Te hiahia mo te whiriwhiri tonu
Kua hiahia koe ka taea e koe te whakatau noa, kotahi mo te katoa, kia kore ai koe e hara ano? He aha i kore ai e ngawari? Ko tenei waahanga e korero ana he aha i kore ai: engari he aha hoki ka taea tonu ai e tatou te anga whakamua me te ngakau maia.
Patohia a konei kia hoki ki Can Can We Do No Wrong?, ranei i runga i tetahi o te tahi atu kaupapa i raro:
- He Mea Tono a Ihu
- He Aha te Hē katoa
- Ma te Maatua Matua a te Atua
- Te Mahi Mahi Taha
- Pehea Te Mahi I Te Mahi?
- Te hiahia mo te whiriwhiri tonu
Ka noho tonu tetahi waahanga nui o te whiriwhiri. Me whiriwhiri tatou mehemea ka titiro tatou ki a Ihu mo te murunga hara, me te kore ranei ka arotahi tatou ki te haere i te huarahi o te Atua. Eita te Atua e haavî i to tatou tiamâraa; no te mea, kua oti nei te whakamarama, e kore e taea te aroha pono ki te kore. Kaore he 'whakawhiti matua’ ka taea e koe te maka ka waiho koe kia mawehe atu i te whakamatautauranga. Ahakoa a Ihu i whakamatautauria - he maha nga wa. Ua ite oia i te rohirohi, matekai, riri, tinihanga, pohehe, tūkino me te tinihanga: ua maiti noa râ i te pahono ma te au i to ’na Metua, Te Atua.
Ka mutu enei whakamatautauranga katoa a te rewera, ka whakarerea e ia a tae noa ki tetahi wa. (Luk 4:13)
Katahi, no te mea he nui te hunga e haere mai ana, e haere atu ana, kare rawa i whai waahi ki te kai, ka mea ia ki a ratou, “Haere mai korua ki ahau ki te wahi ata noho ka okioki ai.” (Mar 6:31)
… Ko Ihu, ngenge ana ia i te haerenga, noho ana i te taha o te puna. I te poutumarotanga. I te haerenga mai o tetahi wahine o Hamaria ki te utu wai, Ka mea a Ihu ki a ia, “Ka hoatu e koe he inu maku?” … Ka mea te wahine o Hamaria ki a ia, “He Hurai koe, he wahine ahau no Hamaria. Me pehea e tono ai koe mo te inu?” (Jn 4:6-9)
Na ka kawea mai he tamariki nonohi ki a Ihu, kia pa ai ona ringa ki a ratou, engari ka riria e nga akonga. I te kitenga o Ihu i tenei, i riri ia. Ka mea ia ki a ratou, “Tukua nga tamariki nohinohi kia haere mai ki ahau, kaua hoki ratou e araia atu, no nga penei hoki te rangatiratanga o te Atua. (Mar 10:13-14)
Na ka haere mai nga Parihi me nga Haruki ki a Ihu, ka whakamatautau ka tono kia whakakitea e ia ki a ratou tetahi tohu i te rangi.. (Mat 16:1)
Na ka mau a Pita ki a ia, ka anga ka whakahe ki tana. “Kaua rawa, Ariki!” ka mea ia. “E kore rawa tenei e pa ki a koe!” Ka tahuri a Ihu, ka mea ki a Pita, “Haere ki muri i ahau, Hatana! He tutukitanga waewae koe ki ahau; kahore koe e mahara ki nga mea a te Atua, engari ko nga awangawanga tangata anake.” (Mat 16:22-23)
“… i kawea ia e ahau ki au akonga, heoi kihai i taea te whakaora e ratou.” “E te uri whakaponokore, parori ke,” Ka whakahoki a Ihu, “kia pehea te roa o toku noho ki a koe? Kia pehea te roa o taku manawanui ki a koutou? Kawea mai te tama ki konei ki ahau.” (Mat 17:16-17)
Na ka haere mai etahi Parihi ki a ia ki te whakamatautau ia ia. Ka patai ratou, “He mea tika ranei kia whakarerea e te tangata tana wahine mo tetahi take?” (Mat 19:3)
Na ka haere nga Parihi ki waho, ka runanga ki te hopu i tetahi kupu ana. Na ka tonoa e ratou a ratou akonga me nga Heroriana ki a ia. “Kaiako,” ka mea ratou, “e mohio ana matou he tangata pono koe, e whakaako ana koe i te ara o te Atua i runga i te pono. Kaore koe e whakapohehehia e etahi atu, no te mea kare koe e aro ki a ratau. Korero mai ki a matou, he aha to whakaaro? He tika ranei te utu i te taake emepaea ki a Hiha, kaore ranei?” Engari ko Ihu, e mohio ana ki to ratou whakaaro kino, ka mea, “E te hunga tinihanga, he aha koe i whai ai ki te mahanga i ahau?? (Mat 22:15-18)
Ka arahina mai e nga karaipi ratou ko nga Parihi tetahi wahine i hopukia e puremu ana. Na ka whakaturia ia e ratou ki te aroaro o te huihui, ka korero ki a Ihu, “Kaiako, i mau te wahine nei e puremu ana. I whakahau a Mohi ki a matou i roto i te ture kia akina nga penei ki te kohatu. Inaianei he aha to korero?” I whakamahia e ratou tenei patai hei mahanga, kia whai take ai te whakapae ki a ia. (Jn 8:3-6)
Panui, tēnā koa, taua mau mana'o o te inoino rahi, mamae, riri, etc., kahore o ratou hara ki a ratou ano: ko ta tatou mahi ki a ratou te mea nui.
