaira! Me i meatia hoki ki Taira, ki Hairona nga merekara kua meatia nei ki a korua, kua ripeneta ratou i mua, he taratara te kakahu me te pungarehu. Engari ko taku korero ki a koe, Erangi to Taira raua ko Hairona e mama i te ra whakawa i to korua. Ko koe, Kaperenauma, e whakanuia ana ki te rangi, ka heke koe ki te reinga. Mehemea hoki i meatia ki Horoma nga merekara kua meatia nei ki a koe, kua mau tonu a taea noatia tenei ra. Ko taku kupu ia tenei ki a koutou, Ka mama ake te whenua o Horoma, i te ra whakawa, atu mo koe.” (Mat 11:20-24)

Engari kia mahara ko te take nui i konei ko te kore o to raatau mohio ki a Ihu’ karere, me o ratou whanonga kino. I tera wahanga, he iti ano ta nga akonga i noho ai ki a Ihu (mehemea he mea) whakaaro he aha a Ihu’ korero mo te ‘kai’ ki runga ki a ia, te tuku ranei i tona oranga mo te ao, tino tikanga (Mt 16:21-23; Lk 18:31-34). A ko o ratou ake mahi he nui noa atu te hiahia (Mk 9:33-34; Mk 10:13-14; Mk 14:50, Mk 14:66-72). Engari ahakoa o ratou ngoikoretanga, ua papu ia ratou e o Iesu ‘te Mesia, te Tamaiti a te Atua ora’ e tei ia ’na te mau parau o te ora mure ore.’ Na tenei, i kaha ratou ki te whai i a ia. (Jn 6:68-69).

Ko te ripeneta pono ko te kaha ki te whai i a Ihu; me te whakarereke i to tatou whakaaro me o tatou mahi, kia kaha haere ake ai tatou ki a ia i roto i o tatou tirohanga me o tatou whanonga. Ko nga mea iti ake he tinihanga kino.

Hoki ki te whakarāpopototanga

Me pehea a Ihu e mahi ai ki te hara

Ua ite tatou mea nafea to Iesu faateiteiraa ma te opua mau i te faito o te haerea i tiaihia i ta ’na mau pǐpǐ, i te mutunga ka kii ki a ratou me tika “kia tino tika, kia rite ki to koutou Matua i te rangi e tika ana” (Mt 5:48). Heoi ka whakahē ia ki te hunga e kii ana he pai kē ratou (Lk 18:9-14). Ua tapao atoa tatou e te farii nei o Ioane i te hara ma te haapapu mai ia tatou e e nehenehe te feia e imi ra i te pee ia Iesu e ite i te faaoreraa hara tamau e te tiamâ mai i te mana‘o faahapa e te manuïa ore.. Ka rite tenei ki a Ihu’ ake te karere me te tauira?

Hoki ki te whakarāpopototanga

Te muru hara a Ihu

Ko tetahi o nga ahuatanga o Ihu’ Ko te minitatanga i tino kino ki te whare karakia ko tana ineine ki te muru hara o te tangata. I mohio ratou he kereme ki te Atua ('Ko wai hei muru hara engari ko te Atua anake?’ – Mk 2:7). Engari ahakoa te raru ki a ia ano, Ua oioi Iesu i te faaite i to ’na faaoreraa hara.

Tokowha nga tangata i tae mai, e mauria atu ana he pararutiki ki a ia. Na kihai ratou i ahei te whakatata ki a ia i te mano hoki, tangohia ana e ratou te tuanui o te wahi i noho ai ia. I te wa i wawahia e ratou, ka tukua iho te moenga i takoto ai te pararutiki. Ko Ihu, te kitenga o to ratou whakapono, ka mea atu ki te pararutiki, “Tama, kua murua o koutou hara.” (Mar 2:3-5)

Na i reira etahi o nga karaipi e noho ana, me te whakaaroaro i roto io ratou ngakau, “He aha enei kupu kohukohu a tenei tangata? Ko wai hei muru hara, ko te Atua anake?” (Mar 2:6-7)

Ko Ihu tonu, i mohio hoki i roto i tona wairua e penei ana o ratou whakaaro i roto ia ratou ano, ka mea ki a ratou, “He aha koutou i whakaaroaro ai i enei mea i roto io koutou ngakau?? Ko tehea te mea ngawari ake, ki te korero ki te pararutiki, 'Kua murua o hara;’ ki te korero ranei, ‘Whakatika, tangohia ake tou moenga, me te haere?’ Otira kia matau ai koutou he mana muru hara to te Tama a te tangata i runga i te whenua” -ka mea ia ki te pararutiki- “Ko taku korero tenei ki a koe, whakatika, tangohia to whariki, a haere ki to whare.” (Mar 2:8-11)

Ua faaore atoa Iesu i te mau hara o te faautuahia e te pohe i raro a‘e i te ture ati Iuda. Tirohia Lk 7:37-50 & Jn 8:3-11.

