Ang Praktikal nga Pagtuman

Ang Pakig-away sa Tawo

Sama sa gihisgutan kaniadto, ang mga tawo adunay usa ka lawas nga hayop nga adunay parehas nga lahi sa natural nga mga panginahanglanon ug kinaiyanhon sama sa uban. Apan kita mailhan pinaagi sa atong kaarang nga makaila sa Dios, sa pangatarungan, pagtag-an ug paghimo mga pagpili sa moral. Kini nagpasabut nga kita gidisenyo nga makahimo sa paglihok sa mga paagi nga molabaw sa atong natural nga programa. Apan, nga wala ang presensya sa Diyos sa atong kinabuhi, ang among katakus sa pagpili sa moralidad napakyas, sa daghang paagi:

• Ang among katakus nga makit-an daan ang mga sangputanan sa among mga pagpili limitado kaayo.
• Wala kitay hingpit nga sukdanan sa tama ug sayup.
• Kulang kita sa kadasig ug gahum sa pagbuhat og tama.
• Natawo kita sa usa ka kalibutan nga nadaut sa daotan ug gikondisyon niini bisan wala pa kita adunay kaarang nga maghimo sa kaugalingon natong paghukum.

Ang sangputanan mao nga dili naton mapangdumala nga maayo ang atong natural nga kaugalingon nga kinaiya nga hayop. Kini nga kinaiya sa hayop kasagarang gihisgutan nga ‘ang unod’ o ‘unodnon’ kinaiyahan. Ug kini nga kahimtang nga wala’y kontrol, nga nakaapekto sa matag usa gikan sa Adan ug Eva hangtod sa hangtod, mao ang kasagarang gipasabut sa mga teologo ingon ‘Orihinal nga Sala.’ Ang uban nangatarungan nga tungod niini imposible alang sa mga tawo nga makapili bisan unsang pamaagi sa paglihok nga makapahimuot sa Dios sa pamatasan: apan ang tanan nga mga Kristiyano uyon nga kini nga sukaranan nga pagkadunot sa atong kinaiyahan naghimo nga imposible alang kanato nga makanunayon nga magkinabuhi sa usa ka paagi nga nagtagbaw sa mga sukdanan sa Dios.

Apan bisan bulag sa kaugalingon natong kahuyang, adunay usa ka espirituhanon nga makadaut nga impluwensya – 'Kung wala’ nga adunay kapital nga 'S’ – nga sangputanan gikan sa kalihokan mismo ni satanas; nga padayon nga nagtinguha nga pahimuslan ang among unodnon nga mga kahuyang ug ipahilayo kami sa Dios. Ang sangputanan mao kana, sa higayon nga kita mahimo nga makahimo sa mahunahunaon nga mga pagpili sa moral, nakit-an naton ang aton kaugalingon nga nagahimo sing malain!

Ingon sa nahasulat na, “Wala’y usa nga matarong; dili, dili usa. Wala’y nakasabut. Wala’y bisan kinsa nga nagapangita sa Dios. Nitalikod silang tanan. Naghiusa sila nga wala’y nahimo. Wala’y bisan kinsa nga nagbuhat og maayo, dili, dili, labi sa usa.” (Rom 3:10-12, cf. Ps 14:1-3 & Ps 53:1-3)

Kay ang tanan nakasala, ug moabut kulang sa himaya sa Dios. (Rom 3:23)

Dilemma ni Paul

Sa Roma, kapitulo 7, Gihubit ni apostol Pablo ang iyang kaugalingon nga kasinatian sa pagsugod uban ang pangandoy sa pag-alagad sa Diyos, Makita ra niya ang iyang kaugalingon nga nahimong ulipon sa sala.