“Kaua e hara ina riri koe”: Kaua e to te ra i a koe e riri tonu ana, kaua hoki e hoatu he turanga mo te rewera. (Eph 4:26-27)
Ehara hoki to tatou i te tohunga nui e kore e ahei kia ata aroha mai ki o tatou ngoikore, engari he tangata i whakamatautauria i nga mea katoa, he penei hoki me tatou—aore ia i hara. (Heb 4:15)
Ka taea e tetahi o koutou te whakaatu kua hara ahau? (Jn 8:46)
Engari ahakoa kaore e taea e tatou te kii i te tuunga katoa ka taea e tatou te karo i nga whakamatautau kore me te wikitoria i nga mea kaore e taea e tatou te karo.. Ko te mahi tenei a Ihu; e ua haapii mai oia ia matou ia na reira atoa.
Na ka mea a Ihu, “Ka oti te Tama a te tangata te whakairi e koutou, katahi koutou ka mohio ko ahau ia, e kore ano e mahia e ahau ake tetahi mea, engari ko nga mea i whakaakona mai e te Matua ki ahau. Kei ahau nei toku kaitono mai; kihai ahau i waiho e ia ko ahau anake, e mahia ana hoki e ahau nga mea e pai ana ki a ia.” (Jn 8:28-29)
Na ka whakahoki a Ihu ki a ratou: “He pono taku korero ki a koe, e kore e taea e te Tama tetahi mea ko ia anake; ka taea e ia anake te mea i kite ia i tona Matua e mahi ana, ko nga mea hoki e mea ai te Matua ka mahia ano e te Tama. (Jn 5:19)
Ko ahau anake e kore e taea e ahau tetahi mea; Ka rite taku whakawa i taku e rongo ai, he tika hoki taku whakawa, kahore hoki ahau e whai kia whakamanawarekatia ahau, engari ko toku kaitono mai. (Jn 5:30)
I heke iho hoki ahau i te rangi, ehara i te mea ki te mahi i taku i pai ai, engari ki te mea i ta toku kaitono mai i pai ai. (Jn 6:38)
No te mea ehara i ahau ake taku korero, engari na te Matua nana nei ahau i tono mai, i whakahau mai kia korerotia e ahau nga mea katoa i korerotia e ahau. E matau ana ahau ko tana ture te arahi ki te ora tonu. Na ko aku korero ko ta te Matua i mea mai ai ki ahau kia korerotia.” (Jn 12:49-50)
E rave tatou i te reira na roto i te faatupuraa i te hoê taairaa e te Atua tei taa maitai i to ’na hinaaro e te tiaturi i Ta ’na tauturu.