Hoki ki te whakarāpopototanga

He aha a Ihu’ Waiaro ki te Tukurua Hara?

Ua tapao a‘ena tatou e te vai ra te tahi mau taime i parau ai Iesu i te taata ia ‘Eiaha e hara faahou’ (Jn 5:14 & Jn 8:11). Engari ko te tikanga tenei kaore ia i rite ki te tuku atu ki a raatau? Whakaarohia tenei:

Katahi ka haere a Pita, ka korero ki a ia, “Ariki, kia hia nga hara o toku teina ki ahau, a ka whakarerea noatia e ahau ki a ia? Kia whitu nga wa?” Ka mea a Ihu ki a ia, “E kore ahau e korero ki a koe kia whitu nga wa, engari, tae noa ki te whitu tekau ma whitu.” (Mt 18:21-22)

Ua pee Iesu i te reira na roto i te parabole o te tavini faaore hara(Mt 18:23-35), ka mutu ki nga kupu, “Tera ano e pera toku Matua i te rangi ki a koutou, ki te kore e whakarerea noatia i roto io koutou ngakau nga he o o koutou teina o tenei, o tenei, o koutou.” (Mt 18:35). Te faaau ra te parabole i te Atua i te hoê arii, kua kore nei he moni nui rawa atu kua kohia mo te wa roa rawa atu, he iti noa atu nga nama a te pononga. He pai te korero a Ihu, ‘Ua faaoromai rahi roa to ’u Metua ia outou i to outou taeae. Koira tana tikanga mo te murunga hara ki a koe; no reira me pena ano koe.’

Engari he whakatupato kei konei. Ka mea ano a Ihu:

Kia tupato. Ki te hara tou teina ki a koe, riria ia. Ki te ripeneta ia, murua ia. Ki te whitu nga haranga ki a koe i te ra kotahi, a e whitu nga hokinga mai, e ki ana, 'E ripeneta ana ahau,’ murua tona.” (Luk 17:3-4)

Peneia‘e o teie te parau ta Petero i faahiti ia Iesu. Ko Ihu’ Ko te whakautu ko te kii kaore he tepe tau whai hua: engari he korero ano tenei mo te wahi o te ripeneta. Mena ka mahi tonu te tangata i taua hara ano ka raru te pono o tana ripeneta. Engari ko Ihu’ Ko te tohutohu ki a tatou me whakaae tatou ki a raatau kupu me te muru. Kaore matou e tika ki te whakawa i o ratou ngakau: engari ka taea e te Atua te whakawa i o ratou ngakau me o tatou.

“Kaua e whakawa, kia kore ai koutou e whakawakia. Na te whakawakanga e whakawa ai koutou, ka whakawakia koe; ki te mehua ano e koutou, ka mehuatia ki a koutou. He aha koe i kite ai i te otaota i roto i te kanohi o tou teina?, engari kaua e whakaaro ki te kurupae i tou ake kanohi? “(Mat 7:1-3)

Hoki ki te whakarāpopototanga

He aha tana ahua ki ana akonga’ Nga hara?

Ki te titiro tatou ki nga akonga i te wa i noho ai a Ihu ki a ratou, i tawhiti ratou i te tino tika. Ka tautohetohe ki a ratou ano ko wai te mea nui rawa (Mk 9:33-37). Ua tamata o Iakobo raua o Ioane i te haavare ia Iesu ia horoa na raua i na tiaraa teitei roa (Mk 10:35-45). Ua hinaaro raua e pii i te auahi no nia i te ra‘i no te mea aita raua i fariihia i roto i te hoê oire iti no Samaria (Lk 9:51-56). Ua parau ratou i te mau mama ia faaea i te hamani ino ia Iesu e ta ratou mau tamarii; i tino whakapataritari ia Ihu (Mk 10:13-16). I muri a‘e i te hoê mahana taviniraa, Te taoto ra Iesu i nia i te pahi i te hoê vero; e ua pari ratou ia Iesu no te ore e haapao mai te peu e paremo ratou (Mk 4:33-38). I tetahi wa ka riro a Pita hei mangai mariko mo Hatana (Mt 16:21-23). Ua teoteo oia e eita roa ’tu oia e faarue ia Iesu (Mk 14:27-31) me ngā, i muri tata mai, i mahia e ratou katoa (Mk 14:50). I kanga ano a Pita, ka oati me te whakakahore i te mohio ki a ia (Mt 26:69-75).

Aita Iesu i haamarirau i te faaruru i teie mau tumu parau i te taime e tupu ai. Engari, ka riria ratou, kare rawa ia i mau ki a ratou. Na, ahakoa te kore o Pita, Ua faatoroa noa Iesu ia ’na no te aratai i te mau pǐpǐ (Lk 22:31-32; Jn 21:15-19).

Hoki ki te whakarāpopototanga / Panuihia…