Kay sa diha kita sa unod, ang mga kailibgon nga makasasala nga pinaagi sa Kasugoan, nagtrabaho sa among mga miyembro aron mamunga ang bunga. … Kay wala ako mahibalo sa pangibog, gawas kung giingon sa balaod, “Dili ka maibug.” Apan ang sala, pagpangita higayon pinaagi sa mando, naghimo kanako ngatanan nga lahi sa pangibog. Kay gawas sa balaod, patay na ang sala. Buhi ako nga bulag sa balaod kausa¹, apan sa pag-abut sa sugo, ang sala nabuhi pag-usab, ug namatay ako. Ang kasugoan, nga alang sa kinabuhi, Kini nakita ko nga alang sa kamatayon; alang sa ilang, pagpangita higayon pinaagi sa mando, gilimbongan ko, ug pinaagi niini gipatay ako. (Rom 7:5,7-11)

Nahibalo kita nga ang Kasugoan espirituhanon, apan ako unodnon, gibaligya sa ilalum sa sala. Wala ko kasabot sa akong gibuhat. Kay wala ko buhata ang akong gitinguha: hinoon, Gibuhat ko ang gidumtan ko. Apan kung gibuhat ko ang dili ko gusto, Giila ko nga maayo ang balaod. Busa, sa kini nga punto, dili na ‘ko’ gibuhat ko kini, apan ang sala nga ania sa sulod nako. (Rom 7:14-17)

Alang, sumala sa tawo sa sulud, Nalipay ako sa balaod sa Diyos: apan nakakita ako usa ka lahi nga balaod sa akong uban pang mga bahin, nakig-away batok sa balaod sa akong hunahuna, ug gihimo ako nga binihag sa balaod sa sala nga naa sa akong uban pang mga bahin. Nabug-atan kaayo ako! Kinsa ba ang magaluwas kanako gikan sa lawas sa usa ka kamatayon?? Nagapasalamat ako sa Dios pinaagi kang Jesu-Cristo, among Ginoo! Ingon niana uban ang hunahuna, Ako mismo nag-alagad sa balaod sa Diyos: apan sa unod, ang balaod sa sala. (Rom 7:22-25)

Ang uban nag-ingon nga kini nga agianan naghubit sa adlaw-adlaw nga kasinatian sa mga Kristiyano, ingon man mga dili-Kristiyano. Sigurado, daghang mga Kristiyano mahimo makaila sa kasinatian ni Pablo ingon nga kini magamit sa nga yugto sa ilang kinabuhi sa wala pa, ug sa pipila ka mga kaso wala madugay pagkahuman, ilang pagkakabig. Ang pipila usab makaila niini sa mga panahon nga sila nakigbisog sa labi na padayon nga dili maayo nga batasan. Apan kung kini nagrepresentar sa usa ka litrato sa kinabuhi nga Kristiyano sama sa katuyoan sa Diyos niini, kini paminawon usa ka medyo makaluluoy nga matang sa pagkaanaa. Kini nagbilin kanato kanunay nga gibati nga gikondena sa, ug nangandoy sa kagawasan gikan, usa ka mapadayonon nga lulan sa sala nga nagpadayon sa pagdala kanato ngadto sa mga binuhatan diin kita ug ang Dios wala gidili.

– Ug ang Solusyon Niini

Apan kung atong tan-awon ang mga bersikulo nga mosunud dayon gikan dinhi, nakita naton nga kini mao gyud dili kung giunsa ang paghunahuna ni Pablo nga ang atong kinabuhi gituyo.

Sa ingon niini wala karon paghukom sa silot sa mga anaa kang Cristo Jesus, nga dili molakaw uyon sa unod, apan uyon sa Espiritu. Kay ang Balaod sa Espiritu sa kinabuhi diha kang Cristo Jesus nagpahigawas kanako gikan sa balaod sa sala ug sa kamatayon. Alang sa dili mahimo sa balaod, sa nga kini mahuyang pinaagi sa unod, Gibuhat sa Diyos. Gipadala ang iyang kaugalingon nga Anak sa dagway sa makasasala nga unod ug alang sa sala, gihukman niya ang sala sa unod; aron ang Kasugoan sa Kasugoan mahimo’g matuman sa amon, nga wala maglakaw subay sa unod, apan sunod sa Espiritu. (Rom 8:1-4)