“Tenei, katahi, me pehea koe e inoi ai: “'E to matou Matua i te rangi, kia tapu tou ingoa, kia tae mai tou rangatiratanga, kia mahia to hiahia, i runga i te whenua me to te rangi. Homai ki a matou aianei he taro ma matou mo tenei ra. Murua o matou hara, me matou hoki e muru nei i te hunga e hara ana ki a matou. Aua hoki matou e kawea kia whakawaia, engari whakaorangia matou i te kino.’ (Mat 6:9-13)
¶ Na ka haere a Ihu ki Maunga Oriwa, ko tana tikanga hoki tera, a aru ana ana akonga i a ia. I te taenga ki te waahi, ka mea ia ki a ratou, “A pure ia ore outou ia topa i roto i te faahemaraa.” Ka neke atu ia ki tua atu i a ratou, ka tuturi ki raro ka inoi, “Matua, ki te pai koe, tangohia tenei kapu i ahau; otiia ehara i taku i pai ai, engari ko to mahi.” Na ka puta mai ki a ia tetahi anahera i te rangi, ka whakakaha ia ia. A i roto i te mamae, nui atu tana inoi, ko tona werawera ano he tepe toto e turuturu iho ana ki te whenua. Na ka whakatika ia i te inoi, ka hoki ki nga akonga, rokohanga atu e moe ana ratou, ruha i te pouri. “He aha koe e moe ai?” ka ui ia ki a ratou. “Whakatika ki te inoi, kei uru koutou ki te whakamatautauranga.” (Luk 22:39-46)
Aore roa e faahemaraa i tae mai ia outou maori râ o tei matauhia e te taata nei. A he pono te Atua; e kore ia e tuku ia koutou kia whakamatautauria ki tua atu i to koutou kaha. Engari ka whakamatautauria koe, ka homai ano e ia he huarahi kia taea ai e koe te whakamanawanui. (1Co 10:13)
Tenei tukanga haere tonu o te rapu ki te haere ki te wahi e arahi ai te Atua, a mahia tana e pai ai kia mahia e koe, e whakaahuatia ana e St. Paul mai ‘te haere ra i roto (na) te wairua'.
Engari e kii ana ahau, haere i roto i te Wairua, a e kore e mahia e koutou te hiahia o te kikokiko. E hiahia ana hoki te kikokiko tika ke i te Wairua, ko te Wairua ki te kikokiko; e hee ana enei tetahi ki tetahi, kei mahia e koutou nga mea i hiahia ai koutou. Engari ki te arahina koe e te Wairua, kare koe i raro i te ture. (Gal 5:16-18)
Inaianei kua kitea nga mahi a te kikokiko, ko enei: puremu, moepuku, poke, hiahia, karakia whakapakoko, mahi makutu, mauahara, ngangau, nga hae, nga pupuhitanga o te riri, whakataetae, wehewehenga, titorehanga, nga hae, kohuru, haurangi, porearea, me nga mea penei; e whakaatu atu ana ahau ki a koutou, ko taku hoki i whakaatu wawe ai ki a koutou, e kore te hunga e mahi ana i enei mea e whiwhi ki te rangatiratanga o te Atua. Ko te hua ia o te Wairua ko te aroha, harikoa, te rangimarie, manawanui, atawhai, pai, whakapono, ngawari, me te whakahaere whaiaro. Karekau he ture mo enei mea. (Gal 5:19-23)
Ko te hunga o te Karaiti, kua ripekatia e ratou te kikokiko, me ona hihiritanga, me ona hiahia. Ki te ora tatou i te Wairua, kia haere ano tatou i runga i te Wairua. Kaua tatou e whakahihi, he whakapataritari tetahi i tetahi, me te hae tetahi ki tetahi. (Gal 5:24-26)
A tapao atoa na e mea nafea teie haapiiraa a Paulo i te tuati-maitai-raa i ta tatou i ite a‘ena i roto i te haapiiraa a Ioane; ko wai e kii ana i tenei e haere ana 'i te marama'.
Ko te korero tenei i rongo ai matou ki a ia, a ka korerotia atu nei ki a koutou, he marama te Atua, kahore hoki he pouri i roto ia ia. Ki te mea tatou e whakahoa ana tatou ki a ia, me te haere ano tatou i te pouri, teka matou, a kaua e korero pono. Engari ki te haere tatou i te marama, i te mea kei te marama ia, he whakahoa tatou tetahi ki tetahi, me nga toto o Ihu Karaiti, tana Tama, e tamâ ia tatou i te mau hara atoa. Ki te mea tatou kahore o tatou hara, e whakapohehe ana tatou ia tatou ano, kahore hoki te pono i roto ia tatou. Ki te whaki tatou i o tatou hara, e pono ana ia, e tika ana hei muru i o tatou hara, hei horoi hoki i a tatou i nga he katoa. (1Jn 1:5-9)
E aku tamariki iti, Ka tuhituhi atu nei ahau i enei mea ki a koutou, kei hara koutou. Ki te hara tetahi, he Kaitohutohu to tatou kei te Matua, Ihu Karaiti, te hunga tika. … No reira tatou i ite ai e tei roto tatou ia'na: Ko te tangata e mea ana e noho ana ia i roto i a ia, ko te tikanga tika kia rite tana haere ki tana i haere ai. (1Jn 2:1,6)
I te Maramatanga, i raro ranei i te Ture? Te Rerekētanga.
Te faataa ra te Bibilia i te Atua mai tei hinaaro noa i te taata ia faatupu i te taairaa e o ’na.
Na he mea whakaahua mai na Ihowa, na te Atua, i roto i te oneone nga kirehe katoa o te parae, me nga manu katoa o te rangi;. A kawea ana e ia ki taua tangata, kia kitea ai e ia te ingoa e huaina e ia; me ta te tangata i hua ai ki nga mea ora katoa, ko tona ingoa tena. (Gen 2:19)
Engari e mohio ana tatou he Tapu te Atua; a na to tatou ahua hara me to tatou whakama ka waiho tatou kia tupato ki te tata rawa atu
A ka rongo te tangata raua ko tana wahine i te reo o Ihowa, o te Atua, ia ia e haere ana i te kari i te hauhautanga o te ra, a huna ana ratou i a Ihowa, i te Atua, ki roto ki nga rakau o te kari. Na ka karanga a Ihowa, te Atua, ki a Arama, “Kei hea koe?” Ka whakahoki ia, “I rongo ahau i a koe i te kari, a ka mataku ahau, noku i tu tahanga; na ka huna ahau.” (Gen 3:8-10)
Te faataa-maitai-hia ra te reira i to te Atua fâraa mai i te mau tamarii a Iseraela i muri a‘e i to ratou aratairaa ia ratou i rapaeau i Aiphiti (Ex 20:18-21). Tenei a Mohi’ whakaahuatanga o te mea i tupu:
I to koutou rongonga i te reo i roto i te pouri, ko te maunga e ka ana i te ahi, i haere mai ki ahau nga rangatira katoa oo koutou iwi, me o koutou kaumatua. Na ka mea koe, “Kua whakakitea mai e Ihowa, e to tatou Atua, tona kororia me tona nui ki a tatou, kua rongo ano matou ki tona reo i roto i te kapura. I tenei ra kua kite tatou ka ora te tangata ahakoa ka korero te Atua ki a ia. Engari inaianei, kia mate tatou hei aha? Ka pau tatou i tenei ahi nui, a ka mate matou ki te rongo ano matou i te reo o Ihowa, o to tatou Atua. Ko wai hoki i rongo i te reo o te Atua ora e korero ana i roto i te ahi, rite ki a tatou, ka ora? Mau e whakatata atu, e whakarongo ki nga mea katoa e korero ai a Ihowa, to tatou Atua;. Na mau e whakaatu ki a matou nga mea katoa e korero ai a Ihowa, to tatou Atua, ki a koe. E faaroo e e haapa‘o tatou.” I rongo a Ihowa ki a koutou i ta koutou korerotanga ki ahau, a ka ki mai a Ihowa ki ahau, “Kua rongo ahau i nga korero a tenei iwi ki a koe. He pai nga mea katoa i korero ai ratou. Aue, kia anga ai o ratou ngakau ki te wehi i ahau, ki te pupuri hoki i aku whakahau katoa i nga ra katoa, kia whiwhi ai ratou ki te pai me a ratou tamariki ake tonu atu! “Haere, mea atu kia hoki ki o ratou teneti. Engari me noho koe ki ahau, kia hoatu ai e ahau nga whakahau katoa ki a koe, Me whakaako ratou ki nga tikanga me nga whakaritenga ki te whenua e hoatu nei e ahau hei kainga tupu.” (Deu 5:23-31)
Ma te papu e eita ta ratou e nehenehe e pee i te mau ture aveia a te Atua, i whiriwhiria e te iwi ki te karo i te whakapiri tata ki a ia, me te tono mo tetahi huinga ture hei oranga. Na ko te ahua o te nuinga o nga tangata mai i tera wa. Na to tatou mana'o hara e atea noa ia tatou i te Atua; te hanga i o tatou oranga ki runga i te pukapuka ture (te 'Ture') maoti i te imi i te hoê taairaa piri roa e o ’na e i nia i to ’na aravihi no te faaore i ta tatou mau hapa e no te tamâ i to tatou oraraa e to tatou mau mana‘o.. Engari, na roto i te tonoraa ia Iesu ia aufau na mua i ta tatou mau hara, e i muri iho e haere mai ai e ora i roto ia tatou na roto i To'na Varua, Ua horoa mai te Atua i te ravea e faaho‘i-roa-hia ’i to tatou taairaa – kaha ake me te pai ake i nga wa o mua!