Alang sa mga nagakinabuhi uyon sa unod, gitagad nila ang mga butang sa unod, apan ang mga nagakinabuhi uyon sa Espiritu, ang mga butang sa Espiritu. Kay ang hunahuna sa unod mao ang kamatayon, apan ang hunahuna sa Espiritu mao ang kinabuhi ug ang pakigdait; kay ang hunahuna sa unod kaaway sa Dios; kay dili kini mapailalom sa balaod sa Diyos, ni sa tinuud mahimo kini. Kadtong naa sa unod dili makapahimuot sa Diyos. (Rom 8:5-8)

Apan ikaw wala diha sa unod, hinonoa anaa sa Espiritu, kong ang espiritu sa Dios nagapuyo diha kanimo. Apan kung adunay tawo nga wala ang Espiritu ni Cristo, dili siya iya. Kung si Kristo naa kanimo, ang lawas patay na tungod sa sala, apan ang espiritu buhi tungod sa pagkamatarung. Apan kong ang espiritu sa nagbanhaw kang Jesus gikan sa mga minatay, nagapuyo kanimo, siya nga nagbanhaw kang Cristo Jesus gikan sa mga patay, magahatag kinabuhi sa imong mga lawas nga may kamatayon pinaagi sa iyang Espiritu nga nagapuyo sa sulod nimo. (Rom 8:9-11)

Ingon niana, mga igsoon, utangan ta, dili sa unod, aron mabuhi sumala sa unod. Kay kung magkinabuhi uyon sa unod, kinahanglan ka mamatay; apan kong pinaagi sa Espiritu gipatay ninyo ang mga buhat sa lawas, mabuhi ka. Alang sa tanan nga gigiyahan sa Espiritu sa Dios, kini mga anak sa Dios. (Rom 8:12-14)

Gisulti kanato ni Pablo nga ‘ang mga naa kay Cristo Jesus’ mahimong mabuhi sa usa ka kinabuhi nga walay pagkondena. Ang yawi mao ang 'paglakaw sumala sa’ (Rom 8:1) ug ‘gipangulohan sa’ (Rom 8:14) 'Ang Espiritu'. Ang mga naghimo niini gihulagway parehas nga naa sa ‘Espirito’ ug gipuy-an Niya (Rom 8:8) ug ingon nga nakapunting ang atong mga hunahuna sa ‘mga butang sa Espiritu’ (Rom 8:5).

Ang espiritu lainlain nga gihulagway sa kini nga agianan ingon ang 'Espiritu sa kinabuhi’ (Rom 8:2), ‘Espiritu sa Diyos’ (Rom 8:9), ‘Espiritu ni Kristo’ (Rom 8:9) ug ‘Espiritu sa nagbanhaw kang Jesus gikan sa mga patay’ (Rom 8:11). Kini nga mga kinaiyahan nagpaila kaniya ingon ang Balaang Espiritu; ang ikatulong bantog nga pagpakita sa kinaiya ug kinaiyahan sa usa ka tinuod ug dili mailhan nga Dios. Alang sa dugang nga pagpasabut tan-awa Ang Tulo ka Dios.

Ang produkto sa usa ka kinabuhi nga nabuhi sa ingon nga relasyon sa Balaang Espiritu mao kana, imbis nga gidumhan sa sala ug kapakyasan, ang atong kinabuhi mailhan sa usa ka limpyo nga konsensya, kalinaw ug husto nga pamatasan.

Basaha sa…

Mga Footnote

1. Unsa ang gipasabut ni Paul?
   Pinaagi sa pag-ingon, 'Buhi ako nga wala ang balaod kausa,’ Gipasabut ni Pablo nga siya adunay relasyon sa Diyos hangtod sa panahon nga una niyang nahibal-an nga gilapas ang balaod sa Diyos. Kini nahiuyon kay Jesus’ kaugalingon nga pagtudlo sa kahimtang sa mga bata (tan-awa ang Mt 18:1-6,10). Hinumdomi usab nga kaniadto pa gipasabut ni Pablo kana alang sa mga dili mga Judio, ang ilang kaugalingon nga konsensya sa moralidad naglihok sa parehas nga pamaagi sa balaod sa mga Judio (Rom 2:12-16).