I aroha mai te Atua ki te ao, homai ana e ia tana Tama kotahi, kia kore ai e mate nga tangata katoa e whakapono ana ki a ia, engari kia whiwhi ai ki te ora tonu. Kihai hoki te Atua i tono mai i tana Tama ki te ao ki te whakawa, engari hei kaiwhakaora. Ko te hunga e whakapono ana ki te Tama e kore e whakahengia; ko te hunga ia kahore e whakapono kua tau te he ki a ratou, no te mea kahore ratou i whakapono ki te Tama kotahi a te Atua. Koinei te mahi a te whakawa: kua tae mai te marama ki te ao, engari e arohaina ana e te tangata te pouri i to te marama, he kino hoki a ratou mahi. E kino ana ki te marama te hunga e mahi ana i te kino, e kore ano hoki e haere mai ki te marama, no te mea kahore ratou e pai kia kitea a ratou mahi kino. Tena ko te hunga e mahi ana i te pono, e haere mai ana ki te marama, kia whakakite ai te marama i nga mahi a ratou i runga i te rongo ki te Atua. (Jn 3:16-21, GNB)
Engari, “Ka mate nga tikanga tawhito,” e ai ki te korero; e tae noa ’tu te mau Kerisetiano e nehenehe e ho‘i ohie noa i roto i te hoê huru oraraa e au i te ture, e
- kore ki te ngaki i te auau, te whanaungatanga o ia ra ki te Atua me te aro ki te arahi a te Wairua Tapu;
- te tango i te whakaaro whakawa ki nga he o etahi atu;
- e arotahi ana ki nga mahi me nga waahanga o waho o te angitu, kaua ki te karakia pono; ranei
- te whakatau mo te iti ake o te hiahia mo te morare, 'hangarau’ ū ki nga ture tino o te 'ture'; me te kore e aro ki nga hiahia teitei ake kei muri.
Kaore ano i reira!
Hei Karaitiana, e nehenehe tatou e fana‘o i te hoê oraraa tiamâ i te hara o te mau manuïa-ore-raa i mutaa ihora, ki tonu i te maia ki te murunga kore here a te Atua me te whakaae ki a tatou. I taua wa ano, e mohio ana matou he maha tonu nga mea hei ako ma matou; me nga whakamatautau nui kei mua. E hau a‘e râ to tatou tiaturi i te Atua i te mǎta‘u atoa e te hi‘o nei tatou i te tau a muri a‘e ma te tiai ma te oaoa. Mai ta Paulo i parau…
Ko nga mea katoa i riro i ahau hei taonga ki ahau, kua kiia ake e ahau he rukenga mo te whakaaro ki a te Karaiti. He aha atu, Ki taku whakaaro he maumau nga mea katoa, na te mea ka nui rawa atu te mohio ki a Karaiti Ihu, ki toku Ariki, he whakaaro hoki nona i ngaro ai ahau i nga mea katoa. Ki taku whakaaro he para, kia whiwhi ai ahau ki a te Karaiti, kia kitea ai ahau i roto i a ia, kahore hoki he tika moku i ahu mai i te ture, engari ko te mea i na runga mai i te whakapono ki a te Karaiti—ko te tika a te Atua i runga i te whakapono. Te hinaaro nei au e ite i te Mesia—ae, ki te mohio ki te kaha o tona aranga mai me te uru ki ona mamae, ka rite ki a ia i tona matenga, a pera, ahakoa pehea, ka tae ki te aranga mai i te hunga mate. Ehara i te mea kua whiwhi noa ahau i enei mea katoa, kua tae atu ranei ki taku whainga, engari ka tohe tonu ahau kia mau ki te mea i mau ai ahau i a Karaiti Ihu. Te mau taea'ee te mau tuahine, Kare ano au i whakaaro kua mau i ahau. Engari kotahi taku mahi: Ka wareware ki nga mea kei muri, ka whakapau kaha ki nga mea kei mua, Ka tohe tonu ahau ki te whainga kia riro mai i ahau te utu i karangatia ai ahau e te Atua mo te rangi i roto ia Karaiti Ihu. (Php 3:7-14)
Patohia a konei kia hoki ki Can Can We Do No Wrong?, ranei i runga i tetahi o te tahi atu kaupapa i raro:
- He Mea Tono a Ihu
- He Aha te Hē katoa
- Ma te Maatua Matua a te Atua
- Te Mahi Mahi Taha
- Pehea Te Mahi I Te Mahi?
- Te hiahia mo te whiriwhiri tonu
Haere ki: Mō Ihu, Te whārangi kāinga a Liegeman.
hanga Whārangi e Kevin King